وال استریت ژورنال: عربستان سعودی از آمریکا خواست تا محاصره تنگه هرمز را متوقف کند
سه شنبه 25 فروردین 1405
در حالی که عربستان سعودی انتظار دارد ایالات متحده جنگی را که با جمهوری اسلامی آغاز کرده با تضعیف و شکست تهران به سرانجام برساند، همزمان نسبت به پیامدهای اقدامات واشینگتن در گسترش دامنه درگیری به سراسر منطقه و افزایش هزینههای آن برای ریاض و دیگر بازیگران نگران است؛ تهدید محاصره هرمز، زنگ خطر را در پایتخت سعودی به صدا درآورده و این کشور را به تکاپو انداخته است تا دونالد ترامپ را به چشمپوشی از این اقدام ترغیب کند.
وال استریت ژورنال نوشت: عربستان سعودی از آمریکا خواست تا محاصره تنگه هرمز را متوقف کندصادرکنندگان انرژی در خلیج فارس نگراناند که ایران ممکن است تنش را تشدید کند و بابالمندب، مسیر اصلی خروج نفت انباشتهشده در خلیج فارس را ببندد
مقامهای عرب میگویند عربستان سعودی آمریکا را تحت فشار قرار میدهد تا محاصره تنگه هرمز را کنار بگذارد و به میز مذاکره بازگردد، زیرا بیم آن دارد که اقدام دونالد ترامپ برای بستن این گذرگاه، ایران را به تشدید تنش و اختلال در دیگر مسیرهای مهم کشتیرانی سوق دهد.
این محاصره با هدف افزایش فشار بر اقتصاد از پیش آسیبدیده ایران اعمال شده است. با این حال، این مقامها میگویند عربستان سعودی هشدار داده است که ایران ممکن است در تلافی، بابالمندب را ببندد، گلوگاهی در دریای سرخ که برای صادرات باقیمانده نفت این کشور حیاتی است.
این مخالفت نشاندهنده خطرها و محدودیتهای تلاشهای آمریکا برای گشودن تنگه هرمز است، گذرگاهی که ایران در ابتدای جنگ با حمله به کشتیها در آن، آن را بست، اقدامی که حدود ۱۳ میلیون بشکه در روز از صادرات نفت را قطع کرد و قیمتهای آتی را به بالای ۱۰۰ دلار در هر بشکه رساند.
محاصره بنادر ایران از روز دوشنبه، پس از آنکه تهدیدهای ترامپ به بمباران و گفتوگوهای آخر هفته نتوانست ایران را به کاهش کنترل خود بر تنگه هرمز وادار کند، اجرایی شد.
آنا کلی، سخنگوی کاخ سفید، گفت: «رئیسجمهور ترامپ بهروشنی اعلام کرده است که میخواهد تنگه هرمز کاملاً باز باشد تا جریان آزاد انرژی تسهیل شود.» او افزود: «دولت بهطور مداوم با متحدان خود در خلیج فارس در تماس است، کشورهایی که رئیسجمهور با اطمینان از اینکه ایران نمیتواند از ایالات متحده یا هیچ کشور دیگری باجگیری کند، به آنها کمک میکند.»
عربستان سعودی اخیراً توانسته است با انتقال نفت خام خود از طریق خط لوله در عرض بیابان به دریای سرخ، صادرات نفتش را با وجود انسداد این تنگه راهبردی، به سطح پیش از جنگ یعنی حدود هفت میلیون بشکه در روز بازگرداند. اگر مسیر خروجی دریای سرخ نیز بسته شود، این عرضهها در معرض خطر قرار خواهند گرفت.
مقامهای عرب میگویند متحدان حوثی ایران در یمن بخش طولانیای از سواحل نزدیک به بابالمندب را در کنترل دارند و در بخش عمدهای از جنگ غزه، این آبراه را بهشدت مختل کردهاند. ایران در حال فشار آوردن به این گروه است تا دوباره این گلوگاه را ببندد.
آدام بارون، کارشناس یمن و پژوهشگر مؤسسه سیاستگذاری «نیو امریکا» در واشینگتن، گفت: «اگر ایران بخواهد بابالمندب را ببندد، حوثیها شریک بدیهی برای انجام این کار هستند و واکنش آنها به جنگ غزه نشان میدهد که چنین ظرفیتی را دارند.»
خبرگزاری نیمهرسمی تسنیم ایران، که به سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، گروه شبهنظامی ایرانی که اکنون کنترل تنگه هرمز را در دست دارد، نزدیک است، اعلام کرد که چنین محاصرهای میتواند این کشور را به بستن گذرگاه دریای سرخ سوق دهد.
کشورهای خلیج فارس نمیخواهند جنگ بهگونهای پایان یابد که ایران کنترل تنگه هرمز، شریان حیاتی اقتصادی آنها را در دست داشته باشد. با این حال، مقامهای منطقهای میگویند بسیاری از این کشورها از جمله عربستان سعودی، آمریکا را تحت فشار قرار میدهند تا این موضوع را از طریق مذاکره حلوفصل کند و در تلاشاند گفتوگوها را از سر بگیرند. این مقامها میافزایند با وجود مواضع سختگیرانه علنی از سوی دو طرف، دو طرف درگیر بهطور فعال با میانجیها در تماساند و در صورت نشان دادن انعطاف کافی از سوی هر یک، آمادگی گفتوگو را دارند.
تنگه بابالمندب گذرگاهی باریک میان یمن و شاخ آفریقا است که دریای سرخ را به اقیانوس هند متصل میکند. این تنگه که نام آن به معنای «دروازه اشکها» است، به کانال سوئز میرسد و یکی از مهمترین مسیرهای ارتباطی برای کشتیهایی است که میان آسیا و اروپا رفتوآمد میکنند.
شورشیان حوثی یمن که با ایران همپیماناند، توانایی خود را در ایجاد اختلال شدید در عبور و مرور دریایی از این گذرگاه با حمله به کشتیها نشان دادهاند. هرچند این حملات موشکی، پهپادی و با سلاحهای سبک پس از آتشبس اکتبر در غزه کاهش یافت، اما تردد دریایی هنوز بهطور کامل به وضعیت عادی بازنگشته است.
حوثیها پس از آنکه در جریان یک کارزار ۵۳ روزه آمریکا که یک سال پیش با آتشبس پایان یافت، بهشدت هدف حملات قرار گرفتند، تا حد زیادی از درگیری کنونی میان آمریکا و ایران دور ماندهاند. با این حال، آنها همچنان بخشی مهم از شبکه گسترده گروههای شبهنظامی ایران در منطقه به شمار میروند و بهعنوان اهرمی بازدارنده در صورت نیاز ایران به افزایش فشار بر آمریکا، حفظ شدهاند.
حوثیها اعلام کردهاند که بستن بابالمندب نیز یکی از گزینههای آنهاست.
هرگونه حمله به کشتیها در بابالمندب برای عربستان سعودی نگرانی ویژهای ایجاد خواهد کرد، کشوری که چند روز پس از آغاز جنگ علیه ایران از سوی آمریکا و اسرائیل در ۲۸ فوریه، بخش زیادی از صادرات نفت خام خود را از تأسیسات رأس تنوره در خلیج فارس به بندر ینبع در دریای سرخ منتقل کرد.
پیش از جنگ غزه، روزانه ۹٫۳ میلیون بشکه نفت و دیگر فرآوردههای نفتی از بابالمندب عبور میکرد. به گفته اداره اطلاعات انرژی آمریکا، این میزان پس از آنکه حوثیها حملات به کشتیها در اطراف این گذرگاه را آغاز کردند، به نصف کاهش یافت.
علیاکبر ولایتی، مشاور سیاست خارجی رهبر جمهوری اسلامی، پنجم آوریل در شبکههای اجتماعی نوشت که ایران به بابالمندب «همانگونه مینگرد که به هرمز مینگرد. و اگر کاخ سفید به تکرار اشتباهات احمقانه خود فکر کند، بهسرعت درخواهد یافت که جریان انرژی و تجارت جهانی را میتوان با یک اشاره مختل کرد.»
مقامهای انرژی عربستان سعودی به والاستریت ژورنال گفتهاند که این کشور تعهداتی از حوثیها دریافت کرده است مبنی بر اینکه این گروه به عربستان یا کشتیهای آن که از بابالمندب عبور میکنند حمله نخواهد کرد.
با این حال، به گفته مقامهای عرب، عربستان به آمریکا اطلاع داده است که وضعیت همچنان سیال است و در صورت افزایش فشار ایران، حوثیها ممکن است بهصورت تهاجمیتری وارد درگیری شوند. آنها همچنین گفتهاند که حوثیها میتوانند شروع به اعمال هزینه برای عبور کشتیها کنند.
اریک مایرسون، استراتژیست ارشد بازارهای نوظهور در بانک سوئدی SEB، گفت: «این میتواند راهی برای تشدید متقابل از سوی ایران باشد، به این معنا که اگر شما صادرات نفت ما را محدود کنید، ما نیز صادرات پایانه ینبع شما را مختل خواهیم کرد.»
ترامپ سال گذشته برای مقابله با گروه شبهنظامی یمنی، دو ناو هواپیمابر، نیمدوجین بمبافکن بی-۲، یک اسکادران از جنگندههای پیشرفته اف-۳۵ و ناوشکنهای مجهز به موشکهای هدایتشونده را به میدان آورد.
در جریان آن درگیری، حوثیها نزدیک بود دو جنگنده اف-۱۶ را سرنگون کنند و حدود شش پهپاد ریپر را از آسمان ساقط کردند. همچنین حمله موشکی به ناو «یواساس هری اس. ترومن» سال گذشته این ناو را وادار به تغییر مسیر شدید کرد، بهگونهای که یک جنگنده اف/ای-۱۸ به دریای سرخ سقوط کرد.
روز دوشنبه، ایران نیز تهدیدهای خود را علیه بنادر کشورهای همسایه مطرح کرد.
نیروهای مسلح ایران در بیانیهای که توسط خبرگزاری دولتی صداوسیما منتشر شد، اعلام کردند: «اگر امنیت بنادر ایران در خلیج فارس و دریای عمان تهدید شود، هیچ بندری در خلیج فارس و دریای عمان امن نخواهد بود.»
