۱۴۰۵ مرداد ۲۲, پنجشنبه

سیر روز در شب

 «سفر دراز روز در شب» (به انگلیسی: Long Day's Journey into Night) که در زبان فارسی با ترجمه‌های دیگری همچون «سیر طولانی روز در شب» یا «سیر روز در شب» نیز شناخته شده است، شاهکار بی‌بدیل یوجین اونیل، نمایش‌نامه‌نویس بزرگ آمریکایی و برنده جایزه نوبل ادبیات است.

این اثر که بسیاری آن را بزرگ‌ترین نمایشنامه تاریخ تئاتر آمریکا می‌دانند، در فاصله سال‌های ۱۹۳۹ تا ۱۹۴۱ نوشته شد؛ اما به دلیل بار بسیار شخصی و تلخ آن، اونیل وصیت کرده بود تا سال‌ها پس از مرگش منتشر نشود و به روی صحنه نرود. کتاب نخستین بار در سال ۱۹۵۶ (سه سال پس از مرگ نویسنده) چاپ شد و در سال ۱۹۵۷ جایزه معتبر پولیتزر را از آن خود کرد.

خلاصه‌ای از داستان و فضا

وقایع این نمایش‌نامه در طول یک روز گرم در ماه اوت سال ۱۹۱۲ (از حدود ساعت هشت‌وسیم صبح تا نیمه‌شب) در خانه ساحلی خانواده «تایرون» روایت می‌شود. این اثر عمیقاً خودزندگی‌نامه‌ای است و اونیل در آن با شجاعتی بی‌نظیر، دردناک‌ترین ابعاد زندگی خانوادگی و رنج‌های درونی خود را به تصویر کشیده است:

  • خانواده تایرون نمونه‌ای نمایشی از خودِ یوجین اونیل، پدر و مادر و برادرش هستند. تمام اعضای این خانواده در چرخه‌ای از اعتیاد، سرخوردگی و عذاب وجدان گرفتارند:

  • ماری (مادر): زنی حساس و ظریف که به دلیل تجویز نادرست مسکن و مورفین پس از زایمان دشوارِ فرزند کوچک‌ترش، به مورفین معتاد شده و میان توهم، آرامش مصنوعی و احساس گناه در نوسان است.

  • جیمز تایرون (پدر): بازیگر قدیمی و سرشناسی که به دلیل ترس شدید از ورشکستگی و فقر در دوران کودکی، بسیار ممسک و خسیس بار آمده است؛ خساستی که خانواده‌اش آن را عامل اصلی بختیاری‌های بربادرفته و اعتیاد مادر می‌دانند.

  • جیمی (پسر بزرگ‌تر): جوانی بدبین، عیاش و الکلی که غرق در ناامیدی و سرشکستگی است.

  • ادموند (پسر کوچک‌تر): نماینده خودِ یوجین اونیل در داستان؛ جوانی شاعرپیشه و درون‌گرا که به بیماری مهلک سل مبتلاست و تلاش می‌کند معنای هستی و درد را درک کند.

درون‌مایه‌های اصلی

  • اعتیاد و انزجار: اعتیاد به الکل و مورفین در این اثر صرفاً یک عادت بد نیست، بلکه سرپوشی تراژیک برای فرار از واقعیت‌های تلخ زندگی و شکست آرزوهاست.

  • عشق و نفرت توأمان: اعضای خانواده یکدیگر را عمیقاً دوست دارند، اما در عین حال زیر بار سنگین کینه‌ها، سرزنش‌ها، سوءتفاهم‌ها و زخم‌های کهنه، همدیگر را شکنجه می‌دهند.

  • سنگینی سایه گذشته: هیچ‌کس در این خانه نمی‌تواند از گذشته فرار کند؛ گذشته همچون خوره روح تک‌تک شخصیت‌ها را می‌خورد و روز را به سیاهی شب پیوند می‌زند.

ترجمه‌های فارسی در ایران

این نمایشنامه به دلیل اهمیت و ارزش ادبی بالا، چند بار توسط مترجمان سرشناس به فارسی برگردانده شده است:

  1. سیر طولانی روز در شب با ترجمه یدالله آقاعباسی (نشر بیدگل)

  2. سیر روز در شب با ترجمه محمود کیانوش

  3. سفر طولانی از روز به شب با ترجمه بیتا دارابی