۱۴۰۵ اردیبهشت ۳, پنجشنبه

فهرست سد های ایران

 احداث سد در ایران، از هزاران سال پیش آغاز شده است. در دوران پس از انقلاب، در ایران ظرفیت و توان سد سازی، قابل توجهی به وجود آمد با تقویت برخی از شرکت‌های طرف قرارداد ۲۰۰ شرکت پیمانکاری، ۷۰ شرکت مشاور کمتر از سه دهه تأسیس شد.

سدها در ایران علاوه بر ضرورت تولید برق، باید به‌طور مؤثر مدیریت و کنترل کمبود تقاضای آب، در سراسر ایران را جبران می‌کردند. ایران با احداث ۸۸ سد بزرگ و کوچک در سال ۲۰۰۷ به‌طور متوسط، نزدیک به دو میلیارد متر مکعب آب به منابع آب کشور در سال اضافه کرد. همان‌طور که در چشم‌انداز ایران احداث ۵۸۸ سد (بزرگ و کوچک)، برنامه‌ریزی شده بود. فهرست سدهای در حال بهره‌برداری و ساخت ایران به شرح زیر است.

ایران سومین کشور سدساز در دنیاست.[۱][۲][۳]

بر اساس آخرین آمار از مهر ۱۴۰۴، برخی از سدهای مهم کشور - سد شمیل و نیان استان هرمزگان، رودبال داراب استان فارس، و سد وشمگیر، سد گاستان و سد بوستان استان گلستان صفر شده است. همچنین وضعیت ذخایر آبی سایر سدهای سراسر کشور بحرانی است و بیشتر آنها کمتر از ۱۰ درصد ظرفیت خود را دارند.[۴] در ابان ۱۴۰۴ گزارش شد که ۱۹ سد مهم کشور در معرض خطر خشکی کامل قرار دارند و تنها کمتر از ۵ درصد از ظرفیت آنها پر است.[۵]

فهرست سدهای ایران

ناماستان(ها)ارتفاع (متر)بودجه (میلیارد تومان)نوعرودخانهسال ساختمنابع
سد امندآذربایجان شرقی۲۴خاکی غیر همگن
سینیخ چای (آجی چای)
۱۳۷۲[۶]
سد ارسآذربایجان شرقی۴۰خاکی با هسته رسیارس
سد خداآفرینآذربایجان شرقی۶۴خاکی با هسته رسیارس۱۳۸۷
سد ستارخان اهرآذربایجان شرقی۷۸خاکیاهرچای
سد شهریارآذربایجان شرقیبتنی دو قوسی
سد شهید کاظمی بوکانآذربایجان غربی۵۰هسته رسیزرینه رود۱۳۴۶[۷]
سد علویانآذربایجان شرقیخاکی با هسته رسیصوفی چای۱۳۷۴
سد قیز قلعه‌سیآذربایجان شرقی۳۷خاکی با هسته رسیارس
سد مارازادآذربایجان شرقیخاکی با هسته رسیارس
سد مجارشینآذربایجان شرقی۲۴مخزنیآغ دره
سد آغ‌چایآذربایجان غربیمخزنیآغ چای۱۳۹۰
سد اشنویهآذربایجان غربیخاکیچبر آباد۱۳۹۹
سد سردشتآذربایجان غربی۱۱۲سنگریزه ای با هسته رسیزاب کوچک۱۳۹۶
سد بارونآذربایجان غربیمخزنیزنگمار
سد دریکآذربایجان غربی۳۷خاکی باهسته رسیدریک چای۱۳۸۹
سد شهر چایآذربایجان غربی۸۴خاکی - سنگریزه‌ای با هسته رسیشهر چای۱۳۸۴
سد قرمیش بوکانآذربایجان غربی۱۵
سد بناب جدیدآذربایجان شرقی۳۲خاکی با هستهٔ رسی مرکزی
سد مهابادآذربایجان غربی۴۷٫۵خاکی با هسته رسیمهاباد
سد نوروزلوآذربایجان غربی۶بتنیزرینه رود۱۳۴۷
سد بفراجرداردبیل -خلخالخاکیبفراجرد۱۳۹۰
سد برزکاصفهان۴۴بتنی وزنی
برزک[۸]
سد زاینده‌روداصفهان۱۰۰بتنی دوقوسی
زاینده رود
۱۳۴۹[۹]
سد گلپایگاناصفهان۵۶خاکی سنگریزه‌ایگلپایگان (قمرود)
۱۳۳۶[۱۰]
سدچشمه لنگاناصفهان۲۳٫۵۰بتنی وزنی
سیبک - سرداب (دز)
۱۳۸۴[۱۱]
سد امیرکبیرالبرز۱۸۰بتنی دوقوسیکرج۱۳۴۲
سد طالقانالبرز۱۰۹خاکی با هسته رسیشاهرود۱۳۸۵

سد ایلام

ایلام۶۰چاویز-آفتاب
سد رئیس‌علی دلواریبوشهر۱۱۵بتنی دوقوسی
شاپور۱۳۸۶[۱۲]
سد زیارتتهران۱۱خاکی سنگریزه‌ایزیارت۱۳۶۵[۱۳]
سد لتیانتهران۱۰۷بتنی وزنی پایه‌دارجاجرود۱۳۴۶[۱۴]
سد ماملوتهران۸۹خاکی با هستهٔ رسیجاجرود۱۳۸۹[۱۵]
سد نمرودتهران۸۳٫۵۰خاکی با هستهٔ رسینمرود (حبله رود)
[۱۶]
بند میزانخوزستان
سد تنظیمیخوزستان
سد تنظیمی کرخهخوزستانکرخه
سد دزخوزستان۲۰۳بتنی دوقوسیدز۱۳۴۱
سد جرهخوزستانجره
سد شهید عباسپورخوزستان۲۰۰بتنی دوقوسیکارون۱۳۵۵
سد سوسنخوزستانکاروندر دست مطالعه
سد کارون ۳چهارمحال و بختیاری|خوزستان۲۰۵بتنی دوقوسیکارون۱۳۸۳
سد کارون ۴چهارمحال و بختیاری۲۳۰بتنی دوقوسیکارون۱۳۹۰
سد کارون ۵چهارمحال و بختیاریارمنددر دست مطالعه
سد غدیر باباحیدرچهارمحال و بختیاریسنگریزه ای با هسته رسیسراب
سد سورکچهارمحال و بختیاری
سد بیرگانچهارمحال و بختیاریدر حال اجرا
سد بهشت آبادچهارمحال و بختیاریبهشت آباددر دست مطالعه
سد سبزکوهچهارمحال و بختیاری
سد بازفتچهارمحال و بختیاریبازفتدر دست مطالعه
سد خرسان ۳چهارمحال و بختیاریخرسان
سد خرسان ۲چهارمحال و بختیاریخرسان
سد خراسان ۱چهارمحال و بختیاریخرسان
سد لیروچهارمحال و بختیاری
سد کرخهخوزستان۱۲۷خاکی با هسته رسیکرخه۱۳۸۰
سد مارونخوزستان۱۷۵خاکی سنگریزه ای با هسته رسیمارون۱۳۶۸
سد گتوندخوزستان۱۸۲سنگریزه ای با هسته رسیکارون۱۳۹۰
سد سیمرهایلام۱۸۰بتنی دوقوسی
سیمره۱۳۹۳[۱۷]
سد مسجدسلیمانخوزستان۱۷۷سنگریزه ای با هسته رسی قائمکارون۱۳۸۰
سد احمد کندیزنجان۱۴خاکی۱۳۸۰
سد بزوشازنجان۱۸خاکی با هسته رسی۱۳۸۵
سد بلوکزنجان
۲۹خاکی با هسته رسیبلوک۱۳۹۴
سد بوئینزنجان۲۰خاکیبویین۱۳۸۸
سد تلخابزنجان۲۰خاکی غیر همگنتلخاب۱۳۸۰
سد تنظیمی پاوه رودزنجان۳۲بتنیقزل اوزن۱۳۹۷
سد تهمزنجان۱۲۳خاکی با هسته رسیتهم
سد جوره خانزنجان۱۶خاکی غیر همگنارمغانخانه۱۳۷۷
سد چتززنجان۱۶خاکی همگناوغلبیک۱۳۷۴
سد چرگرزنجان۳۳خاکی غیر همگنقاشغلی چای۱۳۷۵
سد چریانزنجان۱۹خاکی غیر همگنارمغان خانه۱۳۷۲
سد حسن ابدالزنجان۴۰خاکی همگنحسن ابدال۱۳۸۲
سد خانقاه ایجرودزنجان۱۸خاکی غیر همگنایجرود۱۳۸۰
سد خلیفه‌لوی زنجانزنجان۲۱خاکی غیر همگنخلیفه لوی۱۳۸۰
سد خندقلوزنجان۲۵خاکیپری چای۱۳۶۷
سد خیرآباد سلطانیهزنجان۶خاکیبویین۱۳۷۴
سد داش بلاغزنجان۲۰خاکیزنجانرود۱۳۸۰
سد ذاکر۱زنجان۲خاکیذاکر۱۳۷۴
سد ذاکر۲زنجان۲خاکیذاکر۱۳۷۵
سد زرنانزنجان۸خاکیزرنان۱۳۷۳
سد سارمساقلوزنجان۱۹خاکی غیر همگنتهم چای۱۳۶۷
سد سفید کمر ۲زنجان۳۰خاکی با هسته رسیسفید کمر۱۳۸۵
سد سفیدکمرزنجان۲۷خاکی غیر همگنسفید کمر۱۳۷۸
سد سلمانلوزنجان۲۳خاکی با هسته رسیسلمانلو۱۳۷۷
سد سهرین۱زنجان۱۹خاکی غیر همگنسهرین۱۳۷۲
سد سهرین۲زنجان۳خاکیسهرین۱۳۷۷
سد سیدلرزنجان۱۶خاکی غیر همگن۱۳۷۱
سد عمیدآبادزنجان
سد فیله خاصهزنجان
سد قارختولوزنجان
سد قانلوزنجان
سد قاهرانزنجان
سد قره تپه زنجانزنجان
سد قواقزنجان
سد کبود گنبدزنجان
سد کینه ورسزنجان
سد گاوازنگزنجان
سد گل تپه زنجانزنجان
سد گلابرزنجان
سد محمودآبادزنجان
سد مراشزنجان
سد مشمپازنجان
سد میانجزنجان
سد میرزاخانلوزنجان
سد میرزاخانلو ۲زنجان
سد نوده بینزنجان
سد ینگجه زنجانزنجان
سد کریتخراسان جنوبیوزنی-قوسی
بند گلستانخراسان رضوی
سد پلبندخراسان رضوی۳۲خاکی غیر همگن با هسته رسیاشتیوان۱۳۶۵
سد تبارکخراسان رضوی۷۴سنگریزه ای با هسته رسیاترک۱۳۸۳
سد دوستیخراسان رضوی۷۸خاکی با هسته رسی۱۳۸۴
سد دهن‌قلعهخراسان رضوی۲۵خاکی همگن با هسته رسیدهن قلعه۱۳۸۵
سد سنگرد سبزوارخراسان رضویخاکی سنگریزه ای با هسته رسیسنگرد سبزوار
سد سید حسن مدرسخراسان رضویخاکیشش طراز
سد شاهیخراسان رضوی
سد قدیمی طرقخراسان رضوی
سد چهچههخراسان رضوی
سد طرقخراسان رضوی۸۱بتنی دو قوسیطرق۱۳۶۷
سد فریمانخراسان رضوی۳۵پایه ایفریمان۱۳۷۹
سد کاردهخراسان رضوی۶۷بتنی دو قوسیکارده۱۳۶۶
سد کمایستان سبزوارخراسان رضویبتنی وزنیکمایستان سبزوار
سد نادریخراسان رضوی
سد یام سبزوارخراسان رضویخاکی با هسته رسییام سبزوار
سد بارزوخراسان شمالی۸۳بتنی دوقوسیقلجق (سرشاخه اترک)۱۳۸۰[۱۸]
سد بیدوازخراسان شمالی۸۰سنگریزه ای با هسته رسیبیدواز۱۳۸۳
سد گوهرکوهسیستان و بلوچستان۲۰خاکی با هسته رسیاسپیتکدر حال ساخت
سد سلمان فارسیفارس۱۲۵بتنی قوسی وزنیقیروکارزین۱۳۷۴
بند امیرفارس
سد تنگ آب گراشفارس
سد تنگابفارس۵۵سنگ ریزه ای خاکی با هسته رسیفیروز آباد
سد درودزنفارس۵۸خاکی با هسته رسیکر
سد سیوندفارسخاکی با هسته رسیسیوند
سد گمپوفارس
سد مخزنی رودبالفارس۷۱خاکی – سنگریزه‌ای با هسته رسیرودبال۱۳۹۴
سد ملاصدرافارس۷۲سنگریزه‌ای با هسته نفوذناپذیرکر۱۳۸۶
سد نرگسیفارس۸۰خاکی با هسته رسیجره
سد کبارقم۲۴سنگیکبار[۱۹]
سد آزادکردستان۱۱۵سنگ ریزه ای با هسته رسیگورادر حال بهره‌برداری
سد تالوارکردستان
سد قشلاقکردستانخاکیرودخانه سنندج
سد گارانکردستانخاکیمریوان
سد گاوشانکردستانخاکیسیروان کامیاران
سد گل‌بلاغکردستان
سد وحدتکردستان
سد سیاه‌زاغکردستان_شهر دیواندره۷۶/۵١٢۵سد خاکی باهسته رسیقزل اوزن دیواندره۱۳۹۲[۲۰]
سد بافتکرمان۶۵سنگریزه‌ای با هستهٔ رسیبافت۱۳۸۸[۲۱]
سد جیرفتکرمان۱۳۳بتنی دوقوسیهلیل رود۱۳۷۰[۲۲]
سد نساکرمان۱۱۱سنگریزه‌ای (CFRD)نساء۱۳۸۹[۲۳]
سد انحرافی الوندکرمانشاه
سد انحرافی روانسرکرمانشاه
سد جامیشانکرمانشاه۵۸سنگریزه‌ای با هسته رسیجامیشان (گاماسیاب)۱۳۹۴[۲۴]
نیروگاه پیرانکرمانشاه
سد شاه قاسمکهگیلویه و بویراحمد۴۷٫۲۰خاکیپریکدون (بشار)۱۳۷۵[۲۵]
سد کوثرکهگیلویه و بویراحمد،

هرمزگان

سد وشمگیرگلستان۲۸خاکی همگنگرگانرود۱۳۴۹[۲۶]
سد انحرافی تاریکگیلاندریچه ای با پایه‌های بتنیسفیدرود
سد سفیدرودگیلان۴۱۲بتنی وزنی پایه دارسفیدرود (محل تلاقی رودخانه‌های قزل اوزن و شاهرود)۱۳۴۱
سد شهربیجارگیلان۹۵خاکی با رویه بتنیزیلکی[۲۷]
سد آبسردهلرستان
سد ایوشانلرستان
سد بختیاریلرستان
سد حوضیانلرستان
سد خاکی سرفراشلرستان
سد دره باغلرستان
سد رودبار الیگودرزلرستان
سد گلرودلرستان
سد مروکلرستان
سد هالهلرستان
سد کلانلرستان، همدان
سد معشورهلرستان
سد زمزممازندران۳۲خاکی بت هسته رسیآب تیجون۱۳۷۶
سد گلورد نکامازندران۱۱۳سنگریزه با هسته رسی و رویه بتنینکارود۱۳۹۶
سد آویدرمازندرانخاکی
سد الیمالاتمازندران۲۶خاکیشامی رود (الیمالات)۱۳۷۳
سد عباس‌آباد بهشهرمازندران
سد فریم صحرامازندران۴۸٫۵خاکی سنگ ریزه ایعروس و داماد۱۳۷۹
سد لفورمازندران۷۸سنگ ریزه ای با هسته رسیبابل رود۱۳۸۹
سد میجرانمازندران۵۹سنگ ریزه ای با هسته آسفالتینسا رود۱۳۸۲
سد سنبل‌رودمازندران۲۲٫۵خاکی با هسته رسیسنبل رود۱۳۷۶
سد شهید رجاییمازندران۱۳۸بتنی دوقوسی با سرریز آزادتجن۱۳۷۵
سد شیادهمازندران۳۲٫۸خاکی با هسته رسیبز رود و چلیم۱۳۷۸
سد لارمازندران۱۰۵خاکیهراز۱۳۶۱
نیروگاه تلمبه‌ای ذخیره‌ای سیاه‌بیشهمازندران
سد الغدیرمرکزی۱۲۸بتنی دوقوسیقره‌چای۱۳۷۲[۲۸]
سد پانزده خردادمرکزی۹۶٫۸۰خاکی با هستهٔ رسیقمرود۱۳۷۳[۲۹]
سد کمال‌صالحمرکزی
سد بزهرمزگان
سد بست گزهرمزگان
سد جابرهرمزگان
سد جاویدهرمزگان
سد شموهرمزگان
سد مینابهرمزگان
سد کلانهمدان
سد آبشینههمدان
سد اکباتانهمدان۱۱بتنی وزنی پایه داریلفان۱۳۴۲
سد سرابیهمدان
سد شنجورهمدان
سد شیرین‌سوهمدان
سد گرینهمدان

جستارهای وابسته

منابع

  1. "خبرگزاری فارس - ایران سومین کشور سدساز در کل دنیا است". خبرگزاری فارس. 9 April 2019. Retrieved 6 March 2020.
  2. «تاریخچه سد سازی در ایران/ایران سومین کشور سد ساز دنیا». تابناک.
  3. «سدهای ایرانی را بشناسید + رتبه آن‌ها در میان سایر کشورها». باشگاه خبرنگاران جوان.
  4. TABNAK، تابناک | (۲۰۲۵-۰۸-۱۷). «ذخیره ۳ سد مهم صفر شد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۰۸-۱۸.
  5. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۱۴۰۴/۰۸/۱۷ - ۱۸:۰۸). «خشکسالی بی‌سابقه؛ از هشدار پزشکیان تا کاهش ذخایر ۱۹ سد مهم به زیر ۵ درصد/ ذخایر سد کرج و لتیان به ترتیب، به ۷ و ۵ درصد رسید/ هواشناسی: بارش‌ها ۸۶ درصد کاهش یافت/ شرکت آب: نمی‌توانیم کاری به جز مدیریت مصرف انجام دهیم». fa. دریافت‌شده در 2025-11-09. تاریخ وارد شده در |تاریخ= را بررسی کنید (کمک)
  6. "سد آمند تبریز". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  7. «سد شهید کاظمی بوکان». ویکی‌پدیا. ۵ آذر ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۶ نوامبر ۲۰۱۱.
  8. "سد برزک کاشان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  9. "سد زاینده رود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  10. "سد گلپایگان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  11. "سد انحرافی و تونل چشمه لنگان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 20 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  12. "سد رئیس علی دلواری". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 14 September 2019. Retrieved 6 March 2020.
  13. "سد زیارت". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 14 July 2014. Retrieved 6 March 2020.
  14. "سد لتیان". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  15. "سد ماملو (دروازه)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 7 March 2018. Retrieved 6 March 2020.
  16. "سد نمرود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 4 September 2019. Retrieved 6 March 2020.
  17. "سد سیمره (هینی مینی)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  18. "سد شیروان (بارزو)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 18 January 2017. Retrieved 6 March 2020.
  19. "سد کبار". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 17 July 2014. Retrieved 6 March 2020.
  20. «سد سياه زاغ ديواندره آبگيري مي شود». www.irna.ir. دریافت‌شده در ۲۰۲۵-۱۰-۱۰.
  21. "سد بافت (آسیاب جفته)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  22. "سد جیرفت". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  23. "سد نرماشیر (نساء)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 21 March 2017. Retrieved 6 March 2020.
  24. شرکت مدیریت منابع آب ایران جامیشان http://daminfo.wrm.ir/fa/pageviewreport/854=سد جامیشان. Retrieved 15 March 2021. {{cite web}}: Check |url= value (help); Missing or empty |title= (help)
  25. "سد شاه قاسم". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 28 January 2021. Retrieved 6 March 2020.
  26. "سد وشمگیر (گرگان)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 6 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  27. "سد سفیدرود". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  28. "سد ساوه (الغدیر)". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 25 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
  29. "سد پانزده خرداد". شرکت مدیریت منابع آب ایران. Archived from the original on 27 August 2019. Retrieved 6 March 2020.
ارسال شده توسط در