سیزیگیوم جامبوس گونهای از سیب رز است که خاستگاه آن آسیای جنوب شرقی است و به طور گسترده در سایر نقاط جهان یافت میشود و به عنوان یک درخت زینتی و میوه معرفی شده است.[4]
توضیحات
سیزیگیوم جامبوس درختچهای بزرگ همیشه سبز یا درختی با اندازه کوچک تا متوسط است که معمولاً 3 تا 15 متر (10 تا 49 فوت) ارتفاع دارد و تمایل به شاخهبندی کم دارد. برگها و شاخههای آن بدون کرک هستند و پوست آن، اگرچه قهوهای تیره است، اما نسبتاً صاف نیز هست و برجستگی یا بافت کمی دارد. برگها نیزهای شکل، 2 تا 4 سانتیمتر (3/4 تا 1 + 5/8 اینچ) عرض، 10 تا 20 سانتیمتر (4 تا 8 اینچ) طول، نوکتیز، پایه مخروطی شکل با تقریباً هیچ دمبرگی، در هنگام رشد به رنگ قرمز زنده، اما پس از رسیدن به اندازه کامل به رنگ سبز تیره و براق در میآیند. گلها در خوشههای کوچک انتهایی، سفید یا سفید مایل به سبز هستند و پرچمهای بلند و متعدد، قطری بین ۵ تا ۸ سانتیمتر (۲ تا ۳ + ۱/۴ اینچ) به آنها میدهد. در مناطق معتدل، این درخت در تابستان گل میدهد.[5]
میوه آن شبیه برخی از انواع گواوا است؛ در واقع، میوه از نظر ظاهری آنقدر شبیه گواوا است که افراد ناآشنا با آن ممکن است در نگاه اول آن را با گواوا اشتباه بگیرند. با این حال، عطر، طعم و بافت آن متفاوت است و به جای اینکه حاوی دهها دانه کوچک و سخت باشد که در بافتی ژلهای مانند قرار گرفتهاند، مانند گواوا، میوه S. jambos معمولاً حاوی یک یا دو دانه بزرگ و بدون زره با قطر حدود ۱ سانتیمتر است که هنگام رسیدن، در حفرهای کمی پفدار قرار میگیرند. تکان دادن میوه برای احساس اینکه آیا دانهها تقتق میکنند یا خیر، تا حدودی نشان میدهد که آیا رسیده است یا خیر. پوست آن نازک و مومی شکل است. برخی گلها را معطر توصیف میکنند، اگرچه به نظر میرسد این یک ویژگی متغیر باشد. با این حال، میوه رسیده آن دسته گلهای قوی و دلپذیری دارد، از این رو نامهای رایجی مانند "سیب رز"[6] و "پوماروسا" دارد.
شاخهها، شاخ و برگ و میوه
شاخهها، شاخ و برگ و میوه
برگها و میوه
سیبهای رز، رسیده
سیبهای رز، رسیده
دانههای سیب رز
دانههای سیب رز
ردهبندی
نامهای گیاهشناسی
سیزیگیوم جامبوس
خانواده: موردیان
جنس: سیزیگیوم
گونه: جامبوس
مترادف: یوجینیا جامبوس
مترادف: جامبوسا جامبوس
مترادف: جامبوسا ولگاریس
مترادف: موردوس جامبوس[7]
این درخت به طور متفاوتی به جنسهای جامبوسا، یوجینیا[5] و سیزیگیوم اختصاص داده شده است، که اکنون به نظر میرسد به طور دائم پذیرفته شده است. چند گونه به آن نسبت داده شده است، اما در حال حاضر چندین گونه با رنگهای مختلف میوه به عنوان Syzygium jambos شناخته میشوند.
نامهای رایج
گیاه Syzygium jambos چندین نام رایج دارد که نشان دهنده تعداد زیاد مناطقی است که در آنها به عنوان یک باغ یا درخت میوه یا به عنوان یک گیاه مهاجم میروید. این نامها شامل ಪನ್ನೇರಳೆ، Guljamun، madhura nelli، Malabar Plum، Panineer Champakka، Mountain Apple (champoo)، Chom pu یا Chom-phu میشود. اصطلاحاتی مانند "گل آلو"، "سیب آبی"، "pera de agua"، "سیب ابری"، "سیب مومی"، "سیب مالایی"، "jambrosade"، "PauTêe" (هجی Penang Hokkien با سیستم رومیسازی تایوانی)، "pomarrosa" یا معادل انگلیسی آن، "سیب رز" است. تعدادی از این نامها برای گونههای دیگر Syzygium به کار میروند،[4] در حالی که "jambu" میتواند به معنای گواوا نیز باشد. نام جامبو برای این میوه به احتمال زیاد محدود به یک یا دو زبان از بیست و چند زبان اصلی هندی است، در حالی که اکثر زبانهای دیگر از کلمات مشابهی (Jaamun، Jaambhool و غیره) برای میوه دیگری، کوچکتر از سیب رز و به رنگ بنفش تیره مانند میوه بادمجان، استفاده میکنند. در بنگلا، این میوه "golap-jaam" (بنگالی: গোলাপজাম) و در اودیا، "golapajamu" (اودیا: ଗୋଲାପଜାମୁ) نامیده میشود که به معنای واقعی کلمه به "rose jaamun" ترجمه میشود، که به عطر متمایز آن اشاره دارد. در کارناتاکا، نام رایج انگلیسی آن "سیب رز" است و نام بومی آن Pannerale (کانارا: ಪನ್ನೇರಳೆ; Panneer hannu) است، در حالی که نام دیگری Nerale است. چنین سردرگمی در نامهای رایج در باغبانی چیز غیرمعمولی نیست.
در میانمار، به آن میوه لیلی (နှင်းသီး) میگویند.
در فیلیپین، به صورت محلی به آن یامبو، دامبو یا تامپوی میگویند.[4][8] Syzygium jambos که همیشه با macopa، میوهای نزدیک به آن (Syzygium samarangense) اشتباه گرفته میشود، به طور گسترده کشت نمیشود و فقط در مناطق روستایی یافت میشود. این درخت همنام دریاچه یامبو، یکی از هفت دریاچه شهر سن پابلو، لاگونا است.
در مالدیو، در زبان دیوهی به آن جامبو میگویند و میوه خویشاوند آن جامبورول، سیب آبی یا سیب مومی نامیده میشود.
همچنین در زبان آسامی به آن বগী জামুক بوگی جاموک /গোলাপী জামু گولاپی جامو گفته میشود.
در برزیل، این میوه جامبو نامیده میشود.
انواع
انواع زیادی از S. jambos در سراسر جهان وجود دارد، از جمله درختان وحشی نامشخص. در تایلند، رایجترین نوع کشت شده میوهای به رنگ سبز کمرنگ دارد. انواع مالزیایی عموماً پوست قرمز دارند. در بسیاری از مناطق، میوه سایهای از زرد کمرنگ دارد، اغلب با کمی سرخی. پوست آن نازک و مومی شکل است و هسته توخالی آن حاوی مقدار کمی کرک ناچیز است. گوشت آن ترد و آبکی است و طعم آن مشخص است که منجر به توصیفهای خیالی مانند: "مانند ترکیبی بین ناشی و فلفل دلمهای، با رایحه گل رز بسیار ملایم و طعم کمی تلخ در دهان" میشود.
پراکندگی و زیستگاه
همچنین به طور گسترده در هر قارهای به جز قطب جنوب معرفی شده است و در چندین منطقه تثبیت و تهاجمی شده است. به دلیل تهدید اکوسیستمهای مختلف، از جمله اکوسیستمهای چندین جزیره هاوایی، رئونیون، پیتکرن، جزایر گالاپاگوس، بخشهایی از استرالیا و مناطق گرمتر آمریکا، نگرانیهایی ابراز شده است. با این حال، در هاوایی، تقریباً توسط زنگ Puccinia psidii که وارد شده است، از بین رفته است.[9]
موارد مصرف
این میوه که سرشار از ویتامین C است، میتواند به صورت خام یا پخته[10] در دستور العملهای مختلف منطقهای مصرف شود. در کشورهای جنوب شرقی آسیا، میوه سیب رز اغلب با شکر ادویهدار سرو میشود.
چوب آن متراکم است و به همین دلیل به عنوان منبع زغال چوب استفاده میشود.
این درخت به طور متنوع سرشار از تانن است که از نظر ضد میکروبی مورد توجه هستند. برخی از قسمتهای درخت در طب سنتی منطقهای استفاده میشوند.
منابع
باغهای گیاهشناسی حفاظت بینالمللی (BGCI).؛ گروه متخصص درخت جهانی IUCN SSC (2019). "Syzygium jambos". فهرست قرمز گونههای در معرض خطر IUCN. 2019 e.T49487025A144800316. doi:10.2305/IUCN.UK.2019-1.RLTS.T49487025A144800316.en. بازیابی شده در 19 نوامبر 2021.
سازمان غذا و داروی ایالات متحده (2024). "ارزش روزانه روی برچسبهای اطلاعات تغذیهای و مکملها". FDA. بایگانی شده از نسخه اصلی در 2024-03-27. بازیابی شده در 2024-03-28.
"جدول 4-7 مقایسه میزان مصرف کافی پتاسیم که در این گزارش با میزان مصرف کافی پتاسیم که در گزارش DRI سال 2005 تعیین شده است". صفحه 120. در: استالینگز، ویرجینیا ای.؛ هریسون، مگان؛ اوریا، ماریا، ویراستاران (2019). "پتاسیم: میزان مصرف مرجع غذایی برای کفایت". میزان مصرف مرجع غذایی سدیم و پتاسیم. صفحات 101-124. doi:10.17226/25353. شابک 978-0-309-48834-1. PMID 30844154. NCBI NBK545428.
جانیک، جولز. پاول، رابرت ای. دایره المعارف میوه و آجیل. ناشر: CABI 2008. شابک 978-0-85199-638-7
چیتندن، فرد جی. ویرایش، فرهنگ لغت باغبانی انجمن سلطنتی باغبانی، آکسفورد 1951
هارگریوز، دوروتی؛ هارگریوز، باب (1964). درختان گرمسیری هاوایی. کایلوا، هاوایی: هارگریوز. صفحه 54.
متن پیوند، متن اضافی.
"تامپوی، سیزیگیوم جامبوس (لین.) آلستون، سیب رز، پو تائو / گیاهان دارویی فیلیپین / طب جایگزین". www.stuartxchange.org. بازیابی شده در 2017-03-09.
لوپ، ال. ال. (2010). خلاصهای از اطلاعات در مورد زنگ زمستانه پوچینیا پسیدی (زنگ گواوا) با تأکید بر روشهای جلوگیری از معرفی گیاهان اضافی
