در مورد محل دقیق آرامگاه محمد بن موسی خوارزمی، ریاضیدان و اخترشناس بزرگ ایرانی، اطلاعات قطعی و باستانشناسی در دست نیست.
برخلاف برخی از دانشمندان نامدار دیگر که مزار مشخصی دارند، محل دفن خوارزمی به چند دلیل نامشخص مانده است:
۱. زندگی در بغداد: خوارزمی بخش عمدهای از دوران علمی و حرفهای خود را در بغداد و در «بیتالحکمه» گذراند. او در زمان خلافت مأمون و معتصم عباسی از دانشمندان تراز اول دربار بود. به همین دلیل، اکثر مورخان حدس میزنند که وی در همان شهر بغداد در گذشته و به خاک سپرده شده است.
۲. عدم ثبت در منابع تاریخی: در متون کهن تاریخی مربوط به قرن سوم هجری، به جزئیات فوت و مکان دقیق قبر او اشارهای نشده است. در آن دوران، ثبت دقیق مزار همه دانشمندان معمول نبود، مگر اینکه مقبره خاصی برای آنها بنا میشد.
۳. دوران پرآشوب: قرنها جنگ و تغییرات جغرافیایی در منطقه بینالنهرین (عراق امروزی) باعث شده است که بسیاری از آرامگاههای قدیمی از بین بروند یا محل آنها فراموش شود.
نکته جالب: هرچند او آرامگاه مشخصی برای زیارت ندارد، اما به پاس خدمات بینظیرش به جهان علم (بهویژه ابداع جبر و الگوریتم)، تندیسها و بناهای یادبودی به نام او در شهرهای مختلف ساخته شده است. یکی از معروفترین تندیسهای او در خیابان امیرکبیر تهران (مقابل پارک شهر) و دیگری در زادگاه احتمالیاش، شهر خیوه در ازبکستان امروزی قرار دارد.
