بهمن سرخ (بهمن سرخ) و بهمن زرد (که اغلب بهمن سفید یا زرد نامیده میشود) نام دو نوع گیاه دارویی با ریشه غدهای است که در ایران باستان و در آیینهای جشن بهمنگان (دوم بهمن) کاربرد ویژه داشتند. این گیاهان نماد تقویت حافظه، نشاط و همچنین استفاده در آشها و دمنوشهای مخصوص این روز بودند [۴، ۶].
جزئیات بهمن سرخ و زرد (گیاه بهمن):خواص دارویی: از نظر حکیمان قدیم، این گیاهان خاصیت تقویتکنندگی، آرامبخشی و پاکسازی بدن داشته و برای افزایش انرژی استفاده میشدند [۲، ۶].
آیینهای باستانی: در جشن بهمنگان، مردم بهمن سرخ و زرد را تهیه کرده و بر سر کاسههای غذا یا سفره میافشاندند و همراه با ماست و تره میل میکردند [۴، ۸].
نوع گیاه: بهمن یک گیاه استپی (نام علمی: Stipa capensis) است که در دشتها و کوههای ایران میروید و ریشههای آن در طب سنتی ارزشمند است [۵].
به طور خلاصه، بهمن سرخ و زرد در فرهنگ ایرانی نماد سلامتی، تقویت ذهن و گرامیداشت فرشته بهمن (پاسبان حیوانات و منش نیک) هستند [۷، ۸].
بَهمَن، استپی آفریقایی (نام علمی: Stipa capensis) از انواع گیاهان دارویی است از سرده استپی (سرده) (Stipa)[۱] که به نام بهمن سرخ و بهمن سفید نیز خوانده میشود. این گیاه دو ساله است و ارتفاع آن ۷۰ سانتیمتر میرسد. رنگ برگهای آن سبز پریدهاست و گلهایش به رنگهای سرخ و سفید قابل رویت هستند. طعم این گیاه شیرین است و کرک ندارد. محل رویش آن در کردستان، اشتران کوه، کرمانشاه، همدان، مسجدسلیمان ایذه، گتوند، ری، خراسان و نزدیکیهای پاسارگاد است.
در کتابهای تاریخی آمدهاست که در یکی از جشنهای ایران باستان بنام جشن بهمنگان یا بهمنجه، رسم بود که در هر خوراکی از گیاه بهمن سرخ و بهمن سفید استفاده میکردند. این گیاه دارای خواص دارویی است و در روزگار باستان ایرانیان معتقد بودند که خوردن آن به حافظه بسیار کمک میکند.[۲]
پانویس
منابع
- رحیمی گل سفیدی، رحیم، گیاهان دارویی زاگرس بختیاری، چاپ اول، ۱۳۸۷
- هاشم، رضی (۱۳۵۸)، گاهشماری و جشنهای ایران باستان، تهران: انتشارات فروهر
