درخواست برکناری ترامپ پس از اظهارات جنجالی دربارۀ ایران؛ متمم ۲۵ قانون اساسی آمریکا چه میگوید؟
پس از تهدیدهای تازۀ دونالد ترامپ علیه زیرساختهای ایران و تعیین ضربالاجل برای بازگشایی تنگه هرمز، موجی از انتقادها در آمریکا شکل گرفته و برخی قانونگذاران دموکرات، خواستار استفاده از متمم بیستوپنجم قانون اساسی ایالات متحده برای برکناری او شدهاند. اقدامی کمسابقه که در صورت اجرا، میتواند به انتقال قدرت از رئیس جمهوری به معاون او منجر شود.
منتشر شده در: : روزآمد شده در
اظهارات اخیر دونالد ترامپ، رئیس جمهوری آمریکا دربارۀ ایران واکنشهای گستردهای را در میان سیاستمداران آمریکایی برانگیخته است. او روز گذشته در پیامی در شبکۀ اجتماعی «تروث سوشال» خود با لحنی تند ایران را تهدید کرد و نوشت: «سهشنبه روز نیروگاهها و روز پلها خواهد بود، همه در یک روز در ایران. چیزی شبیه آن وجود نخواهد داشت! تنگۀ لعنتی را باز کنید، ای دیوانهها، وگرنه در جهنم زندگی خواهید کرد فقط تماشا کنید!»
ترامپ همچنین ساعت ۸ شب سهشنبه به وقت آمریکا را بهعنوان ضربالاجل جدید برای ایران تعیین کرد تا تنگۀ هرمز را باز کند. او تهدید کرد که در غیر این صورت با حملات آمریکا مواجه خواهد شد. این تهدیدها در حالی مطرح شده که خود او پیشتر از «گفتوگوهای سازنده» برای آتشبس سخن گفته بود.
تصمیم دولت آمریکا برای حملۀ مشترک با اسرائیل به اهدافی در ایران در ۲۸ فوریه، از جمله تأسیسات نظامی و زیرساختی، بسیاری از قانونگذاران و افکار عمومی را غافلگیر کرد. این حملات و تهدیدهای بعدی، بهویژه احتمال هدف قرار دادن زیرساختهای غیرنظامی مانند نیروگاهها و پلها، نگرانیهایی دربارۀ نقض قوانین بینالمللی و افزایش تلفات غیرنظامیان ایجاد کرده است.
همچنین بخوانیدتخریب هدفمند زیرساختهای ایران؛ اهرم فشار اسرائیل و آمریکا تغییر کردهاست
اسرائیل پیش از این به زیرساختهای انرژی غیرنظامی ایران، از جمله میدان گازی پارس جنوبی و انبارهای نفتی در سراسر تهران حمله کرده است که به طور بالقوه قوانین بینالمللی بشردوستانه را نقض میکند. تهدید آشکار ترامپ مبنی بر آنچه که میتواند جنایات جنگی نیز محسوب شود، برخی از قانونگذاران و منتقدان را بر آن داشته است که از کابینۀ او بخواهند متمم ۲۵ قانون اساسی را به کار گیرد.
در همین زمینه، کریس مورفی، سناتور دموکرات، با انتقاد شدید از ترامپ نوشت: «اگر من در کابینه ترامپ بودم، عید پاک را صرف تماس با وکلای قانون اساسی درباره متمم بیستوپنجم میکردم. این کاملاً و مطلقاً از کنترل خارج است. او همین حالا هزاران نفر را کشته است. هزاران نفر دیگر را هم خواهد کشت.»
مورفی در پیامی دیگر گفت: «حتی منفجر کردن بخشی از [پلها و نیروگاههای ایران] هزاران انسان بیگناه را که در آن نیروگاهها کار میکنند و در جادههای کشور تردد میکنند، خواهد کشت. این نیز یک جنایت جنگی است.» او افزود: «و برای چه منظور؟ مجبور کردن ایران به باز کردن تنگه هرمز که قبل از شروع بمباران ایران توسط ترامپ باز بود؟؟؟ این دیوانگی محض است. این کار جواب نخواهد داد. این فقط برای همیشه آمریکا را لکهدار خواهد کرد. رهبران حزب جمهوریخواه باید این هفته کنگره را برای پایان دادن به این جنگ دوباره به جلسه فرا بخوانند.»
یاسمین انصاری، نماینده دموکرات آریزونا در ایکس نوشت: «متمم بیست و پنجم قانون اساسی به دلیلی وجود دارد. رئیس جمهوری ایالات متحده یک دیوانه و یک تهدید امنیت ملی برای کشور ما و سایر نقاط جهان است.»
این نمایندۀ ایرانیتبار کنگره ایالات متحده در پیام دیگری با بازنشر ویدئویی از آسیبهای واردشده به دانشگاه صنعتی شریف در تهران، این سوال را مطرح کرد که چرا آمریکا «دانشگاهی را در شهری با ۱۰ میلیون نفر جمعیت بمباران میکند؟»
دریافت رایگان خبرنامهبا خبر-پیامک های ما اخبار را بصورت زنده دریافت کنید
آبونه شویددیگر قانونگذاران دموکرات نیز درخواست انصاری را تکرار کردند. ملانی استنسبری نماینده دموکرات نیومکزیکو یکشنبه شب در کنار تصویری از پست ترامپ نوشت: «امپراتور لخت است. وقت متمم بیستوپنجم است. کنگره و کابینه باید اقدام کنند.»
در واکنش، برخی جمهوریخواهان از جمله لیندسی گراهام از مواضع ترامپ دفاع کرده و تأکید کردهاند که او در تهدید خود علیه ایران «کاملاً جدی» است. از سوی دیگر، مقامهای ایرانی نیز این تهدیدها را محکوم کرده و آن را «تحریک به جنایت جنگی» دانستهاند.
متمم بیستوپنجم چیست؟
متمم بیستوپنجم قانون اساسی آمریکا که پس از ترور جان اف. کندی در سال ۱۹۶۳ تدوین و در سال ۱۹۶۷ تصویب شد، سازوکاری برای انتقال قدرت در شرایط ناتوانی رئیس جمهوری فراهم میکند. این متمم چهار بخش دارد؛ بخش اول میگوید در صورت مرگ یا استعفای رئیس جمهوری، معاون او جایگزین میشود. بخش دوم به تعیین معاون جدید در صورت خالی بودن این سمت میپردازد. بخش سوم اجازه میدهد رئیس جمهوری در صورت ناتوانی موقت، داوطلبانه اختیارات خود را به معاون منتقل کند.
اما بخش چهارم، که اکنون مورد توجه منتقدان ترامپ است، به معاون رئیس جمهوری و اکثریت کابینه اجازه میدهد اعلام کنند که رئیس جمهوری قادر به انجام وظایفش نیست و قدرت را بهطور موقت یا دائم به معاون منتقل کنند. در صورت اختلاف، کنگره میتواند با رأی دوسوم تصمیمگیری کند.
این بخش هرگز تاکنون برای برکناری اجباری یک رئیس جمهوری استفاده نشده و بهعنوان آخرین راهحل در نظر گرفته میشود. با وجود فشارهای چهرههای حزب دموکرات و حتی برخی نمایندگان سابق جمهوریخواه که به منتقد ترامپ تبدیل شدهاند، استفاده از این متمم همچنان بعید به نظر میرسد، زیرا نیازمند همراهی معاون رئیسجمهور و اکثریت کابینه است؛ امری که در شرایط فعلی نشانهای از تحقق آن دیده نمیشود.
