Khollan Vafa : اخوان صفا: عبدالقادر بغدادی

عبدالقادر بن عمر البغدادی (عربی: عبد القادر بن عمر البغدادی؛ ۱۰۳۰–۱۰۹۳ هجری قمری / ۱۶۲۰–۱۶۸۲ میلادی) نویسنده، زبان‌شناس، دستورنویس/دستوری/نحوی/لغوی، قاضی، کتاب‌شناس و از دانشنامه‌نویسان برجسته ادبی دوران عثمانی بود.

زندگی

او در سال ۱۰۳۰ هجری قمری (۱۶۳۰ میلادی) در بغداد متولد شد و تحصیلات اولیه خود را در آنجا گذراند و در علم و ادبیات سرآمد شد و به زبان‌های عربی، فارسی و ترکی تسلط یافت. او در سال ۱۰۴۸ هجری قمری/۱۶۳۸ میلادی از بغداد به دمشق سفر کرد و با سرپرست دانشجویان تماس گرفت که اولین استاد او در دمشق شد. سپس برای تحصیل علوم عربی به حلقه محمد بن یحیی الفورتی پیوست.

در سال ۱۰۵۰ هجری قمری/۱۶۴۰ میلادی، برای پیوستن به گروهی از علمای مسجد الازهر به مصر رفت. برجسته ترین استادان او یاسین الحمصی و شهاب الدین الخفاجی، نویسنده ریحانه الالبا (ریحانة الألبا وزهرة الحیاة الدنیا) و شفا الغلیل (شفاء الغلیل) بودند. الخفاجی به اهمیت فرهنگی آثار ادبی البغدادی پی برد و پس از مرگش کتابخانه اش را به او سپرد.

در سال 1077ق/1667م، عبدالقادر مصر را به قصد بازدید از پایتخت عثمانی در استانبول ترک کرد، اما زود بازگشت. وی از یاران نزدیک والی ابراهیم کوتخدا بود. هنگامی که والی در 1085ق/1674م به شام و سپس به ادرنه رفت، عبدالقادر را نیز با خود برد. عبدالقادر در ادرنه با ابن فضل‌الله المحبی، نویسنده‌ی «خلاصة الأثر فی أعیان القرن الحادی عشر» - «روایات مختصر بزرگان قرن یازدهم» - که از دوستان پدرش بود، ملاقات کرد.

عبدالقادر در ادرنه (ترکیه) به بیماری لاعلاجی مبتلا شد. او پیش از بازگشت به قاهره، به برخی از ولایات ترکیه سفر کرد و در سال ۱۰۹۳ هجری/۱۶۸۲ میلادی درگذشت.

سلطان احمد پاشا کوپرولو، اصلاح‌طلب بزرگ، عبدالقادر را به استخدام خود درآورد و از او خواست تا با نوشتن شرحی قطعی بر شعر باستانی «بنات سعاد» اثر کعب بن زهیر، از «شرح» ابن هشام انصاری پیشی بگیرد. در همین حال، عبدالقادر بغدادی مورد توجه سلطان عثمانی محمد بن سلطان ابراهیم، ملقب به «سلطان ادب»، قرار گرفت. بغدادی آثار ترجمه بسیاری از خود به جا گذاشت که بیشتر آنها مربوط به نویسندگان و شاعران پیش از اسلام بود.

میراث

کتابخانه عبدالقادر بغدادی با مجموعه‌های لغت‌شناسی و ادبی خود، یکی از مهم‌ترین کتابخانه‌های دوران عثمانی است. روش انتقال او به شکل کلاسیک، معروف به اِسناد، به عنوان راهی برای توضیح و کنترل روایت خود با استناد به زنجیره‌ای ناگسستنی از شهادت شهود، به کار می‌رود. او در شرح حال برخی از شاعران مشهور، نه تنها شاهد، بلکه «خانه»، یعنی شجره‌نامه، و ابیات قبل و بعد که معنا به آنها وابسته است را نیز ذکر می‌کند، یا در مورد اشعار نادر، کل شعر را نقل می‌کند، شاهد آن را ذکر می‌کند و شگفتی و پیشینه منشأ آن را توضیح می‌دهد. بنابراین، او مطالبی را که برای تفسیر شعر کهن عربی در بافت فرهنگی آن مهم بودند، حفظ کرد.

عبدالقادر در حفظ سنت‌های نثر اعراب، همراه با مجموعه علمی-ادبی موجود در آن، سهم داشت. او الدواوین (مجموعه اشعار) مقامات بدیع الزمان همدانی و مقامات حریری و تاریخ‌های اعراب، ایرانیان و ترکان را از حفظ داشت. نوشته‌های او بیانگر ذهنی آزاد، آگاهی و دانش عمیق است، در حالی که رویکرد انتقادی او را به اصول پذیرفته شده ثبت می‌کند. منتقدان او را بهترین محقق و حافظ آثار ادبی اعراب، نظام‌ها و نثر آنها، راویان حقایق و جنگ‌ها و روزها، و مقر حریری، نویسندگان عرب، زبان و شعر موجود در داستان‌های شگفت‌انگیزی که در انتقال تثبیت شده و از طریق نقد تحلیلی او اعتبار یافته‌اند، می‌نامند.

آثار

خزانة الادب و لباب لباب لسان العرب (خزانة الأدب ولبّ لباب لسان العرب) 'کتابخانه ادبیات و درب قلب زبان عرب'; دایره المعارف علوم و ادبیات عرب (13 جلد).[1][2][3]

شارح شواهد الراضی «الا الشافیه» (شرح شواهد الرضی علی الشافیة) - «تحلیل بر شواهد شفا».

الحاشیات الشرح بنات سعد لی ابن هشام (الحاشیة علی شرح بانت سعاد لابن هشام) – پاورقی به شرح بنات سعاد ابن هشام.» (نسخه خطی)

شرح الشاهدی الجامع بین الفارسی و الترکی (شرح الشاهدی الجامع بین الفارسی والترکی) – «نمای تفسیری بین فارسی و ترکی».

Sharah shawahid Sharah at-Tuhfat al-Wardia (شرح شواهد شرح التحفة الوردیة) "- "تفسیر بر دیدگاه تفسیر شاهکار گل رز."

رسالت فی مانا تلمیذ (رسالة فی معنی التلمیذ) - نامه ای در مورد معنای مطالعه.

آثار غیر عربی

لغت شاهنامه (به ترکی)

شرح شاهکار شاهد (به ترکی)

منابع

shamela.ws.عبدالقادر البغدادی (عربی)

www.adab.com.عبدالقادر البغدادی (عربی)

همچنین ببینید

فهرست دانشمندان و دانشمندان عرب

دایره المعارف بریتانیکا آنلاین

مراجع

بغدادی (ال)، عبدالقادر بن عمر (1979م). هارون، عبدالسلام م (ویرایش). خیزانات الادب و لب لباب لسان العرب. قاهره: مکتبة الکنجی. 1

//////

عبدالقادر بن عمر بغدادی (عربی: عبد القادر بن عمر البغدادی) ; ۱۰۳۰–۱۰۹۳ قمری / ۱۶۲۰–۱۶۸۲ میلادی) نویسنده، فیلولوژیست، دستور نویس، قاضی، کتاب‌شناس و دانشنامه‌نویس برجسته ادبی عصر عثمانی بود.

زندگی

وی در سال ۱۰۳۰ هجری قمری (۱۶۳۰ میلادی) در بغداد به دنیا آمد و در آنجا تحصیلات اولیه خود را دریافت کرد و در علم و ادب سرآمد شد و به عربی، فارسی و ترکی تسلط یافت. وی در سال ۱۰۴۸ق/۱۶۳۸م از بغداد به دمشق سفر کرد و با رئیس ناظران دانشجویان که اولین استاد او در دمشق شد، تماس گرفت. سپس برای فراگیری علوم عربی به حلقه محمد بن یحیی فرثی پیوست.

او در سال ۱۰۵۰ ه‍.ق - ۱۶۴۰م برای پیوستن به جمعی از علمای مسجد الازهر به مصر رفت. برجسته‌ترین استادان او یاسین الحمصی و شهاب الدین الخفاجی، نویسنده کتاب (ریحانة الألبا وزهرة الحیاة الدنیا) و شفاء الغلیل بود. الخفاجی به اهمیت فرهنگی آثار ادبی البغدادی پی برد و پس از مرگش کتابخانه‌اش را به او سپرد.

در سال ۱۰۷۷ ه‍.ق - ۱۶۶۷م، عبدالقادر مصر را برای بازدید از پایتخت عثمانی به مقصد استانبول ترک کرد، اما سریع بازگشت. وی از یاران نزدیک والی ابراهیم کوتخدا بود. هنگامی که والی در ۱۰۸۵ق - ۱۶۷۴م به شام و سپس به ادرنه رفت، عبدالقادر را با خود برد.

در ادرنه (ترکیه)، عبدالقادر به یک بیماری غیرقابل درمان مبتلا شد. وی پیش از بازگشت به قاهره به برخی از کشورهای ترکیه سفر کرد و در سال ۱۰۹۳ ق/ ۱۶۸۲ م درگذشت.

آثار

خزانة الادب ولبّ لباب لسان العرب که به معنای کتابخانه ادبیات و دریچه قلب زبان عرب است.^[۱]
دائرةالمعارف علوم و ادبیات عرب (۱۳جلد).^[۲]^[۳]
شرح شواهد الرضی شرح شواهد الرضی علی الشافیة – «تحلیل بر شواهد شفا».
لغت شهنامه

جستارهای وابسته

فهرست دانشمندان و دانشمندان عرب
دائرةالمعارف بریتانیکا آنلاین

منابع

Baghdādī (al-), ‘Abd al-Qadir ibn ‘Umar (1882). Maiman, A. A. (ed.). Khizānat al-Adab wa Lubb Lubāb Lisān al-'Arab. Vol. 4. Cairo: Dār al-‘Uṣūr li-al-Ṭab‘ wa-al-Nashr. OCLC 978669843.
Baghdādī (al-), ‘Abd al-Qadir ibn ‘Umar (1979). Hārūn, 'Abd al-Salām M. (ed.). Khizānat al-Adab wa Lubb Lubāb Lisān al-'Arab. Cairo: Maktaba al-Kānjī. ISBN 977-201-778-4.
Baghdādī (al-), ‘Abd al-Qadir ibn ‘Umar (1927). Index: Iqlīd al-Khizāna. Vol. 4. Lahore: University of the Punjab. OCLC 20121307.

رده‌ها:

این صفحه با استفاده از پارسوید رندر شده است.
///////////

'Abd al-Qadir ibn 'Umar al-Baghdadi (Arabic: عبد القادر بن عمر البغدادي; 1030–1093 AH / 1620–1682 AD) was a writer, philologist, grammarian, magistrate, bibliophile and a leading literary encyclopedist of the Ottoman era.

Life

He was born in Baghdad in 1030 AH (1630 AD), where he received his early education, excelling in science and literature, and mastering Arabic, Persian and Turkish. He travelled from Baghdad to Damascus in 1048 AH/1638 AD and contacted the head of the student supervisors, who became his first professor in Damascus. He then joined the circle of Muḥammad bin Yaḥyā al-Furthi to study Arabic science.

In 1050 AH/1640 AD, he went to Egypt to join a group of scholars of the Al-Azhar Mosque. His most prominent professors were Yassin Al-Homsi and Shahab ad-dīn Al-Khafaji, author of Rīhāna Al-Albā (ريحانة الألبا وزهرة الحياة الدنيا) and Shefa Al-Ghalīl (شفاء الغليل). Al-Khafaji recognised the cultural significance of al-Baghdadi's literary work and bequeathed him his library after his death.

In 1077 AH/1667 AD, Abd al-Qadir left Egypt to visit the Ottoman capital in Istanbul, but soon returned. He was a close companion of the governor Ibrāhīm Kutkhda. When the governor removed to the Levant in 1085 AH/1674 AD, and then to Edirne, he took Abd al-Qadir with him. In Edirne, Abd al-Qadir met Ibn Fadlallāh al-Mahabī, author of the Khlāsat al-'Athr (خلاصة الأثر في أعيان القرن الحادي عشر) – 'Concise Traditions of the Eminent of the 11th-century' – who was a friend of his father's.

In Edirne (Turkey), Abd al-Qadir contracted an untreatable illness. He travelled in some Turkish countries before returning to Cairo where he died in 1093 AH/ 1682 AD

The great reformist sultan Ahmed Pasha Köprülü brought Abd al-Qadir into his employ with a commission to surpass ibn Hishām al-Anṣarī’s «Commentary», by writing the definitive commentary on the ancient poem Bānat Su'ad by Kaʿb ibn Zuhayr. Meanwhile, Abd al-Qadir al-Baghdādī came to the notice of the Ottoman Sultan Muḥammad ibn Sultan Ibrāhīm, the reputated "Sultan of Literature". Al-Baghdadi left many works of translation, mostly of the pre-Islamic writers and poets.

Legacy

Abd al-Qadir al-Baghdadi's library with its philological and literary collections, is one of the most important libraries of the Ottoman era. His methodology of transmission takes the classical form, known as isnād, as a way of explaining and controlling his narration by citing an unbroken chain of witness testimony. In the accounts of some of the famous poets he mentions not just the witness, but also the 'house', i.e. the genealogy, and the preceding and succeeding verses on which the meaning depends, or in the case of rare poems, he quotes the entire poem, cites its witness and explains the strange and the background of its origin. Thus, he preserved material important to interpretation of the ancient Arabic poetry within its cultural context.

Abd al-Qadir contributed to the conservation of the prose traditions of the Arabs, together with the scientific-literary corpus held within. He memorized the al-dawawin (collected poems) of Maqamat Badi' az-Zaman al-Hamadhani and Maqama of Al-Hariri and the histories of the Arabs, the Persians and the Turks. His writings express a liberal mind, keen awareness and deep knowledge, while they record his critical approach to received dogma. Critics called him the best scholar and preserver of the literary canon of the Arabs, their systems and prose, narrators of facts and wars and days, and the headquarters of Hariri, the Arab authors, language and poetry contained in the wonderful stories fixed in the transfer and increased in credit through his analytical criticism.

Works

Khizānat al-adab wa-lubb lubab lisān al-ʻArab (خزانة الأدب ولبّ لباب لسان العرب) 'Library of literature and door of the heart of the Arab language'; encyclopaedia on Arabic sciences and literature (13 vols.).^[1]^[2]^[3]
Sharah Shawāhid ar-Raḍī ‘alā ash-Shafīa (شرح شواهد الرضي على الشافية) – ‘Analysis on the Evidence of Healing.’

Al-Hashiat alā Sharah Bānat Su’ad lī Ibn Hisham (الحاشية على شرح بانت سعاد لابن هشام) – Footnote to Commentary on Bānat Su’ad by Ibn Hisham.’ (Manuscript)