۱۴۰۵ مرداد ۶, سه‌شنبه

کشتج. آوشن، صعتر/سعتر/زعتر، پونه کوهی.

 کشتج . [ ک َ ت َ ] (اِ) گیاه

کشتج گیاهی باشد خوشبوی . (یادداشت مؤلف ) نام علمی امروزی گیاه چیست؟.


«کُشتَج» (یا «کُشتَک») در لغت‌نامه‌ها و متون کهن طب و گیاه‌شناسی سنتی، یکی از نام‌های قدیمی گیاه آویشن (به‌ویژه آویشن شیرازی یا آویشن کوهی) است.

نام علمی امروزی جنس آویشن .Thymus L است و بسته به گونه‌های مختلف آن به نام‌های زیر شناخته می‌شود:

آویشن شیرازی: Zataria multiflora


آویشن معمولی (کوهی): Thymus vulgaris


آویشن وحشی (کهلیک اوتی): Thymus serpyllum

در منابع داروشناسی قدیم (مانند صیدنه بیرونی یا تحفه مؤمن)، واژهٔ کشتج/کشتک معمولاً معادل «صَعْتَر» (که همان آویشن/پونه کوهی در طب سنتی است) یا گونه‌های معطر مشابه آن از تیره‌ی نعناعیان (Lamiaceae) دانسته شده است.

/////////////////

سعتر. [ س َ ت َ ] (ع اِ) دوایی است که آن را اوشه گویند. گرم و خشک است در سوم و آن صحرایی و بستانی هردو میباشد. بستانی را مرزه خوانند و آن سبزی باشد که خورند. این لغت را به این معنی در کتب طبی بصاد نویسند تا بشعیر ملتبس نشود و گویند عربی است . (برهان ). پودینه کوهی مفتح و محلل بلغم و ریاح و مشهی و ملطف اغذیه غلیظه و منقی مفسده و خوردن ادویه مسهله با آب سعتر مطبوخ مانع قی و مخرج کرم و رافع تخمه و عفونت غذا. (منتهی الارب ) (آنندراج ). گیاهی است که بزلف خوبان تشبیه کنند و فقرا از آن نان خورش سازند و خشک کرده و بدواً بکار برند و به فارسی آویشن گویند و در کتب طب بصاد نویسند تا بشعیر مشتبه نشود. (غیاث اللغات ). درختچه ای است بنام آویشن یا سعتر که بین جهرم و عباسی یافت میشود. (جنگل شناسی ص 281). آویشن . (مهذب الاسماء): سعتر فارسی و سعترخوزی از هریکی چهار درمسنگ . (ذخیره ٔ خوارزمشاهی ).

//////////////////////////////


صعتر. [ ص َ ت َ ] (اِ) سعتر است که پودینه ٔ کوهی باشد و آن را صعترالحمار نیز گویند. آشامیدن آن با شراب گزندگی جانوران را سودمند بود و معده و جگر را بغایت نافع و رائحه ٔ آن هوام را گریزاند و تخم آن در جمیع افعال قوی تر. (منتهی الارب ). و در ذیل کلمه ٔ سعتر آرد: پودینه ٔ کوهی مفتح و محلل بلغم وریاح و مشهی و ملطف اغذیه ٔ غلیظه و منقی معده و خوردن ادویه ٔ مسهله با آب سعتر مطبوخ مانع قی و مخرج تمام کرم است و دافع تخمه و عفونت غذا. (منتهی الارب ). آویشن ، اوشن ، یوشن . زعتر. اوریقانس . نضف . اسم گیاهی است که بترکی ککلیک اودی وبه اصفهانی آویشم نامند بری و بستانی است و بستانی را به فارسی مرزه نامند و برگ بری بعضی مدور و قسمی ریزه و طولانی و اقسام او تند و خوشبو و گل همه کبود است ، در آخر دوم گرم و خشک و کوهی او گرم و خشک تر و در افعال قوی تر از بستانی و مجفف و مفتح و مقطع و باتریاقیت و محلل بلغم و ریاح و مشهی و ملطف اغذیه ٔ غلیظه و منقی معده و جگر و ریه از رطوبات و مانع صعودبخارات بدماغ و گل او با سرکه و نمک مسهل سودا و بلغم و خوردن ادویه ٔ مسهله با آب صعتر مطبوخ مانع مغص و مخرج اقسام کرم و رافع تخمه و عفونت غذا و ترش شدن آن و جهت غثیان و وجع الفؤاد و قولنج ثفلی و ریحی و بلغمی و با ماست جهت قولنج سوداوی مستمری از مجربات و با عسل جهت گزیدن هوام و طبخ او با انجیر جهت ربو و سرفه و با آب کرفس جهت حصاة و عسر بول و با مثل او عناب که با چهارده وزن او آب جوشانیده باشند و بربع رسیده باشد بالخاصیة جهت رقیق کردن خون مجرب و با روغن زیتون جهت انواع مغص و سرکه که در او خیسانیده باشند از آن سکنجبین بسازند یا بتنهائی بنوشند جهت سپرز مجرب و با پنیر تازه جهت تسمین بدن و اکتحال آب او جهت بیاض و قطور او جهت گرانی سامعه و طلای او با عسل جهت تحلیل اورام صلبه و عرق النساء و امثال آن و با روغن زیتون و زیره جهت برآمدگی ناف اطفال و رفع ریاح اندرون ایشان و ضمادمطبوخ او در حمام جهت جرب و حکه و یرقان و مضمضه ٔ او با سرکه و زیره جهت گریزانیدن هوام مؤثر است . و تخم او در جمیع افعال قوی تر و مفتح سدد و دافع یرقان و مهیج باه و خائیدن آن جهت درد دندان و تحریک اشتهاو روغن او شرباً و ضماداً جهت رعشه و فالج و لرز و درد مفاصل بهترین روغنها و مضر ریه و مصدع محرورین و مصلحش سرکه و قدر شربتش تا پنج مثقال است و مربای او با شکر که بدستور گلقندبسازند جهت منع صعود بخارات بدماغ و نزول آب و تقویت ذهن و نیکو کردن رخسار و سموم هوام و سایر امراض قوی الاثر است . (از تحفه ٔ حکیم مؤمن ). و رجوع بترجمه ٔ ضریر انطاکی و ترجمه ٔ صیدنه ٔ ابوریحان بیرونی شود.

//////////////////

مرزه

 

اشاره

 

در کتب طب سنتی با نامهای «مرزه»، «صعتر»، «ایشن»، «اوشن»، «اویشن شیرازی» و به عربی «ندع» و به ترکی «کلکلیک» نامیده می‌شود. به فرانسوی‌Sarriette وSarriette des jardins و به انگلیسی‌Savory وAnnual savory گفته می‌شود. گیاهی است از خانواده(Labiatae) نام علمی آن‌Satureia hortensis L . و مترادف آن‌Calamintha hortensis L . می‌باشد.

 

مشخصات

 

مرزه یا صعتر بستانی گیاهی است علفی یکساله با برگهایی به رنگ سبز خاکستری باریک و دراز و متقابل پوشیده از تار. گلهای آن کوچک سفید یا سرخ تیره است.

مرزه در اغلب مناطق ایران به صورت پرورشی در سبزیکاری‌ها کاشته می‌شود و در اطراف تبریز و خوی و ارسباران و در مناطق مختلف خراسان به‌طور خودرو می‌روید. صعتر کوهی که گونه زمستانی گیاه است گیاهی است پایا و به صورت درختچه کوچکی است با برگهای بی‌کرک، شفاف و در ایران با نامهای آویشن شیرازی، آویشن و افشن شناخته می‌شود. در حاجی‌آباد بین سیرجان و بندرعباس نوعی از صعتر که صعتر بری است به صورت درختچه دیده می‌شود نام محلی آن در حاجی‌آباد (پرشم) است نام علمی این‌گونه‌Zataria multiflora Boiss . می‌باشد. خواص

معارف گیاهی، ج‌1، ص: 280

برگهای آن با خواص برگهای مرزه بستانی یا مرزه کوهی متفاوت است و شبیه پونه کوهی است.

تخم مرزه یا نوع بستانی صعتر را در اوایل بهار می‌توان کاشت. فاصله خطوط 75 سانتی‌متر و فاصله بوته‌ها 15 سانتی‌متر کافی است. برداشت برگ و ساقه مرزه بهاره معمولا 120- 75 روز پس از کاشت و به‌هرحال بی‌درنگ قبل از شروع گل دادن باید انجام شود و پس از برداشت برگها را در محل سایه خشک نموده و باید در ظروف سربسته نگهداری شود تا اسانس آن حفظ شود.

 

ترکیبات شیمیایی

 

از نظر ترکیبات شیمیایی در گیاه مرزه اسانس وجود دارد که مقدار آن در دوران رویش گیاه در حدود 97/ 0 درصد می‌باشد. از این اسانس در ساختن بعضی عطرها و ادوکلنها استفاده می‌شود. این اسانس شامل حدود 30 درصد کارواکرول است.

 

خواص- کاربرد

 

مرزه از نظر پزشکی در طب سنتی طبیعت آن نسبتا گرم و خشک و دارای خواصی تقریبا مشابه حاشا (آزربه) در برخی موارد ضعیف‌تر از آن است. ضد نفخ و اشتهاآور است و برای تقویت نیروی جنسی مؤثر می‌باشد. برای تسکین درد دندان از آن استفاده می‌شود و اگر با آب انجیر خورده شود برای سرفه و تنگی‌نفس و درخشانی رنگ رخسار اثر مفید دارد. اگر داروهای مسهل با دم‌کرده مرزه خورده شود برای رفع ترشی غذای فاسد شده در معده و جلوگیری از استفراغ و درد قلب مفید است و در خارج ساختن کرمهای معده کمک می‌کند و ضمنا دم‌کرده آن با آب کرفس برای خرد کردن سنگ مثانه و رفع عسر البول (سخت ادرار کردن) بسیار مفید است. مرزه برای معالجه اسهال بسیار مؤثر است دم‌کرده 10 گرم در هزار گرم آب‌جوش آن اگر چند فنجان خورده شود اثرش ظاهر می‌شود. ضماد آن با روغن زیتون برای انواع دردهای پیچش شکم و اگر مرزه در سرکه خیسانده و خورده شود در صورت نبودن سرفه برای طحال بسیار مفید است.

خوردن آن با پنیر برای چاق شدن انسان مؤثر است و انگشت‌پیچ آن با عسل برای ورم ملازه یا اووولا و سرفه‌های رطوبی و عقرب‌زدگی و خوردن گرد آن مخلوط با هم‌وزن آن شکر برای تقویت نور چشم مفید است. برای جلوگیری از نفخ حبوبات و بقولات اگر با غذا مرزه مصرف شود مانع نفخ می‌شود و اگر با سرکه و زیره مخلوط و

معارف گیاهی، ج‌1، ص: 281

بوته مرزه

الف) مقطع گل ب) میوه

مضمضه شود برای درد دندان و گلو مفید است و ریختن چند قطره آن در گوش برای رفع سنگینی شنوایی گوش مفید است. اگر شاخ و برگهای مرزه را با هم‌وزن آن عناب و چهار برابر وزن مرزه آب بجوشانند تا مجموع به ربع برسد و صاف کنند این دم‌کرده برای تصفیه خون غلیظ خیلی مؤثر است اگر ده گرم گل آن را با سرکه و نمک بخورند مسهل خوبی برای بلغم و سودا بوده و مدر است و قاعده‌آور.

معمولا صعتر وحشی و یا به اصطلاح صعتر بری دارای خواص خیلی بیشتر از مرزه یا صعتر بستانی است تخم مرزه در جمیع خواص فوق از برگ آن قوی‌تر است و برای بیماری یرقان و تقویت نیروی جنسی مؤثر است و جویدن آن برای تسکین درد دندان و تحریک اشتها خوب است. جوشانده مرزه به صورت حمام در استعمال خارج برای تسکین دردهای روماتیسمی و عصبی و برای تقویت اطفال ضعیف و مبتلا به نرمی استخوان مؤثر است مقدار خوراک مرزه 30 گرم گیاه مرزه را در هزار گرم آب‌جوش دم می‌کنند و میل می‌کنند در فرانسه از این دم‌کرده در موارد اسهال نیز استفاده می‌کنند.

در استعمال خارج 60- 50 گرم آن را در هزار گرم آب‌جوش دم می‌کنند.

مرزه در برخی موارد عوارضی در ریه ایجاد می‌کند در صورت بروز عوارض جانبی برای رفع آن کمی سرکه خورده شود.

معارف گیاهی، ج‌1، ص: 282

 

/////////////////////////



آویشن وحشی یا آویشن واقعی یا آس بویه[۳] (نام علمی: Thymus serpyllum)[۴] که در زبان‌های دیگر حاشا، آویشن خزنده و آویشن برکلند نیز نامیده می‌شود،[۵] گیاهی است از تیره نعناعیان، دارای بوی خوش با گل‌های کوچک به رنگ گلی، سفید و ارغوانی.[۳] این گیاه در نواحی بحرالروم، ایران، آمریکای شمالی و سیبری می‌روید.[۳]

ماهیت آننوعی از پونه کوهی است شبیه به آویشن
به ارتفاع یک وجب و شاخه‌های آن باریک و پربرگ با برگ‌های ریز که بر آن کرکی است مانند پنبه
گل آن ریز و مدور (گرد) و سفید مایل به بنفش و سرخ
تخم آن کوچکتر از خردل
محل رویش آن در سنگلاخ‌ها استساقه گل

دارای ساقه گل ارغوانی و مربعی با کرک‌های روییده در دو طرف مخالف.زیستگاه

سراشیبی‌های گچی، مراتع با علف‌های کوتاه، گرمابه‌ها، در میان صخره‌ها یا دیوارهای سنگی خشک و گاهی در میان تپه‌های شنی.مصارف دارویی

آویشن وحشی حاوی تیمول است، رایحه‌ای آشنا که در هنگام له شدن گیاه دریافت می‌کنید. تیمول همچنین در ترنج وحشی و پونه کوهی از جمله دیگر وجود دارد. این اسانس دارای خواص ضد باکتری، ضد قارچ و ضد عفونی کننده است.[۶]

نگارخانه










var. albus

var. albus

Thymus serpyllum coccineus

Wild thyme in the UBC Botanical Garden

طراحی‌ها












پانویس
Linnaeus. Sp. Pl. 590 1753.
"The Plant List: A Working List of All Plant Species".
معین
«آشنایی با خواص دارویی گیاه آویشن». وبگاه پزشکان ایران. بایگانی‌شده از اصلی در ۵ مارس ۲۰۱۶. دریافت‌شده در ۲۸ شهریور ۱۳۹۴.
ویکی‌پدیای انگلیسی
«نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ فوریه ۲۰۲۳. دریافت‌شده در ۱۸ فوریه ۲۰۲۳.

منابع

در ویکی‌انبار پرونده‌هایی دربارهٔ آویشن واقعی موجود است.

اطلاعات مرتبط در ویکی‌گونه: آویشن واقعیمعین، محمد (۱۳۶۰)، فرهنگ فارسی، امیر کبیر این مقاله شامل بخش‌هایی به قلم محمد معین (درگذشته در ۲۱ تیر ۱۳۵۰) است. حقوق معنوی آن بخش‌ها برای محمد معین محفوظ است.
Wikipedia contributors, "Thymus serpyllum," Wikipedia, The Free Encyclopedia, https://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Thymus_serpyllum&oldid=674980516 (accessed September 19, 2015).
رده‌ها: آرایه (زیست‌شناسی) نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
آویشن
داروهای گیاهی
گونه‌های گیاهی نام‌گذاری‌شده توسط کارل لینه
گیاگان آلمان
گیاگان استونی
گیاگان بریتانیا
گیاگان دانمارک
گیاگان روسیه
گیاگان فرانسه
گیاگان فنلاند
گیاگان لتونی
گیاگان لیتوانی
گیاگان نروژ
گیاهان باغی اروپا
گیاهان توصیف‌شده در ۱۷۵۳ (میلادی)
گیاهان خوراکی
گیاهان دارویی
گیاهان زمین‌پوش
این صفحه آخرین‌بار در ۱۳ مهٔ ۲۰۲۶ ساعت ۰۸:۱۳ ویرایش شده است.
این صفحه با استفاده از پارسوید رندر شده است

/////////////////



النَّمَّامُ أو الدَّبِيبُ أو الحَبَقُ الدُّودِيُّ أو الزعتر السربيلي أو سعتر البر أو صعتر بري أو زَعتر (اللاتينية: Thymus serpyllum) هو نوع نباتي من جنس الزعتر، وهو من الأعشاب الطبية التي تنبت في البرية. يتميز النمام برائحة طيبة ومذاق غني وشكل جميل.

استعمالاته

يستعمل النمام لأغراض عدة منها:الطبخ.
الزينة في الحدائق.
العطور.
الطب.

المطبخ

يعد النمام عماد المطبخ المتوسطي، فنجده في مطابخ عدة كالمطبخ التركي واليوناني، والإيطالي، والمغربي وغيرها من المطابخ العالمية التي تشتهر بها منطقة البحر الأبيض المتوسط.

الطب

يحتوي النمام على مواد ومكونات تدخل في صناعة الأدوية العصرية، كما استعمل قديما ولازال يدخل في الوصفات التقلبدية في الطب البديل أو طب الاعشاب، إذ ان زيت الزعتر والزيت العطري (ثيمس فيلجاريس) المستخرج منه يحتوي على نسب تتراوح من 20%-54% من الثيمول (thymol). يحتوي الزيت العطري أيضًا على مجموعة من المركبات الإضافية، مثل بي سيمين (Cymene) والميرسِين (myrcene) والبُورْنيول (borneol) واللينالول (linalool). الثيمول هو مطهر وهو المكون الأساسي النشط المستعمل غالبا في منتجات سوائل تنظيف الفم التجارية المختلفة مثل ليسترين (Listerine). وقبل التعرف على المضادات الحيوية الحديثة، كان زيت الزعتر يُستخدم للمداواة كضمادات. وأثبت الثيمول المكون الأساسي للزعتر البري أيضًا فعاليته في التغلب على الفطريات المعروفة باسم عدوى الأظافر. واتضح أيضًا أن الثيمول يعد عنصرًا نشطًا في مطهرات اليد ذات المكونات الطبيعية بالكامل والخالية من الكحول.

صناعة العطور

بفضل راحته الزكية، يدخل النمام في صناعة العطور. ويستخرج منه أيضا زيوت عطرية تدخل غالبا في صناعة مواد التجميل.

التزيين

يعطي النمام للحدائق جمالية، وعلى الأماكن عطرا طيبا؛ لذلك يعتمد عليه في هندسة الحدائق لإعطاء الحدائق رونقا تجميليا.

انظر أيضاالطب البديل
الزعتر
الزعيترة

مراجع
Caroli Linnæi (1753), Species Plantarum: Exhibentes plantas rite cognitas ad genera relatas (باللاتينية), vol. 2, p. 590, QID:Q21856107
أرمناك ك. بديفيان (2006)، المعجم المصور لأسماء النباتات: ويشمل النباتات الاقتصادية والطبية والسامة ونباتات الزينة وأهم الحشائش والأعشاب (بالعربية واللاتينية والأرمنية والإنجليزية والفرنسية والألمانية والإيطالية والتركية)، القاهرة: مكتبة مدبولي، ص. 586، OCLC:929657095، QID:Q117464906
أحمد عيسى (1930)، معجم أسماء النبات (بالعربية والفرنسية واللاتينية والإنجليزية) (ط. 1)، القاهرة: الهيئة العامة لشؤون المطابع الأميرية، ص. 181، OCLC:122890879، QID:Q113440369
ابن البيطار (تحقيق إبراهيم بن مراد). تفسير كتاب دياسقوريدوس في الأدوية المفردة. بيت الحكمة، قرطاج (تونس1990. مادة «أرفلس»، المقالة الثالثة (عدد 36)، الصفحة 225.
أبو الخير الإشبيلي (تحقيق وشرح وترجمة إلى الإسبانية: خ. بوسالمانتي، م. تيلملتين، ف. كوريينتي). عمدة الطبيب في معرفة النبات لكل لبيب. المجلس الأعلى للأبحاث العلمية، معهد اللغويات، مدريد 2004. مادة «أرفلش» (عدد 196)، الجزء الأول، الصفحة 20 (الجزء الثاني، الصفحة 20).
أبو الخير الإشبيلي (تحقيق وشرح وترجمة إلى الإسبانية: خ. بوسالمانتي، م. تيلملتين، ف. كوريينتي). عمدة الطبيب في معرفة النبات لكل لبيب. المجلس الأعلى للأبحاث العلمية، معهد اللغويات، مدريد 2004. مادة «حبق» (عدد 1632)، الجزء الأول، الصفحة 160 (الجزء الثاني، الصفحة 244).
سمير إسماعيل الحلو (1999)، القاموس الجديد للنباتات الطبية: أكثر من 2000 نبات بأسمائها العربية والإنجليزية واللاتينية (بالعربية والإنجليزية واللاتينية) (ط. 1)، جدة: دار المنارة، ص. 96، OCLC:1158805225، QID:Q117357050
إدوار غالب (1988). الموسوعة في علوم الطبيعة: تبحث في الزراعة والنبات والحيوان والجيولوجيا (بالعربية واللاتينية والألمانية والفرنسية والإنجليزية) (ط. 2). بيروت: دار المشرق. ج. 2. ص. 782. ISBN:978-2-7214-2148-7. OCLC:44585590. OL:12529883M. QID:Q113297966.
وديع جبر (1987)، معجم النباتات الطبية (بالعربية والإنجليزية والفرنسية واللاتينية) (ط. 1)، بيروت: دار الجيل للطبع والنشر والتوزيع، ص. 222، OCLC:20296221، QID:Q125946799
Caterpillar food plants(PDF) نسخة محفوظة 15 فبراير 2016 على موقع واي باك مشين
"The Plant List: A Working List of All Plant Species". مؤرشف من الأصل في 2019-06-04.
"Thyme, the Fragrant Ground Cover". Fine Gardening. مؤرشف من الأصل في 2014-04-16.



ع
ن
ت
الأعشاب والبهارات





















































































































































































ضبط استنادي: وطنية
مكتبة الكونغرس (LCNAF)
قاعدة البيانات الوطنية التشيكية (NLCR AUT)
المكتبة القومية الإسرائيلية (J9U)



معرفات مركب كيميائي
المكون الفريد (UNII)

نمام في المشاريع الشقيقة
وسائط من كومنز
صفحة من ويكي أنواعبوابة طب
بوابة علم النبات
بوابة مطاعم وطعام


معرفات الأصنوفة
دليل الأصنوفة المرجعي (TAXREF)المَرفَق العالمي لمعلومات التنوع الحيوي (GBIF)أنا عالم طبيعة (iNaturalist)أنا عالم طبيعة (iNaturalist)جمعية تيلا بوتانيكا (Tela-botanica)الفهرس الدولي لأسماء النباتات (IPNI)موسوعة الحياة (EoL)الشبكة الوطنية للتنوع الحيوي (NBN)المركز الوطني الأمريكي لمعلومات التقانة الحيوية (NCBI)قاعدة بيانات بلنتاريوم (Plantarium)قاعدة بيانات النباتات في إفريقيا (APDB)قاعدة بيانات "دنتكسا" (Dyntaxa)قاعدة بيانات قائمة النباتات (PlantList)قاعدة بيانات تربيكوس (Tropicos)مكتبة علم الأحياء (BioLib)قائمة التحقق العالمية لفصائل النباتات المُختارة (WCSPF)السجل المُؤقَّت للأنواع البحريَّة وغير البحريَّة (IRMNG)سجل الأنواع الهولندية (NSR)نظام معلومات التصنيف المتكامل (ITIS TSN)

تصنيفات: أصنوفات سماها كارولوس لينيوس
أعشاب
زعتر
مضادات الفطريات
مغطيات التربة
نباتات ألمانيا
نباتات الحدائق في أوروبا
نباتات الدنمارك
نباتات المملكة المتحدة
نباتات النرويج
نباتات إستونيا
نباتات روسيا
نباتات طبية
نباتات فرنسا
نباتات فنلندا
نباتات لاتفيا
نباتات ليتوانيا
نباتات وصفت في 1753
آخر تعديل لهذه الصفحة كان يوم 14 يونيو 2026، الساعة 12:15.
تمت معالجة الصفحة باستخدام Parsoid

//////////////////////

Thymus serpyllum, known by the common names of Breckland thyme,[3] Breckland wild thyme, wild thyme, creeping thyme, or elfin thyme, is a species of flowering plant in the mint family, Lamiaceae. It is a low, usually prostrate subshrub forming creeping stems up to 10 cm (4 in) tall. The oval evergreen leaves are up to 8 mm. The strongly scented flowers are either lilac, pink-purple, or magenta, are up to 6 mm long and produced in clusters.

The species is native to most of Europe and North Africa. The hardy plant tolerates some pedestrian traffic and produces odors ranging from heavily herbal to lightly lemon, depending on the variety.

Description

Wild thyme is a creeping dwarf evergreen shrub, growing to 10 centimetres (4 in) tall.[4] It has woody stems up to 10 cm long and a taproot. It forms matlike plants that root from the nodes of the squarish, limp stems. The leaves are 3–8 mm long in opposite pairs, nearly stalkless, with linear elliptic round-tipped blades and untoothed margins. The plant sends up erect flowering shoots in summer. The flowers are 4–6 mm long and usually pink or mauve, rarely white, with a tube-like calyx and an irregular straight-tubed, hairy corolla. The upper petal is notched and the lower one is larger than the two lateral petals and has three flattened lobes which form a lip. Each flower has four projecting stamens and two fused carpels. The fruit is a dry, four-chambered schizocarp.[5]

Chemistry

The oils of T. serpyllum contain thymol, carvacrol, limonene, paracymene, gamma-terpinene and beta-caryophyllene.[6]

Distribution and habitat

Wild thyme is native to the Palearctic realm of Europe and Asia. It is a plant of thin soils and can be found growing on sandy-soiled heaths, rocky outcrops, hills, banks, roadsides and riverside sand banks.

Ecology

Wild thyme is one of the plants on which both the common blue butterfly and large blue butterfly larvae feed and it is also attractive to bees.[5][7]

Cultivation

Creeping and mounding variants of T. serpyllum are used as border plants and ground cover around gardens and stone paths. It may also be used to replace a bluegrass lawn to xeriscape low to moderate foot traffic areas due to its tolerance for low water and poor soils.[8][9][10]

Creeping thyme has also been used to "upholster" herb seats, similar to camomile seats, and provide a fragrant surface to sit on.[11][12]

Several cultivars have been produced, of which 'Pink Chintz' has gained the Royal Horticultural Society's Award of Garden Merit.[13][14] A miniature creeping form is 'Elfin'.[15]

Uses

Wild thyme can be used as a herb much as domestic thyme, with a milder flavor.[4]

Illustrations

References

  1.  Linnaeus. Sp. Pl. 590 1753.
  2.  "The Plant List: A Working List of All Plant Species".
  3.  Schauer, Thomas (1978). A Field Guide to the Wild Flowers of Britain and Europe, Collins, London, p. 184. ISBN 0-00-219257-8.
  4.  Francis-Baker, Tiffany (2021). Concise Foraging Guide. The Wildlife Trusts. London: Bloomsbury. p. 88. ISBN 978-1-4729-8474-6.
  5.  "Breckland Thyme: Thymus serpyllum". NatureGate. Retrieved 13 December 2013.
  6.  Debaggio, Thomas; Tucker, Arthur O. (2009). The Encyclopedia of Herbs. Timber Press. p. 482. ISBN 9781604691344. Retrieved 10 May 2021.
  7.  Eva Penn-Smith, Caterpillar food plants (PDF)
  8.  "Thyme, the Fragrant Ground Cover". Fine Gardening. 25 April 2014.
  9.  "Planting and Maintaining a Thyme Lawn". GardenGuides. 13 June 2023.
  10.  "What is Xeriscape Nothing More Than Seven Common Gardening Principals". Archived from the original on 15 May 2010. Retrieved 23 May 2010.
  11.  "Let's be sitting pretty - A garden seat | a Kiwi Gardener project". www.resene.co.nz. Retrieved 26 October 2024.
  12.  Shallcross, Marie (18 June 2023). "Midsummer Nights Dream Garden Design Inspiration". Plews Garden Design. Retrieved 26 October 2024.
  13.  "RHS Plant Selector - Thymus serpyllum 'Pink Chintz'". RHS. Retrieved 5 March 2021.
  14.  "AGM Plants - Ornamental" (PDF). Royal Horticultural Society. July 2017. p. 102. Retrieved 23 December 2018.
  15.  "Elfin Thyme Care – How Do I Plant Elfin Thyme In The Garden". Gardening Know How. April 2021.