۱۴۰۵ مرداد ۴, یکشنبه

نرموره بانوچ آمده تاج خره خوچ آمده مرد دوبین لوچ آمده لاغر بدن لخ لخ بود



نرموره بانوچ آمده تاج خره خوچ آمده
مرد دوبین لوچ آمده لاغر بدن لخ لخ بود معنای بیت


این دو بیت بخشی از قصیدهٔ «فرهنگ پارسی» سرودهٔ ادیب‌الممالک فراهانی است. او در این قصیده، واژگان کهن، دشوار یا گویشی فارسی را در قالب شعر آموزش می‌دهد و مترادف‌های آن‌ها را کنار هم می‌چیند.

معنی و شرح واژه به واژهٔ این بیت به شرح زیر است:
معنای بیت:

Golemoon


«نَرمورِه» همان گهواره (بانوچ) است؛ «تاجِ خُرُه» (تاج خروس) کج و خمیده (خوچ) شده است؛ مردِ دو‌بین را «لوچ» می‌گویند؛ و انسان لاغر و ناتوان، سست و لرزان (لَخ‌لَخ) حرکت می‌کند.

گنجور+ 1


شرح واژگان و واژه‌شناسی:

گنجور

نَرمورِه / بانوچ:

گنجور



نرموره: در زبان کهن یا گویش‌های محلی به معنای گهواره یا بادگیرِ معلق کودک است.

گنجور+ 1




بانوچ: همان بانوج یا ننو (گهواره‌ای که با پارچه و طناب میان دو نقطه می‌بندند).

گنجور+ 1




معنی بخش اول: «نرموره» به معنای «بانوچ» (بانوج/گهواره) آمده است.

فروشگاه اینترنتی جانبی




تاجِ خُرُه / خوچ:

گنجور



خُرُه: مخفف و صورت دیگری از خروس است.

گنجور+ 1




خوچ: به معنای خمیده، کج، دولا یا تاج آویخته و خم‌شده است.

گنجور+ 1




معنی بخش دوم: تاجِ خروس، کج و افتاده (خوچ) شده است.


دوبین / لوچ:

گنجور



دوبین: کسی که چشمش یک چیز را دو تا می‌بیند یا انحراف چشم دارد.

گنجور




لوچ: احول، کسی که چشمانش انحراف دارد.

گنجور




معنی بخش سوم: به شخصی که دوبین است، «لوچ» می‌گویند.


لَخ‌لَخ:

گنجور



لخ‌لخ: حالت شخص لاغر، ضعیف و بی‌رمقی است که هنگام راه رفتن پاهایش می‌لرزد یا کشیده می‌شود (سست و خسته و شل راه رفتن).

گنجور




معنی بخش چهارم: فردی که بدنی لاغر و نحیف دارد، حرکتش لرزان و شل (لخ‌لخ) است.