زر مشت افشار زری بود که چون کسری بدست بیفشردی نرم شدی، رودکی گوید: با درفش کاویان و طاقدیس زر مشت افشار و شاهانه کمر

زر مشت افشار  زری بود که چون کسری بدست بیفشردی نرم شدی، رودکی گوید: 

  با درفش کاویان و طاقدیس   زر مشت افشار و شاهانه کمر

مطلوب است  شرح معانی این قطعه و  لغات پیشا اسلامی، اعم از ایرانی یا انیرانی، و نگارش واژه های پارسی باستان این قطعه بخط پهلوی یا دیگر خطوط پیشا اسلامی؟  

  معنی بیت رودکی و شرح زر مشت افشار

این بیت از ابزار فخر و حماسه سرایی رودکی سمرقندی است که در آن به شکوه و جلال پادشاهان باستانی ایران اشاره دارد. «زر مشت افشار» زر و طلا و گوهری نرم‌شونده و انعطاف‌پذیر است که در دستِ «کسری» (پادشاه ساسانی) چون موم نرم می‌شده است. در برخی متون کهن، زر مشت افشار به گنجینه‌ای نرم و قابل انطباق یا طلایی خالص تعبیر شده که شاهان ساسانی آن را در مشت می‌فشردند و نشان از قدرت لایتناهی و ثروت افسانه‌ای آنان داشت. طاقدیس، تخت پادشاهی باشکوه خسرو پرویز است و درفش کاویان نیز پرچم اسطوره‌ای ایران باستان است.

واژه‌های پیشااسلامی (ایرانی و انیرانی) در بیت

• درفش (Drafš): واژه اصیل ایرانی باستان (اوستایی drafša-، پهلوی drafš) به معنی پرچم و نشان.
  
  
• کاویان (Kāwiyān): منسوب به کاوه، واژه ایرانی میانه و باستان، مرتبط با اسطوره کاوه آهنگر.
  
  
• طاقدیس (Ṭāq-dis): ترکیبی از واژه عربی‌شدۀ «طاق» (یا پهلوی tāg) و پسوند شبه‌پهلوی/سغدی «دیس» (به معنی شکل و مانند، پهلوی dīsîg).
  
  
• زر (Zar): واژه اصیل ایرانی باستان (اوستایی zaranya-، پهلوی zar).
  
  
• مشت (Mušt): واژه اصیل ایرانی (اوستایی musti-، پهلوی mušt).
  
  
• افشار (Afšār): از ریشه پهلوی apšārtan یا afšārdan به معنی فشردن و مالیدن.
  
  
• شاهانه (Šāhāna): از واژه ایرانی «شاه» (اوستایی xšāyaθiya-، پهلوی šāh) با پسوند نسبت فارسی.
  
  
• کمر (Kamar): واژه اصیل ایرانی (پهلوی kamar).
  
  

نگارش واژه‌های برگزیده به خط پهلوی کتابی (کتیبه‌ای و متنی پیشااسلامی)

• زر (Zar): 𐭟𐭫 (Z-L / Zari)
  
  
• مشت (Mušt): 𐭌𐭔𐭕 (M-Š-T)
  
  
• درفش (Drafš): 𐭃𐭫𐭯𐭱 (D-R-P-Š)
  
  
• شاه (Šāh): 𐭔𐭠𐭧 (Š-Ā-H)
  
  

(توجه: خط پهلوی خطی هم‌خوان‌نامه است و بسیاری از مصوت‌ها در آن نوشته نمی‌شوند.)