۱۴۰۵ مرداد ۹, جمعه

فلفل نبین...

 اسفندیار رحیم مشایی (زادهٔ ۲۱ آبان ۱۳۳۹ در رامسر)[۹] سیاستمدار ایرانی است که در دولت نهم، معاونا رئیس‌جمهور و رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری بود. وی در ابتدای کار دولت دهم، در تیرماه ۱۳۸۸ معاون اول رئیس‌جمهور شد.[۱۰] اما یک هفته پس از حکم حکومتی رهبر جمهوری اسلامی، مبنی بر برکناری او از این سمت، استعفا داد و ساعتی بعد از سوی محمود احمدی‌نژاد به‌عنوان رئیس دفتر رئیس‌جمهور ایران منصوب شد و تا ۱۱ آذر ۱۳۹۱ در این جایگاه فعالیت کرد. مشایی در رشتهٔ مهندسی الکترونیک در دانشگاه صنعتی اصفهان تحصیل نموده است و در طول جنگ ایران و عراق، در فاصله سال‌های ۱۳۶۰ تا ۱۳۶۳ از اعضای سپاه پاسداران انقلاب اسلامی بود. او در زمان شهرداری محمود احمدی‌نژاد، رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران بود.[۱۱][۱۲]

رحیم مشایی در دولت دوم محمود احمدی‌نژاد ریاست دبیرخانهٔ جنبش عدم تعهد، مشاور رئیس‌جمهور، دبیری کمیسیون فرهنگی دولت، ریاست شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی، ریاست گروه مشاوران جوان ریاست جمهوری، ریاست کارگروه زیارت و فرهنگ رضوی، جانشینی رئیس‌جمهور در شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور، ریاست مرکز ملی جهانی‌شدن، ریاست شورای اطلاع‌رسانی دولت و نمایندگی ویژهٔ رئیس‌جمهور در امور خاورمیانه را بر عهده داشت. او در انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲ ایران ثبت‌نام کرد ولی مورد تأیید شورای نگهبان قرار نگرفت.[۱۳] رحیم مشایی زمانی که در دولت بود از سوی اصول گرایان منتقد دولت احمدی‌نژاد به رهبری طیف موسوم به جریان انحرافی[۱۴][۱۵][۱۶][۱۷][۱۸] متهم می‌شد.[۱۹][۲۰]

مشایی در تاریخ ۲۶ اسفند ۹۶ بازداشت و زندانی گردید و سپس در دادگاه به شش سال و نیم حبس محکوم شد. او در فروردین ۱۴۰۰ عفو و آزاد شد.[۲۱]

زندگی‌نامه

اسفندیار رحیم مشایی در آبان ۱۳۳۹ در رامسر مازندران زاده شد. در نوجوانی به‌خوبی قرآن را تلاوت می‌کرد و در هیئت‌های مذهبی مداحی اهل بیت را می‌گفت. او در زمان پیروزی انقلاب ۱۳۵۷، ۱۸ سال داشت. مشایی که در فضای داغ آن روزها از ۱۵ سالگی برای مردم شهر و روستا سخنرانی کرده بود، در بحبوحهٔ انقلاب، تبدیل به سخنرانی قهار و محور اقدامات انقلابی شهر شد. راه‌اندازی راهپیمایی‌ها، نوشتن بیانیه‌ها و پخش اعلامیه‌های خمینی، برگزاری هیئت مذهبی و مراسم خواندن دعای کمیل و ندبه از جمله فعالیت‌های او پیش و در اوایل انقلاب است.[۲۲]

فعالیت‌های سیاسی

فعالیت‌ها از ۱۳۵۷ تا ۱۳۸۴

او سابقهٔ دستگیری ندارد و خود می‌گوید که چندین بار از خطر ساواک رهایی یافته است. مهندسی الکترونیک را از دانشگاه صنعتی اصفهان گرفته است و در همین زمان در اطلاعات پایگاه بسیج مسجد المهدی مرداویج اصفهان و ماجرای سید مهدی هاشمی حضوری فعال داشت. او نیز چون دیگر همراهان احمدی‌نژاد، در سال‌های ۱۳۶۵–۶۶ دوباره به تحصیل روی آورد. وی پیش از تأسیس وزارت اطلاعات به سیستم اطلاعات-امنیتی که در کشور توسط نهادهایی چون سپاه راه‌اندازی شده بود، پیوست. رحیم مشایی در اطلاعات سپاه رامسر به فعالیت پرداخت. وی سپس به دلیل بحرانی که اوایل انقلاب به‌ویژه در سال‌های ۱۳۵۸ تا ۱۳۶۱ گریبان مناطق کردنشین را گرفته بود، به دعوت محمدرضا نقدی به کردستان رفت تا در سمت معاون اطلاعات واحد کومله اطلاعات سپاه مستقر در قرارگاه حمزه سیدالشهداء فعالیت کند. مقارن با فرمانداری محمود احمدی‌نژاد در ماکو، وی عضو شورای تأمین استان آذربایجان غربی بود. حسین الله‌کرم دربارهٔ آشنایی احمدی‌نژاد و مشایی می‌نویسد: «احمدی‌نژاد فرماندار خوی بود و مشایی عضو شورای ویژه تأمین استان. این آشنایی سبب گشت تا بعدها احمدی‌نژاد (شهردار تهران) به سبب شناختی که از سبک کار فرهنگی موفق او در کردستان داشت او را به سازمان فرهنگی-هنری شهرداری تهران فراخواند.» وی با نام مستعار مرتضی محب الاولیاء در مناطق کردنشین به اقدامات امنیتی-اطلاعاتی دست زد. او با نام اصلی‌اش یعنی اسفندیار رحیم مشایی عضو شورای تأمین استان آذربایجان غربی نیز بود. پس از تشکیل وزارت اطلاعات در سال ۱۳۶۳ خورشیدی، رحیم مشایی «مسئول تدوین استراتژی نظام جمهوری اسلامی در خصوص کردها ایرانی» بود. در زمان تصدی «محمد محمدی ری‌شهری» بر وزارت اطلاعات، وی مسئولیت «مناطق بحرانی کشور» را عهده‌دار بود. او همچنین از مؤسسان «مؤسسه مطالعات علمی» (در سال ۱۳۷۶ خورشیدی) وابسته به وزارت اطلاعات است که عمده فعالیت اش تحقیق و پژوهش و ارائه راهکار در خصوص مسائل قومیت‌های ایرانی، شناخت بیشتر آنان و همبستگی ملی است. وی سپس به وزارت کشور رفت و در دوران تصدی علی‌محمد بشارتی مدیرکل اجتماعی وزارت کشور شد و از آن‌جا به رادیو پیام و سپس به شهرداری تهران منتقل شد. رحیم مشایی تا اسفندماه سال ۱۳۸۸ به مدت ۲۰ سال، مدیر مسئول ماهنامه «سروه» بود. این نشریه با گستره توزیع بین‌المللی در ایران و جهان منتشر می‌شود. زبان آن کردی سورانی است و به گویش کرمانجی نیز ده صفحه مطلب منتشر می‌کند که اخیراً به صورت ویژه نامه کرمانجی ضمیمه مجله می‌شود. همچنین سرمقاله نشریه علاوه برکردی به زبان فارسی هم درج می‌شود. مشخصا در میان بدنهٔ وزارت اطلاعات از او به‌عنوان کارشناس مسائل کردستان یاد می‌شود.[۲۲][۲۳]

سایر سوابق اجرایی

  1. مدیر شبکه رادیو تهران
  2. معاون اجتماعی و فرهنگی شهرداری تهران
  3. رئیس سازمان فرهنگی هنری شهرداری تهران

دولت نهم

اسفندیار رحیم مشایی با آغاز به کار دولت نهم و به دلیل آشنایی پیشین رئیس‌جمهور با وی، در بدنه دولت جذب شد و ریاست سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری و معاونت رئیس‌جمهور را بر عهده گرفت. وی به مناصب متعددی منصوب شد که رئیس مرکز مطالعات جهانی شدن، جانشین رئیس‌جمهور در شورای عالی ایرانیان خارج از کشور، نماینده رئیس‌جمهور در شورای نظارت بر سازمان صدا و سیما، عضو کمیسیون‌های اقتصادی و فرهنگی دولت و در آخر ریاست کمیته عالی در مورد طرح خط لوله گاز ایران-پاکستان-هند، از جمله آن هاست. رحیم مشایی همچنین عضو هیئت مدیرهٔ مؤسسهٔ «رایانه شهر» است. این مؤسسه در زمینه‌های مختلف علوم کامپیوتری فعالیت می‌کند. فردی به نام «خسرو کاظم آذربایجان» مدیر عامل این مؤسسه است و مشایی در کنار افرادی چون حمید بقایی، کاظم کیاپاشا، مجیدرضا ربیعی و…، هیئت مدیره آن را تشکیل می‌دهند.[۲۲][۲۳]

سازمان میراث فرهنگی

در دوران ریاست مشایی بر سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اقدامات زیر انجام شد:

آبگیری سد سیوند

مشایی در زمستان سال ۱۳۸۵ خورشیدی در این‌باره گفت: «وظیفه ما این بود که یک بررسی کارشناسی دقیقی از منطقه انجام بدهیم به همین دلیل سازمان میراث فرهنگی با تحرک بسیار خوب سیزده هیئت کارشناسی داخلی و خارجی، جلوی آبگیری را گرفتیم. بارها در چند مرحله.» اما سرانجام سازمان رضایت داد که وزارت نیرو سد را آبگیری کند. سد سیوند در ۹۵ کیلومتری شمال شیراز، پنجاه کیلومتری تخت جمشید و در حدود هفده کیلومتری پاسارگاد، بر روی رودخانه سیوند و درون منطقه‌ای که به تنگه بُلاغی معروف است، ساخته شده است. فاصله دهانهٔ سد سیوند تا آثار و سازه‌های اصلی پاسارگاد نزدیک به هفده کیلومتر و بنا به نظر کارشناسان، خط پایان آب‌گیری دریاچه پشت آن - که رو به دشت مرغاب دارد - نزدیک به هفت یا نه کیلومتر است در حالی که بنا به نظر پاره‌ای دیگر از کارشناسان در صورتی که سد با کل ظرفیت آب‌گیری شود دریاچه‌ای که پشت آن به وجود می‌آید در نزدیکی چهار کیلومتری آرامگاه کورش می‌ایستد. با آب‌گیری سد سیوند بیش از هشت هزار اصله درخت پانصد ساله از بین رفت و همچنین چندی پیش اعلام شد که ساختمان آرامگاه کوروش نم کشیده است.[۲۲][۲۳][۲۴][۲۵]

کتیبه هخامنشی خارک

در خرداد ۱۳۸۷ کتیبه هخامنشی خارک که اواخر سال ۱۳۸۶ خورشیدی در پی احداث جاده‌ای توسط وزارت نفت، در این جزیره تاریخی کشف شده بود، توسط برخی افراد ناشناس با یک شیء نوک‌تیز تخریب شد. باستان‌شناسان از این کتیبه که به خط فارسی باستان بود به‌عنوان سندی دیگر بر نام خلیج فارس یاد می‌کردند، که در یورش افراد ناشناس از بین رفت. این موارد را باید به همکاری نزدیک سازمان با شرکت «توسعه جهانگردی و ایرانگردی» افزود. این شرکت با مدیریت مهدی جهانگیری معاونت سابق سرمایه‌گذاری سازمان میراث فرهنگی و گردشگری پس از ابلاغ اصل ۴۴ توسط رهبر جمهوری اسلامی در یک معامله درون سازمانی، هرچه که بود را در مالکیت خود گرفت. شرکت تخصصی توسعه ایرانگردی و جهانگردی از نوع سهامی خاص و مأموریت‌ها و وظایف آن، برنامه‌ریزی و توسعهٔ زیرساخت‌های صنعت گردشگری از قبیل مراکز اقامتی، اردوگاه گردشگری (کمپینگ) و حمام‌های آب معدنی، مجتمع‌های خدماتی رفاهی بین راهی، مناطق نمونهٔ گردشگری، مجتمع‌های سیاحتی و تفریحی، تأسیسات و تجهیزات جابه‌جایی گردشگری و اجرای طرح‌ها و پروژه‌ها از طریق عقد قرارداد با پیمانکاران و مشاوران صلاحیت‌دار است. این شرکت جز در استان‌های تهران، لرستان، گلستان، آذربایجان غربی، کهگیلویه و بویراحمد و خراسان شمالی، در ۲۳ استان دیگر شعبه دارد و هتل صخره‌ای کندوان، شرکت توسعه فناوری اطلاعات میراث آریا، شرکت توسعه مهمانخانه‌های پردیسان، شرکت هتل‌های بین‌المللی راحت، شرکت سرمایه‌گذاری پاد، شرکت توسعه هتل‌های شرق ایران، هتل لاله تهران، هتل لاله یزد، هتل لاله چابهار، هتل بین‌المللی سرعین و همچنین مجتمع آب‌درمانی سبلان و… را خرید و فروش کرده است.[۲۲][۲۳]

سازمان حج و زیارت

در سال ۱۳۸۸ خورشیدی دولت احمدی‌نژاد طی مصوبه‌ای سازمان حج و زیارت را به سازمان میراث فرهنگی و گردشگری ملحق نمود و مشایی نیز بلافاصله رئیس این سازمان را تغییر داد. این الحاق با مخالفت صریح محمد ری‌شهری مواجه شد. همچنین برخی از مراجع تقلید شیعه در قم از جمله ناصر مکارم شیرازی و حسین نوری همدانی به تصمیم دولت احمدی‌نژاد اعتراض کردند. هر دوی این مراجع تلویحاً دلیل مخالفت خود را، پیشینه مشایی، اعلام کردند. سپس با دخالت رسمی سید علی خامنه‌ای، مصوبه دولت احمدی‌نژاد ملغی شد.[۲۶]

دیگر موارد
  • ماجرای حراج سر سرباز هخامنشی توسط انگلستان در آبان ۱۳۸۶ خورشیدی[۲۷][۲۸]
  • به غرامت گرفته شدن تعدادی از لوح‌های گلی ایران که به‌عنوان امانت در اختیار موزه‌های آمریکا از جمله موزه دانشگاه شیکاگو قرار گرفته بود، به‌علت اتهام وارده از سوی آمریکایی‌ها به ایران در خصوص مقصر دانستن دولت ایران و حمایت دولت ایران از حماس در خصوص انفجار یک بمب در شهر اورشلیم در تاریخ ۴ سپتامبر ۱۹۹۷ میلادی که آمریکایی‌ها آن را به حماس نسبت می‌دادند. عبدالله شهبازی به عدم اقامهٔ دعوی توسط مشایی علیه موزههای آمریکایی به‌دلیل تاراج ده‌ها هزار لوح گلی دوران هخامنشی که تنها ۳۰۰ لوح در سال ۱۳۸۳ به ایران برگردانده شده بود اعتراض کرد.[۲۹][۳۰]
  • عزل و نصب مدیران سازمان میراث فرهنگی و گردشگری و ممنوع المصاحبه کردن آنان و بدنه کارشناسی این سازمان جهت انتقال اطلاعات حساب شده و قابل کنترل از طریق روابط عمومی سازمان.[۲۴]
  • سرقت نسخه رونوشت از کتاب «قانون» ابوعلی سینا در هفته میراث فرهنگی در دوران ریاست او اتفاق افتاد. این سرقت نه تنها توسط مسئولان اعلام نشد، بلکه رئیس سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری استان همدان در پاسخ به خبرنگاری که دربارهٔ صحت این سؤال پرسیده بود، گفت: «پرسیدن این سؤال حسن نظر نیست چرا که اگر یک پرسش برای مجموعه‌ای زیان داشته باشد، نباید آن را مطرح کرد.» این مدیر این سرقت را طبیعی دانسته و گفته بود: «در زمان سرقت دو نفر از نیروهای یگان حفاظت در موزه حضور داشته‌اند. اما متوجه موضوع نشده‌اند و در نخستین گام همین دو نفر باید پاسخگو باشند که چرا این اتفاق رخ داده است.» او دربارهٔ سرقت کتاب ابوعلی سینا گفته بود: «آرامگاه بوعلی‌سینا حتی به سیستم برق اضطراری نیز مجهز نبوده، بنابراین وقوع این سرقت هیچ تعجبی ندارد.»[۲۴]
  • ساخت مترو در زیر چهار باغ اصفهان[۳۱]
  • عدم تغییر آمار ورودی و خروجی گردشگران در ایران.[۲۴]

معاون اول رئیس‌جمهور

مشایی در ۲۷ تیر ۱۳۸۸ به عنوان معاون اول احمدی‌نژاد در دولت دهم معرفی شد. این انتخاب با مخالفت‌های فراوانی در طیف مخالفان و حتی برخی از حامیان احمدی‌نژاد روبرو شد،[۳۲][۳۳][۳۴] تا آنجا که حتی ناصر مکارم شیرازی، مرجع تقلید شیعیان، تصدی او را نامشروع اعلام کرد.[۳۵] سپس محمدحسن ابوترابی‌فرد نایب رئیس اول مجلس از دستور سید علی خامنه‌ای مبنی بر برکناری مشایی و استفاده نکردن از او در هیچ پستی خبر داد.[۳۶] سید احمد خاتمی نماینده مجلس خبرگان و امام جمعه موقت تهران نیز برکناری مشایی را آزمون ولایتمداری احمدی‌نژاد خواند.[۳۷] با این حال احمدی‌نژاد در روزهای بعد بر تصمیم خود پافشاری کرد. علی مطهری نماینده وقت مجلس نیز با اشاره به عدم اجرای دستور رهبری، گفت: طرح سؤال از احمدی‌نژاد را به طریق اولی پیگیری می‌کنم.[۳۸][۳۹]

سؤال نمایندگان مجلس از رئیس‌جمهور تا آن هنگام در حکومت جمهوری‌اسلامی سابقه نداشت. پس از خودداری احمدی‌نژاد از اجرای دستور رهبر، سایت‌های خبری از وقوع مناقشه لفظی در جلسه هیئت وزیران در روز چهارشنبه ۳۱ تیر ۱۳۸۸ خورشیدی میان احمدی‌نژاد با وزیر اطلاعات، وزیر ارشاد و وزیر کار بر سر معاون اولی مشایی، خبر دادند. در این جلسه به علت بالا گرفتن جو انتقادی علیه مشایی و متشنج شدن فضای جلسه، احمدی‌نژاد تنفسی چند دقیقه‌ای را برای ادامه جلسه هیئت دولت به وزرا اعلام می‌کند. سپس احمدی‌نژاد اداره جلسه را به مشایی می‌سپارد. در پی آن، وزرا نیز در پاسخ به احمدی‌نژاد در اقدامی هماهنگ، اقدام به ترک جلسه هیئت وزیران می‌کنند.[۴۰][۴۱]

سرانجام در روز جمعه ۲ مرداد ۱۳۸۸ دفتر حفظ و نشر آثار علی خامنه‌ای، متن دستور وی خطاب به احمدی‌نژاد در مورد لزوم برکناری رحیم مشایی از سمت معاونت اول رئیس‌جمهور را منتشر کرد. این نامه تاریخ ۲۷ تیرماه را دارد و شش روز پیش از انتشار به احمدی‌نژاد ابلاغ شده‌بود. این در حالی است که احمدی‌نژاد در ۳۰ تیر، یعنی سه روز پس از صدور دستور خامنه‌ای، گفته‌بود که مشایی در سمت معاون اول رئیس‌جمهور به خدمات خود ادامه می‌دهد.[۴۲] ساعاتی پس از اعلام رسمی این دستور، مجتبی ثمره هاشمی دستیار ارشد احمدی‌نژاد از قول مشایی گفت: او مطیع امر رهبر است و خود را معاون اول رئیس‌جمهور نمی‌داند.[۴۳] واحد مرکزی خبر نیز، همان جملاتی را که ثمره هاشمی در جمع خبرنگاران از مشایی نقل کرده بود، به همراه «بسمه تعالی» در ابتدا و نام مشایی در انتهای آن، ابتدا به عنوان «اطلاعیه» و کمی بعد با انتشار اصلاحیه‌ای به عنوان «متن کناره‌گیری» مشایی منتشر کرد.[۴۴] در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۸۸، احمدی‌نژاد با انتشار یک نامه، استعفای مشایی را به‌طور رسمی به خامنه‌ای اعلام کرد.[۴۵] در تاریخ ۳ مرداد ۱۳۸۸ خورشیدی، مشایی در نامه‌ای به احمدی‌نژاد، رسماً استعفای خود را اعلام کرد.[۴۶]

احمدی‌نژاد بلافاصله پس از این رویداد، غلامحسین محسنی اژه‌ای وزیر اطلاعات وقت و یکی از اصلی‌ترین مخالفان مشایی را عزل کرد.[۴۷] اقدامات احمدی‌نژاد با واکنش تند برخی اصول‌گرایان روبرو شد به‌طوری‌که جامعه اسلامی مهندسین از احزاب اصلی طیف اصول‌گرا در نامه‌ای سرگشاده خطاب به احمدی‌نژاد، نوشت: «این پرسش برجاست که به‌رغم دستور مقام معظم رهبری، باز هم مشایی عزل نمی‌شود، ولی برخی وزیران به دلیل اعتراض به تعلل در اجرای دستور مقام ولایت توبیخ و عزل می‌شوند.» در ادامه این نامه، خطاب به احمدی‌نژاد نوشته شده است: «ما جدا نمی‌خواهیم … ماجرای آقای مصدق در رویارویی با روحانیت، برای شما هم پیش آید.»[۴۸][۴۹]

دولت دهم

مشایی از ۲۸ شهریور ۱۳۸۸ تا فروردین ۱۳۹۰ ریاست نهاد ریاست‌جمهوری را برعهده داشت.[۵۰]

خانه‌نشینی احمدی‌نژاد

احمدی‌نژاد در اردیبهشت ۱۳۹۰، حیدر مصلحی، وزیر اطلاعات وقت را برکنار کرد. به نوشته لس آنجلس تایمز، دلیل این برکناری جاسوسی و نصب دستگاه‌های شنود مکالمات اسفندیار رحیم مشایی توسط وزارت اطلاعات بوده است.[۵۱] سید علی خامنه‌ای در نامه‌ای دستور داد مصلحی به کار خود ادامه دهد. پس از انتشار نامهٔ او، احمدی‌نژاد ۱۱ روز از حضور در محل کار، خودداری کرد که باعث موضع‌گیری حامیان سیدعلی خامنه‌ای نظیر احمد علم‌الهدی، مصباح یزدی، حسین همدانی، عباس سلیمی نمین، محمدحسین صفار هرندی، روح‌الله حسینیان، محمدتقی رهبر، احمدرضا رادان، اسدالله ایمانی، غلامعلی حداد عادل، حسین طائب، حبیب‌الله عسگراولادی، حسن فیروزآبادی، داوود احمدی‌نژاد، مهدی خورشیدی، اسدالله بادامچیان، علیرضا زاکانی، سید محمود هاشمی شاهرودی، ابراهیم امینی، عبدالله جوادی آملی، مهدی کوچک‌زاده، مرتضی آقاتهرانی، حسین سبحانی‌نیا، علی فلاحیان، غلامحسین محسنی اژه‌ای، سعید ابوطالب، عماد افروغ، سید یحیی صفوی، علی لاریجانی، جعفر شجونی، حسین نوری همدانی، محمدرضا نقدی، علیرضا پناهیان، ناصر مکارم شیرازی، احمد جنتی، محمد یزدی، محسن رضایی، کاظم صدیقی، غلامحسین الهام، فاطمه رجبی، علی مطهری، عباس جعفری دولت‌آبادی، صادق لاریجانی، محمدجواد لاریجانی، مجتبی ذوالنور، محمدباقر قالیباف، سید حمید روحانی، محمدرضا باهنر، احمد توکلی، منصور ارضی، سعید حدادیان، سید احمد خاتمی، محمدعلی جعفری، حسین الله‌کرم، محمدرضا مهدوی کنی، حسین شریعتمداری و حمید رسایی علیه اسفندیار رحیم مشایی و جریانی موسوم به جریان انحرافی شد.[۵۲][۵۳][۵۴][۵۵][۵۶][۵۷][۵۸][۵۹][۶۰][۶۱][۶۲][۶۳][۶۴][۶۵][۶۶][۶۷][۶۸][۶۹][۷۰][۷۱][۷۲][۷۳][۷۴][۷۵][۷۶][۷۷][۷۸][۷۹]

در این دوران، مشایی به زنده‌کردن فرهنگ ایران باستان و عدم اهمیت به مسائل شرعی[۸۰] و همچنین فساد مالی و حرکت در راستای زار و ذلیل کردن روحانیت، متهم شد.[۸۱] ارتباط با آمریکا و اسرائیل، ارتباط با رمالان، جن گیران و مرتاضان، عرفان گرایی، تلاش برای تقلب در انتخابات مجلس و ترویج مکتب ایرانی و نیز لیبرال بودن و مخالفت با روحانیت و ولی فقیه از دیگر اتهاماتی است که به مشایی زده شد.[۸۲][۸۳][۸۴][۸۵][۸۶]

همچنین سایت‌ها و خبرگزاری‌های وابسته به مشایی فیلتر اینترنتی و از دسترس خارج شدند.[۸۷]

در اردیبهشت سال ۱۳۹۰ و پس از موضع‌گیری حامیان علی خامنه‌ای علیه اسفندیار رحیم مشایی، ۲۵ نفر از افراد مرتبط با اسفندیار رحیم مشایی، توسط دستگاه‌های امنیتی بازداشت شدند.[۸۸][۸۹] پریوش سطوتی همسر حسین فاطمی، علیرضا مقیمی مدیرعامل منطقه آزاد ارس، کاظم کیاپاشا مسئول ارشد نهاد ریاست جمهوری، محمدشریف ملک‌زاده، دبیر شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور و علی‌اصغر پرهیزکار مدیرعامل منطقه آزاد اروند در میان دستگیرشدگان قرار داشتند.[۹۰][۹۱][۹۲][۹۳][۹۴]

عباس امیری‌فر از نزدیکان مشایی و امام جماعت نهاد ریاست جمهوری به‌علت ارتباط با انتشار سی‌دی ظهور بسیار نزدیک است، بازداشت شده و از سوی دادگاه ویژه روحانیت تحت بازجویی قرار گرفت.[۹۵][۹۶][۹۷] همچنین در بین این افراد، فردی به نام عباس غفاری به جرم رمالی، جن‌گیری و تجاوز دستگیر شد.[۹۸][۹۹] برخی از گروه‌های حامی علی خامنه‌ای مانند انصار حزب‌الله نیز خواهان دستگیری مشایی شدند.[۱۰۰][۱۰۱]

این بازداشت‌ها با اعتراض اسفندیار رحیم مشایی، حمید بقایی و علی اکبر جوانفکر مواجه شد.[۱۰۲][۱۰۳][۱۰۴]

در ادامه این رویدادها حمید بقایی، یکی از طرفداران مشایی به چهار سال انفصال از خدمات دولتی محکوم شد.[۱۰۵] همچنین در ۲۳ خرداد ۱۳۹۰ محسنی اژه‌ای سخنگوی قوه قضائیه، اعلام کرد: «بیش از ۱۲ نفر از افراد مرتبط با جریان انحرافی را دستگیر کرده‌ایم.»[۱۰۶]

نشان فرهنگ

محمود احمدی‌نژاد در مراسم ملی استقبال نوروز، نشان فرهنگ را به اسفندیار رحیم مشایی اهدا کرد.[۱۰۷]

۳۰۰ سفر خارجی

علیرضا سلیمی یکی از نمایندگان دوره نهم مجلس شورای اسلامی ضمن بیان این نکته که: «در دوران ریاست محمود احمدی‌نژاد، اسفندیار رحیم مشایی بیش از ۳۰۰ سفر خارجی داشته است. مأموریت آقای مشایی چه بوده و دستاورد سفرها چه بوده است.» از علی‌اکبر صالحی، وزیر امور خارجه وقت کشور توضیح خواست که در جواب، سیدعباس عراقچی سخنگوی وزارت امور خارجه اظهار داشته: رئیس‌جمهور و نهاد ریاست جمهوری باید اطلاعات لازم را در این‌باره ارائه کند.[۱۰۸][۱۰۹]

ریاست دبیرخانه جنبش عدم تعهد

محمود احمدی‌نژاد در حکمی او را به عنوان رئیس دبیرخانه جنبش عدم تعهد منصوب کرد، که در آن تعاریف زیادی از او شده بود.[۱۱۰]

مشایی در دولت نهم و دهم مسئولیت‌های زیر را برعهده داشت:[۱۱۱]

  1. رئیس دبیرخانهٔ جنبش عدم تعهد (۱۱ آذر ۱۳۹۱)
  2. رئیس دفتر رئیس‌جمهور (۳ مرداد ۱۳۸۸–۱۱ آذر ۱۳۹۱)
  3. نمایندگی ویژه رئیس‌جمهور جهت تصمیم‌گیری در مورد نحوه اجرای اختیارات هیئت وزیران در امور نفت (۳۰ مهرماه ۱۳۸۸)
  4. ریاست شورای هماهنگی مناطق آزاد و ویژه اقتصادی (۱۰ آبان ۱۳۸۸)
  5. دبیر کمیسیون فرهنگی دولت (۱۹ آذرماه ۱۳۸۸)
  6. ریاست گروه مشاوران جوان ریاست‌جمهوری (۶ اسفند ۱۳۸۸)
  7. مسئولیت انتصاب مدیر عامل صندوق مهر امام رضا
  8. مسئولیت کنترل و نظارت مرکز امور حقوقی بین‌المللی ریاست جمهوری
  9. نماینده تام‌الاختیار رئیس‌جمهور در ستاد مرکزی راهیان نور
  10. رئیس کارگروه زیارت و فرهنگ رضوی
  11. عضویت در شورای فرهنگی دولت با حکم رئیس‌جمهور
  12. رئیس کمیته عالی در مورد طرح خط لوله گاز ایران – پاکستان - هند
  13. نماینده رئیس‌جمهور در شورای نظارت بر صدا و سیما
  14. جانشین رئیس‌جمهور در شورای عالی امور ایرانیان خارج از کشور (۸ مرداد ۱۳۸۵)
  15. رئیس مرکز ملی جهانی‌شدن (۹ دیماه ۱۳۸۶)
  16. عضو کمیسیون اقتصادی دولت
  17. نظارت برکار سخنگوهای دولت و رئیس شورای اطلاع‌رسانی دولت
  18. نماینده ویژه رئیس‌جمهور در امور خاورمیانه
نقش در اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی

مصطفی پورمحمدی، وزیر اسبق دادگستری ایران در گزارش خود به روزنامه ایران در ۱۴ مرداد ۱۳۹۴ از نقش پر رنگ اسفندیار رحیم مشایی در اختلاس ۳ هزار میلیارد تومانی که در سال ۱۳۹۰ آشکار شد، خبر داد.[۱۱۲][۱۱۳]

دیدگاه‌ها

مشایی در دوران حضور در دولت احمدی‌نژاد دیدگاه‌ها و رفتارهایی داشته است که منجر به بروز انتقاداتی از سوی اصول‌گرایان شده است. اظهاراتی همچون «دوران اسلام‌گرایی به پایان رسیده است. البته این دوره تمام نشده بلکه رو به پایان است.»[۱۱۴][۱۱۵][۱۱۶] «در ایران استفاده از حجاب آزاد است و هیچ فشاری از طرف حکومت در استفاده از حجاب اعمال نمی‌شود.»، «جلوگیری از برپایی شادی اهانت به اسلام و استفاده از رنگ سیاه مکروه است.»، «آذربایجان غربی، ایلام و کرمانشاه متعلق به کردستان است و این قوم از برترین قوم‌های ایرانی است.»، به گفته عبدالنبی نمازی مشایی به نزدیکانش گفته «علی خامنه‌ای و احمد جنتی تا دو سال دیگر نخواهند بود که بتوانند از کاندیدا شدن برای ریاست جمهوری جلوگیری کنند»،[۱۱۷] «اگر حجاب الزام نداشت، چند درصد خانم‌ها با حجاب بودند؟»،[۱۱۸] «ملائکه مرتب در عرصه کشور در حال پرواز هستند.»، «چرا نمی‌توانید سحرم را باطل کنید و احمدی‌نژاد را نجات دهید؟!»، «اهل سکته پکته هم نیستم، ولی باور کنید که به خاطر من بعضی‌ها سکته می‌کنند، بعداً می‌بینیم.»،[۱۱۹] «کسی که ریاضیات را درک نکند، بهشت را نخواهد دید.»،[۱۲۰] «موسیقی را نمی‌فهمند و می‌گویند حرام است.»،[۱۲۱] «ایران امروز با مردم آمریکا و اسرائیل دوست است.»، «۲۰ میلیون از ۲۴ میلیون نفری که به احمدی‌نژاد رای دادند منتقد نظام هستند.»،[۱۲۲] «شاید رازی و بوعلی سینا در عصر خود قامتی برجسته داشتند، اما قرار نیست افتخار هزار سال بعد آدمیان باشند.»، «"از ذکر چه می‌جویند شاعران، همان را بجویند از ایران" ایران ذکر است و تاریخ ایران آکنده از ایمان است.»، «انسان را که حذف کنیم، خدا خودش حذف می‌شود.»،[۱۲۳] «ما مردم آمریکا را از برترین ملت‌های دنیا می‌دانیم.» و «نام خلیج فارس و دریای پارسی از ۳۰ میلیون سال پیش به موازات شکل‌گیری تمدن‌های انسانی در منطقه موجودیت یافته است.»[۱۲۴] و اقداماتی همچون حضور در مجلس رقصی در ترکیه، مراسم حمل قرآن همراه با نوای دف، ادغام سازمان حج و زیارت با سازمان میراث فرهنگی گوشه‌ای از عملکرد جنجالی مشایی است.[۱۲۵] به نظر صاحب نظران سیاسی هیچ فردی به اندازه مشایی در تخریب اهداف اساسی نظام جمهوری اسلامی ایران قدم برنداشته است. همچنین می‌توان گفت که وی جنجالی‌ترین فرد در دوران انقلاب است و سرپیچی‌های او از نظرات اصلی نظام جمهوری اسلامی ایران بیش از سید ابوالحسن بنی‌صدر است.[۱۲۶]

حضور در مجلس رقص

مشایی در سال اول تصدی در کشور ترکیه در جلسه‌ای حضور یافت که در آن رقصندگان زن به پایکوبی می‌پرداختند.[۱۲۷] در زمستان سال ۱۳۸۵ فیلمی منتشرشد که مشایی را در مجلس رقصی در افتتاحیه اجلاس گردشگری کشورهای اسلامی در ترکیه نشان می‌داد. زمان فیلم یک ساعت و ۵ دقیقه و ۲۶ ثانیه بود. یک دقیقه و ۴۰ ثانیه پس از آغاز مراسم، در این فیلم رقص زنان آغاز می‌شود و تا ۱۳ دقیقه و ۳۰ ثانیه، سه رقص جداگانه برگزار شد.[۱۲۸] در حین شکایت رحیم مشایی از دونماینده مجلس یعنی عماد افروغ و سعید ابوطالب،[۱۲۹] بر سر طرح این موضوع، اعلام شد که فیلم مونتاژ شده است. در متن این شکایت نامه آمده است: «آقای ابوطالب سی‌دی گزیده را به مسئول سایت ایرا نیوز داده و از وی خواسته است نسبت به پخش یک خبر کذب و واقعه دروغین اقدام نماید و به او اطمینان داده است که به هیچ وجه نگران عواقب این کار نباشد و گفته است که از حمایت مجلس برخودار است و اصولاً با انتشار این خبر جعلی و جوسازی‌های بعدی فرصتی برای دفاع مشایی باقی نخواهد ماند.»[۱۳۰] ولی سعید ابوطالب نماینده مجلس ضمن تکذیب آن اعلام کرد که شرکت ترکیه‌ای tour sab این فیلم را تهیه کرده و آن را برای خبرنگاران عکاسان و شرکت‌های گردشگری حاضر در یک جشنواره در حاشیه اجلاس وزرای اقتصادی کشورهای اسلامی ارسال کرده است.[۱۳۱] مشایی این فیلم را تصاویر گزینش شده از یک مجلس دو ساعته دانست و افزود: «مجلس رسمی بوده و لهو و لعب هم نداشته. ضمن این‌که رقص نبوده و از دیدگاه بسیاری هنر است و آن‌ها برخلاف ما آن را حرام نمی‌دانند».[۱۳۲] در سال ۱۳۸۸ در مقاله‌ای در سایت شخصی رحیم مشایی در پاسخ به انتقادات از این اقدام مشایی عنوان شد که: «در صورتی که آنچنان صحنه‌هایی در افتتاحیه بازی‌های آسیایی قطر با حضور آقای احمدی‌نژاد نیز انجام شد، پس چرا تنها مشایی باید برای شرکت در چنین جلسه‌ای مورد سؤال و انتقاد قرار گیرد»؟[۱۳۳] بعدها به نقل از محمود احمدی‌نژاد در این مورد در جلسه‌ای به دانشجویان گفته شد: «برای آقای مشایی ساخته بودند که در مجلس آنچنانی رفته است. رفت شکایت کرد، ساعت یک‌نیمه‌شب با نمایندهٔ دادستان قرار گذاشت. با مسئول آن سایت تماس گرفتند، گفته بود پول بدهید فیلم را برمی‌داریم، غافل از این‌که نماینده دادستان در جریان است»[۱۳۴]

اظهارنظر در مورد اسرائیل

او در اظهارنظری مردم اسرائیل را دوست خواند و با این اظهاراتش موجب برانگیخته‌شدن خشم بسیاری از کسانی شد که اسرائیل را دشمن خود می‌دانستند.[۱۳۵][۱۳۶][۱۳۷] در پی این ماجرا ۲۰۰ تن از نمایندگان مجلس شورای اسلامی، با امضای بیانیه‌ای خواستار برخورد جدی با وی شدند.[۱۳۸] پس از انتشار این بیانیه، وی در ۲۴ مرداد ۱۳۸۷ طیّ نامه‌ای به حداد عادل، رئیس کمیسیون فرهنگی مجلس شورای اسلامی واژهٔ اسرائیل در جهان امروز را منفورترین واژه‌ای دانست که مترادف نژادپرستی، خیانت، خشونت، مکر و فریب است.[۱۳۹]

وی با تکرار ادّعاهای خود با شدّت بیشتر در مرداد ۱۳۸۷، موجی از اعتراضات را علیه خود و دولت برانگیخت. بلافاصله پس از این ماجرا تجمّع دانشجویان روبه‌روی سازمان میراث فرهنگی برگزار گردید. حاشیه‌ها در مورد اظهارات وی تا جایی بالا گرفت که سید علی خامنه‌ای، در خطبه‌های نماز جمعه سخنان وی را کاملاً اشتباه دانسته و خواستار پایان‌بخشی به این حواشی که در موارد زیادی با استناد به آن دولت تخریب می‌گشت، شد. این در حالی است که محمود احمدی‌نژاد از سخنان مشایی دفاع کرده بود. پس از آن نمایندگان مجلس که به دنبال سؤال از رئیس‌جمهور در مجلس بودند، آن را از دستور کار مجلس خارج کردند. وی برای بیان توضیحات در مورد سخنانی که گفته است به کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس شورای اسلامی ایران دعوت شد.[۱۴۰]

شکایت اسرائیل از مشایی

مشایی در جریان یک سخنرانی در شهر مکه گفت: «نابودی رژیم صهیونیستی باید به یک هدف بین‌المللی تبدیل شود؛ زیرا زیان‌های این نظام صهیونیستی فاسد تنها دامن‌گیر کشورهای عربی و اسلامی نیست؛ بلکه به ضرر همه انسانیت تمام می‌شود.» در پی این اظهارات، رژیم اسرائیل شکایت‌نامه‌ای را علیه «اسفندیار رحیم مشایی» به بان کی‌مون دبیرکل سازمان ملل متحد و شورای امنیت ارسال کرد.[۱۴۱]

همایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری ایران

در مراسم افتتاح همایش فرصت‌های سرمایه‌گذاری در صنعت گردشگری ایران در روز ۱۸ آبان ۱۳۸۷ در حضور وی و قبل از مراسم قرائت قرآن، افرادی با لباس محلی، دف‌زنان، قرآن را حمل و به قاری تحویل دادند.

صافی گلپایگانی و مکارم شیرازی در این مورد موضع تندی گرفتند و با وجود این‌که خود مشایی در این جلسه حضور داشت، معاون وی به ناچار استعفا نمود. وی در نامهٔ استعفا نوشت: «این کار صرفاً برای تکریم قرآن کریم بوده است و آن‌ها به هنگام این مراسم حتماً وضو می‌سازند».[۱۴۲]

نظرات دربارهٔ نوح و سایر پیامبران

در ۲۰ دی ۱۳۸۸ در پانزدهمین جشنواره تحقیقاتی علوم پزشکی رازی گفت:

اگر امروز به افرادی مانند رازی و ابوعلی سینا افتخار می‌کنیم به‌طوری‌که قد آن‌ها از اعماق تاریخ بیرون است برای بلندی قد آن‌ها نیست بلکه کوتاهی قد نسل‌های بعدی آن را نمایان کرده است. شاید بوعلی‌سینا در عصر خود قامتی برجسته داشته اما قرار نیست افتخار هزار سال بعد آدمیان نیز باشد و این نشانه فقر انسان‌ها در دهه‌های بعدی است چرا که نشان می‌دهد فرصت شکوفایی در دوره‌های متعدد پدید نیامده است. اگر قرار باشد طی چند هزار سال فقط چند صد ابوعلی سینا به وجود آید افتخارآمیز نیست. حضرت نوح با ۹۵۰ سال عمر نتوانست مدیریت جامع کند چرا که عدالت را ایجاد نکرده است. آمدن پیامبران در طول تاریخ برای تمام شدن دوره‌های قبلی پیامبری بوده است اگر هر پیامبر مدیریت درستی می‌کرد عدالت برقرار می‌شد.[۱۴۳]

این اظهارات با واکنش شدید برخی روحانیون مواجه شد، از جمله حسن ممدوحی عضو جامعه مدرسین حوزه علمیه قم گفت: در صورت صحت خبر، مشایی باید توبه کند زیرا سخنانش کاملاً نادرست است. سخنان وی بیش از حد احمدی‌نژاد را اذیت می‌کند که ما راضی نیستیم. اگر مشایی چنین سخنانی را گفته باشد رئیس‌جمهور باید در مورد وی تجدید نظر کند.[۱۴۴] سید موید علویان یکی از برگزیدگان جشنواره رازی نیز هنگام دریافت جایزه خود با عکس العملی قابل تأمل، به شدت نسبت به اظهارات مشایی اعتراض کرد و هنگام حضور بر روی سن از دست دادن با وی خودداری نمود و یک جلد قرآن را برای مطالعه به رحیم مشایی اهدا نمود.[۱۴۵]

در خصوص عیسی، وی گفته است «حضرت عیسی که از اینجا به آنجا فرار می‌کرد، حضرت عیسی در تهدید قتل بود، در مضیقه بود، در محدودیت بود،» چه تدبیر و مدیریتی داشت؟[۱۴۶]

محمد صادقی تهرانی، مرجع تقلید نوگرا و مفسر قرآن نیز نامه‌ای در پاسخ به اظهارات مشایی منتشر کرد و در پایان با شکایت بردن به خداوند و امام زمان اعلام کرد: «ابقاء رحیم مشایی در هر سمتی حرام است.»[۱۴۷] هرچند برخی صدور چنین سخنانی از سوی رحیم مشایی را عادی تلقی کرده‌اند.[۱۴۸] در همین حال خبرگزاری ایرنا در دفاع از مشایی در صفحهٔ اصلی خود از وی با عنوان «پهلوان»، «اسطوره»، «متفکر»، «بزرگ»، «تهذیب نفس»، و «ساده زیست» یاد کرد و منتقدانش را «رانده از عقل و باطل» دانست.[۱۴۹]

اتهام ارتباط با ماوراءالطبیعه

یکی از اتهامات اصولگرایان به مشایی و «جریان انحرافی»، ارتباط آن‌ها با رمالان و جن‌گیرها است. محمدتقی مصباح یزدی، حسین فدایی، مرتضی نبوی و غلامعلی حدادعادل مشایی را دارای ارتباط با «عوالم دیگر» از طریق فردی به نام عباس غفاری دانسته‌اند.[۱۵۰] غفاری در بهار ۱۳۹۰ دستگیر شد.[۱۵۰][۱۵۱]

مکتب ایرانی

مشایی در مراسم اختتامیه دومین همایش ایرانیان خارج از کشور از اصطلاح «مکتب ایران» استفاده کرد که بعدها به «مکتب ایرانی» معروف شد. وی گفت:

برخی‌ها از من خرده می‌گیرند که چرا نمی‌گویی مکتب اسلام و می‌گویی مکتب ایران، گفت: از مکتب اسلام دریافت‌های متنوعی وجود دارد اما دریافت ما از حقیقت ایران و حقیقت اسلام، مکتب ایران است و ما باید از این به بعد مکتب ایران را به دنیا معرفی کنیم.

در این سخنرانی مشایی بهترین راهکار معرفی اسلام اصیل را، ارائه اسلام با نام مکتب ایران معرفی نمود. مشایی در این سخنرانی شاخصهٔ اصلی مکتب ایران را توجه هم‌زمان به انسان و خدا دانست.[۱۵۲]
قسمتی از متن سخنرانی رحیم مشایی در مراسم اختتامیه همایش بزرگ ایرانیان خارج از کشور با واکنش شدید محمد یزدی، سید احمد خاتمی، احمد توکلی و علی مطهری روبه‌رو شد. محمد یزدی گفت: «آقای مشایی به مسائلی که در حوزه تخصص او نیست وارد نشود.» احمد توکلی هم این سخنان را برخاسته از یک ذهن بیمار دانست. اقدامات مشایی به نحوی شد که حتی نیروهای ستادهای احمدی‌نژاد از وی انزجار کردند و کار بجایی رسید که روح‌الله بجانی رئیس ستاد احمدی‌نژاد شهرستان تبریز، وی را تلویحاً تهدید به ترور در صورت ادامهٔ انحراف می‌کند و می‌گوید: اگر مشایی مثل کسروی همه را مشغول خود کند نواب‌ها بپا می‌خیزند.[۱۵۳]

احمدی‌نژاد طی یک سخنرانی به دفاع از دیدگاه مشایی پرداخت: ایران یعنی عدالت، خداپرستی، آزادی و راه نجات؛ بنابراین اگر ایران زمین را از تاریخ و جغرافیا برداریم از تمدن بشری چیزی باقی نمی‌ماند و به جرئت می‌توانم بگویم که تنها تمدن مبنی بر ارزش‌های الهی و انسانی، در ایران زمین است.[۱۵۴]

شکایت از روزنامه کیهان

در پی شکایت رحیم مشایی از روزنامه کیهان به علت انتشار خبری در این روزنامه مبنی بر دیدار مشایی با هوشنگ امیراحمدی، مشایی اعلام کرده بود که اگر کیهان محکوم نشود او مسلمان نیست. در نهایت دادگاه روزنامه کیهان را تبرئه کرد.[۱۵۵]

دیدار با بازیگران و هنرمندان

ملاقات‌های اسفندیار رحیم مشایی با بازیگران، هنرمندان، خوانندگان و کارگردانان، موجب جنجال‌ها و اعتراض‌های زیادی از سوی اصولگرایان حامی علی خامنه‌ای شد.[۱۵۶][۱۵۷][۱۵۸]

مشایی به دلایل مختلف مانند وام و کمک‌های مالی، ممنوع‌التصویری و کمک به حضور هنرمندان و برگزاری کنسرت موسیقی در ایران با هنرمندانی نظیر هدیه تهرانی، حبیب محبیان، محمد رضا گلزار، مهناز افشار، رخشان بنی اعتماد، بنیامین بهادری و مهتاب کرامتی دیدار کرد.[۱۵۹][۱۶۰][۱۶۱][۱۶۲][۱۶۳]

تأسیس دانشگاه

شورای عالی انقلاب فرهنگی در اردیبهشت ماه ۱۳۹۰ با اعطای مجوز تأسیس دانشگاه غیرانتفاعی به اسفندیار رحیم مشایی با عنوان دانشگاه جامع بین‌المللی ایرانیان موافقت کرد. هم چنین اعلام شد دانشگاه جامع بین‌المللی ایرانیان در بدو تأسیس خواهد توانست هر رشته تحصیلی حتی در مقطع دکتری را راه‌اندازی کرده و در آن اقدام به پذیرش دانشجو بدون کنکور کند. اسفندیار رحیم مشایی به عنوان رئیس هیئت امنای این دانشگاه انتخاب شد.[۱۶۴] در واکنش به تأسیس این دانشگاه جمعی از نمایندگان مخالف مشایی در مجلس اعلام کردند که تأسیس دانشگاه توسط مشایی وجاهت قانونی ندارد و مجلس با چنین مسئله‌ای شدیداً مقابله خواهد کرد.[۱۶۵]

تشکر از فرستادهٔ موزه انگلستان

دراواخر فروردین ۱۳۹۰ درست زمانی که قرار بود کتیبه کوروش به انگلستان برگردد او با در دست نگهداشتن کتیبه به ایرانی بودن خویش افتخار و از انگلیسی‌ها به دلیل در اختیار گذاشتن کتیبه تقدیر و تشکر کرد.

عدم امکان فروپاشی آمریکا

در سال ۱۳۸۸ خورشیدی وی در یک سخنرانی بیان کرد: اشاره من به عدم امکان فروپاشی آمریکا که در سفر قبلی‌ام به نیویورک گفتم و در مطبوعات داخلی هم بازتاب بسیاری داشت بر پایه این تحلیل بود که اساساً ساختار سیاسی، اجتماعی و فرهنگی آمریکا به گونه‌ای نیست که این کشور مانند شوروی دچار فروپاشی شود. منظور ما از فروپاشی، فروپاشی امپراطوری آمریکا است.[۱۶۶]

انتخابات ریاست‌جمهوری ۱۳۹۲

همراهی مشایی توسط احمدی‌نژاد در روز ثبت‌نام کاندیداتوری برای انتخابات ریاست‌جمهوری

وی در تاریخ ۲۱ اردیبهشت ۱۳۹۲ خورشیدی در انتخابات ریاست‌جمهوری ثبت نام کرد.[۱۶۷] محمود احمدی‌نژاد، علی نیکزاد وزیر راه و شهرسازی، بقایی، عبدالرضا شیخ‌الاسلامی و همچنین جمعی دیگر از دولت‌مردان، مشایی را در هنگام ثبت نام در انتخابات ریاست‌جمهوری همراهی می‌کردند.[۱۶۸] از مدتی قبل تر، احمدی‌نژاد با شعار «زنده باد بهار» به تبلیغ برای مشایی می‌پرداخت و به تمجید او با توصیفاتی چون «خارق‌العاده و خردمند» و دارای «قلبی همچون آینه» پرداخته‌بود.[۱۶۹]

با وجود حمایت احمدی‌نژاد از او، باز هم مشایی در فهرست نامزدهای تأیید صلاحیت‌شده توسط شورای نگهبان قرار نگرفت.[۱۷۰]

وبگاه خبری عصر ایران در ۲۳ آذر ۱۳۹۳ خورشیدی به نقل از یکی از حاضران در جلسه‌ای که مشایی با برخی از حامیان احمدی‌نژاد دیدار داشته است، از قول آن شخص نوشت که مشایی در آن جلسه گفته است: در یک‌سال اخیر برای ایجاد انسجام میان احمدی نژادی‌ها برای همیشه از سیاست کنار کشیدم. این وبگاه همچنین به نقل از مشایی نوشت: «متأسفانه تفرق و سرخوردگی‌های ایجادشده در اردوگاه حامیان آقای احمدی‌نژاد، به نفع جریان هاشمی تمام شد و ما باید مانع ادامه این وضع شویم.»[۱۷۱]

موضع‌گیری‌های سال‌های ۱۳۹۵ و ۹۶

حمایت از بقایی

مشایی در اسفند ۱۳۹۵ حمایت خود را از نامزدی حمید بقایی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۹۶ ایران اعلام کرد.[۱۷۲][۱۷۳]

تشبیه خود به درخت

مشایی در روز ۱۵ اسفند ۱۳۹۵ در ویدئویی که از او منتشر شده می‌گوید: من خودم درختم و ریشه در خاک پاک ایران دارم.[۱۷۴]

انتقاد از قوه قضائیه

به دنبال بازداشت مجدد حمید بقایی در ۱۸ تیر ۱۳۹۶، محمود احمدی‌نژاد در ۲۰ تیرماه با انتشار یک نامه سرگشاده از این اقدام قوه قضائیه انتقاد کرد. در بخشی از این نامه آمده است: «اشکالات اساسی به کار قوه قضاییه از جهت ساختاری و آیین رسیدگی وارد است.»[۱۷۵][۱۷۶] سپس در ۲۲ تیرماه، دادستانی تهران با صدور اطلاعیه‌ای، ضمن تأکید بر قانونی بودن «بازداشت مجدد حمید بقایی» اعلام داشت: «هر گونه اظهار نظر غیر کارشناسانه و بدون اطلاع از موضوع، تشویش اذهان عمومی محسوب و اقدام قانونی را در پی خواهد داشت.»[۱۷۷][۱۷۸] در ادامه این ماجرا در ۲۵ تیرماه غلامحسین محسنی اژه‌ای در خصوص نامه منتشر شده از سوی احمدی‌نژاد گفت: «بخشی از آن نامه حتماً قابل تعقیب قضایی است.»[۱۷۹] سپس مشایی در ۵ مرداد ۱۳۹۶ خورشیدی در انتقادی شدید از اقدامات و اظهارات برخی از مسئولان ارشد دستگاه قضائی، گفت: بر چسب تشویش اذهان عمومی زدن به منتقدان، باعث گسترش فساد می‌شود و سپس خطاب به اژه‌ای افزود: «با دم شیر بازی می‌کنی. اعتبار تو به یک تکه کاغذ است.»[۱۸۰][۱۸۱] رحیم مشایی در ۲۴ اسفند ۱۳۹۶ در اعتراض به زندانی شدن بقایی در برابر سفارت بریتانیا در تهران حکم بقایی را به آتش کشید.[۱۸۲]

دستگیری و محاکمه

مشایی عصر شنبه ۲۶ اسفند ۱۳۹۶ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. این بازداشت پس از اعتراض‌های رسانه‌ای او به موضوع بازداشت حمید بقایی رخ داده است که حکم حمید بقایی را مقابل سفارت انگلیس به آتش کشید[۱۸۳] جهان نیوز از رسانه‌های محافظه کار هم‌زمان با بازداشت مشایی تصاویری از مشایی در کنار پریوش سطوتی منتشر کرد که حاکی از رابطه بسیار نزدیک این دو می‌باشد. پریوش سطوتی در ۱۳۹۰ به اتهام جاسوسی بازداشت و باقید وثیقه آزاد شد و بلافاصله از کشور خارج شد.[۱۸۴]

دادگاه علنی

وی در روز ۳ مرداد ماه سال ۱۳۹۷ برای بررسی اتهامات باید در دادگاه انقلاب حاضر شد. این در حالی است که صبح آن روز برخی رسانه‌های ایرانی از لغو شدن این دادگاه خبر داده بودند.[۱۸۵][۱۸۶] روابط عمومی دادگاه انقلاب نقل کرد که وی وکلای پیشین خود را عزل کرده است.[۱۸۷]

برگزاری دادگاه بدون حضور وکیل

روابط عمومی دادگاه انقلاب تهران پیش از برگزاری دادگاه اعلام کرد، وکیل مشایی در جلسه حضور دارد اما با فاصله کوتاهی این خبر را تصحیح کرد. بر این اساس با توجه به عزل وکلای پیشین مشایی توسط او، دادگاه وکیل جدیدی را برای وی در نظر گرفت، که این فرد نیز قبل از شروع جلسه، دادگاه را ترک کرده بود، بنابراین دادگاه مشایی بدون وکیل برگزار شد. این در حالیست که عادل حیدری و علی اصغر حسینی، وکلای رحیم مشایی، عزل خود را تکذیب کردند.[۱۸۸]

حکم دادگاه

سرانجام مشایی به ۶ سال و ۶ ماه حبس محکوم شد که به موجب اجرای قانون اشد مجازات و صرفاً ۵ سال آن اجرا خواهد شد.[۱۸۹]

منابع

  1. ««اسفندیار رحیم مشایی» معاون اول رئیس‌جمهور شد». پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری. ۲۶ تیر ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲.
  2. «موافقت رئیس‌جمهوری با کناره‌گیری مشایی». پایگاه اطلاع‌رسانی ریاست‌جمهوری. ۳ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۱۰ سپتامبر ۲۰۲۲.
  3. Molavi, Reza; K. Luisa Gandolfo (Winter 2010). "Who Rules Iran?". Middle East Quarterly. XVII (1): 61–68. Retrieved 18 March 2018.
  4. "Tehran Prosecutor Confirms Hikers' Sentences". PBS. Tehran Bureau. 20 August 2011. Retrieved 18 March 2018.
  5. «جزئیات سفر فامیلی احمدی‌نژاد به نیویورک». تابناک. ۶ خرداد ۱۳۹۲.
  6.  Rahimkhani, Kourosh (31 March 2011). "Esfandiar Rahim Mashaei: Iran's Next President?". PBS. Tehran Bureau. Retrieved 18 March 2018.
  7. «نشان‌های دولتی در روزهای پایانی خاتمی و احمدی‌نژاد به چه‌کسانی رسید؟ + جدول». خبرگزاری تسنیم. ۲ شهریور ۱۳۹۲.
  8.  آذرپیک، صبا (۱۶ شهریور ۱۳۸۸). «رمز عملیات؛ «فتح سنگر به سنگر»». اعتماد. سال نهم (۲۰۴۶ (ضمیمه روزانه)): ص ۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ مهر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۲۶ اسفند ۱۳۹۶.
  9. درباره من بایگانی‌شده در ۳ فوریه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine وبگاه شخصی مشایی
  10. «RFI - انتصاب رحیم مشایی بعنوان معاون اول احمدی‌نژاد». www۱.rfi.fr. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  11. «واکنش‌ها به انتصاب رحیم مشایی به سمت معاونت رئیس‌جمهوری». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۷ تیر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۷ تیر ۱۳۸۸.
  12. «RFI - تکذیب خبر استعفای اسفندیار رحیم مشایی». www۱.rfi.fr. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  13. ایران، عصر (۲۴ مرداد ۱۳۸۹). «مردم سالاری: منتقدان به جز مشایی به بیکاری، تورم و دیگر مشکلات هم توجه کنند». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  14. «تازه‌ترین واکنش‌ها به 'جریان انحرافی' در دولت ایران». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۱.
  15. «انتصاب خبرساز یک معاون جدید برای احمدی‌نژاد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۱۹ مه ۲۰۱۱.
  16. «۱۳شاخص جریان انحرافی». جهان نیوز. ۲۰۱۱-۰۵-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  17. TABNAK، تابناک | (۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۰). «رمزگشایی از تفکرات و اهداف جریان انحرافی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  18. «اختلاف اصول‌گرایان؛ «رسانه‌های مبتذل» علیه «جریان انحرافی» – DW – ۱۳۹۰/۲/۲۱». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  19. «درخواست‌های مولوی عبدالحمید از مشاور احمدی‌نژاد». www.ayandenews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  20. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب | (۲۶ اردیبهشت ۱۳۹۰). «دیدار رهبر جریان انحرافی با مولوی عبدالحمید؟». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  21. «چه شد که مشایی و بقایی عفو شدند؟». اعتمادآنلاین. ۲۰۲۴-۰۷-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۴-۰۷-۰۷.
  22.  «اسفندیار رحیم مشایی کیست؟». www.shomalnews.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  23.  «شمال نیوز :: جعفری جایگزین مشایی شد». www.shomalnews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  24.  «کارنامه‌ای با نمره خاکستری». وبگاه بانک اطلاعات نشریات کشور. ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  25. «کارنامه‌ای با نمره خاکستری» (PDF). روزنامه اعتماد. ۲۸ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی (PDF) در ۶ اکتبر ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  26. «مخالفت با الحاق سازمان حج به گردشگری». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  27. «سر سرباز هخامنشی باید به صورت قانونی به ایران بازمی‌گشت». خبرگزاری مهر. ۱۶ آبان ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵.
  28. «حراج سر سرباز هخامنشی». سایت تحلیلی‌خبری عصر ایران. ۲ آبان ۱۳۸۶. دریافت‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵.
  29. عبدالله شهبازی (۱۲ خرداد ۱۳۸۸). «میراث فرهنگی ایران و کارنامه اسفندیار رحیم مشایی». وب‌سایت عبدالله شهبازی. دریافت‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵.
  30. «رئیس سازمان میراث فرهنگی و گردشگری: برای بازگرداندن کتیبه‌های ایرانی وکیل می‌گیریم». خبرگزاری فارس. ۱۳ تیر ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵.
  31. شریف‌نیوز. «مجری مترو اصفهان: درختان چهارباغ از اول هم پوسیده بود». شریف‌نیوز - ۱۸ اردیبهشت ۱۳۸۵. دریافت‌شده در ۱۱ مرداد ۱۳۸۸.
  32. واکنش کیهان به معاون اول شدن مشایی بایگانی‌شده در ۱۳ اوت ۲۰۱۱ توسط Wayback Machine خبرگزاری بازتاب
  33. انتخاب مشایی در رای مجلس به کابینه اثر دارد خبرگزاری فردا
  34. انتصاب مشایی به مصلحت نبود خبرگزاری فردا
  35. «فتوای آیت‌الله مکارم علیه تصدی مشایی». وبگاه تابناک. ۳۱ تیر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  36. ابوترابی: نظر رهبر معظم انقلاب برای کنار گذاشتن مشایی کتباً به رئیس‌جمهور ابلاغ شده است بایگانی‌شده در ۲۵ ژوئیه ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine روزنامه خراسان
  37. سیداحمد خاتمی: برکناری فوری مشایی آزمون ولایتمداری احمدی نژاداست بایگانی‌شده در ۲ اوت ۲۰۰۹ توسط Wayback Machine روزنامه خراسان
  38. «مطهری با اشاره به عدم اجرای دستور رهبری از سوی احمدی‌نژاد: طرح سؤال از رئیس‌جمهور را به طریق اولی پیگیری می‌کنیم». وبگاه خبرگزاری ایلنا. بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اوت ۲۰۰۹.
  39. «11خیز ناکام برای سؤال از احمدی‌نژاد». وبگاه خبری انتخاب. ۱۸ اسفند ۱۳۹۰. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  40. «اعتراض عملی وزاری دولت نهم به معاون اولی مشائی». وبگاه جهان‌نیوز. ۱ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  41. «جلسه جنجالی هیئت دولت». وبگاه روزنامه دنیای اقتصاد. ۳ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  42. «متن دستور آیت‌الله خامنه‌ای برای برکناری مشایی منتشر شد». بی‌بی‌سی فارسی. ۲ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  43. «ثمره هاشمی: مشایی دیگر خود را معاون رئیس‌جمهوری نمی‌داند». وبگاه خبرآنلاین. ۲ مرداد ۱۳۸۸.
  44. «ثمره هاشمی: مشایی دیگر خود را معاون رئیس‌جمهوری نمی‌داند». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. ۳ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  45. «نامه احمدی‌نژاد به رهبر انقلاب». وبگاه تابناک. ۳ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  46. «نامهٔ رحیم مشایی به رئیس‌جمهور». وبلاگ شخصی رحیم مشایی. ۳ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ ژوئیه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۴ مرداد ۱۳۸۸.
  47. «عزل وزیر اطلاعات». وبگاه بی‌بی‌سی فارسی. ۴ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  48. «نمی‌خواهیم ماجرای بنی صدر برای شما تکرار شود». وبگاه خبری تحلیلی فرارو. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ ژوئیه ۲۰۰۹.
  49. «نمی‌خواهیم ماجرای مصدق و بنی‌صدر تکرار شود». وبگاه روزنامه دنیای اقتصاد. ۷ مرداد ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  50. مشایی از نهاد ریاست جمهوری رفت
  51. «لس آنجلس تایمز: جاسوسی علیه مشایی عامل برکناری وزیر اطلاعات بود». صدای آمریکا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  52. «Home». Mentes Blindadas (به پرتغالی برزیل). دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  53. «پارادوکس هم پیاله‌های دیروز دولت و مخالفان امروز جریان انحرافی». ayandenews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  54. وزیر اسبق اطلاعات: جریان انحرافی اطلاعاتش را از ارواح خبیث می‌گیرد
  55. «علم الهدی: امروز تشکیلاتی با محوریت یک عنصر منحرف در برابر اصولگرایان قد علم کرده است». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  56. Fars News Agency: تهدید نظامی تمام شد؛ با روحیه جهادی از تهدیدات اقتصادی عبور می‌کنیم
  57. «بیانات حاج حسین الله کرم در خصوص نفوذ فراماسونری در دولت». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ آوریل ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  58. «mofidnews - سایت تحلیلی و اطلاع‌رسانی مفید نیوز». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  59. «خرافه گرایی، کوروش گرایی، مکتب ایرانی، مسئله ظهور و اندیشه استاد مطهری در گفتگو با علی مطهری». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۰ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  60. خبرگزاری رسا: ناگفته‌های حجت‌الاسلام سقای بی‌ریا از پشت پرده جریان انحرافی
  61. جهان نیوز - احمدی‌نژاد می‌خواهد ۲دوره دیگر رئیس‌جمهور باشد
  62. «فرمانده سپاه تهران در گفتگو با خبرآنلاین پیش‌بینی کرد: پیوند جریان فتنه و جریان انحرافی در آینده». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  63. Fars News Agency: رهبر انقلاب هوشمندانه راه فریبکاری‌ها و انحرافات را سد می‌کنند
  64. «خانه ملت - خبرگزاری مجلس شورای اسلامی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۸ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  65. «تازه‌ترین سخنان رئیس مجلس خبرگان/اطرافیان رئیس‌جمهور کاری نکنند که موجب جدایی شود». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۳ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  66. آیا فتنه دیگری در راه است؟
  67. «پایگاه خبری جوان: بزرگنمایی جریان انحرافی خواست دشمنان است». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ مارس ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  68. Fars News Agency: روشنفکرنماها می‌خواهند روحانیت را از عرصه خارج کنند
  69. «آملی لاریجانی: برخی از بزرگان کشور پیغام دادند که با انحرافات جن‌گیری و رمالی برخورد جدی شود». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  70. یکی از مداحان ولی‌فقیه ارتجاع، مشایی را یهودی صفت نامید
  71. Fars News Agency: مهم‌ترین هدف جریان انحرافی ناکارآمد نشان دادن مدیریت انقلابی و ولایی است
  72. «Fars News Agency: ابعاد تازه‌ای از ماجرای جنجالی ادغام‌ها، نشست با رهبری و جریان انحرافی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  73. Fars News Agency: آیت‌الله مصباح: گروه انحرافی به‌دنبال انتساب تمام خدمات به یک "فرد منحرف " است
  74. «خبرگزاری فارس - تنها گفتن اطاعت از ولایت فقیه کافی نیست». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۱-۰۵-۱۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  75. رادان: باندهای بسیاری از رمالان را دستگیر کرده‌ایم - © ۲۰۱۱تمام حقوق این وب‌سایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  76. «اظهارات انتقادی داماد احمدی‌نژاد دربارهٔ دوقلوهای سیاسی/چرا آقای بقایی حاضر نیست به قانون تن دهد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  77. «سردار نقدی: اطلاعات مفصلی از جریان انحرافی به مردم خواهیم داد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ ژوئن ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  78. «نسیم آنلاین - خبرگزاری بین‌المللی پیام کوتاه:: Nasim Online - International News Agency Of Short Message:. - حجت‌الاسلام پناهیان: تمامی اعضای 'قرارگاه عمار' خود را موظف می…». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۴. دریافت‌شده در ۲۴ دسامبر ۲۰۱۲.
  79. «داود احمدی‌نژاد: اسناد زیادی در اختیار دارم؛ گروه انحرافی دنبال حذف اصل نظام است». enghelabe-eslami.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱. {{cite web}}: کاراکتر C۱ control character در |نشانی= در موقعیت ۳۶ (کمک)[پیوند مرده]
  80. «علی مطهری مشایی را مقصر دانست». وبگاه جهان نیوز. ۲۵ خرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  81. «شجونی: شاهد دارم که از مشایی پول می‌گیرند». وبگاه مشرق نیوز. ۲۶ فروردین ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  82. پایگاه اطلاع‌رسانی جام نیوز - تلاش برای ایجاد رابطه ایران و آمریکا بدون موافقت رهبری ایران امکان‌پذیر نیست
  83. جهان نیوز - توضیحات مشایی در مورد مرتاض هندی و جن کرمانی
  84. «احمدی‌نژاد تحت تأثیر مشایی لیبرال است/ برخی وزرا مشکل اخلاقی دارند». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۶ ژانویه ۲۰۲۱. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  85. «مرکز اسناد انقلاب اسلامی - تبلیغ ضد روحانیت در سایت اسفندیار مشایی». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ فوریه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  86. «طیف مشایی از منابع عمومی برای انتخابات مجلس هزینه می‌کنند». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ دسامبر ۲۰۱۵. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  87. «سایت‌های آزادی نیوز، آئین نیوز و نهال نیوز فیلتر شدند | دیگربان». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ مارس ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۲۳ مه ۲۰۱۱.
  88. «بازداشت 25 نفر از افراد مرتبط با مشایی». وبگاه انتخاب. ۱۳ اردیبهشت ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  89. ««بازداشت» تعدادی از نزدیکان اسفندیار رحیم مشایی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  90. «خبرگزاری فارس - مدیرعامل منطقه آزاد ارس بازداشت شد». خبرگزاری فارس. ۲۰۱۱-۰۶-۲۵. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  91. آینده | Ayandenews.com:
  92. «مدیرعامل منطقه آزاد اروند بازداشت شد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۵ ژوئن ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۴ ژوئن ۲۰۱۱.
  93. «Ø§Ù„Ù - موج دستگیری‌ در اطرا٠یان مشایی Ùˆ گروهک وابسته‌اش». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  94. Entekhab.ir، پایگاه خبری تحلیلی انتخاب (۱ خرداد ۱۳۹۰). «روزنامه مشایی تأیید کرد: بازجویی از ملک‌زاده». fa. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  95. «جنبش راه سبز - خودکشی عباس امیری فر، امام جماعت نهاد ریاست جمهوری در زندان». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۴ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  96. ww.javanonline.ir/Nsite/FullStory/?Id=۳۵۳۲۹۲
  97. عباس امیری فر بازداشت شد
  98. «پایگاه خبری جوان: ویژه/ناگفته‌های تکان دهنده از پرونده رمال جریان انحرافی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  99. «چهره واقعی عباس غفاری جن‌گیر+تصاویر». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۲ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۲ مه ۲۰۱۱.
  100. «انصار حزب‌الله: مشایی را دستگیر کنید - نیما فرح آبادی: - roozonline.com». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۳ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۵ مه ۲۰۱۱.
  101. «سایت مرکز اسناد: مشایی بازداشت می‌شود!». ayandenews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  102. خبرگزاری پانا - منافع برخی‌ها باحضور بنده در ریاست جمهوری به خطر افتاد
  103. روزنامه ایران
  104. «هتاکی بی شرمانه جوانفکر به آیت‌الله مصباح یزدی». پایگاه خبری صراط نیوز. ۲۹ اردیبهشت ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  105. «معاون رئیس‌جمهور به ۴ سال انفصال از مسئولیت محکوم شد». وبگاه الف. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  106. «سخنگوی قوه قضاییه: بیش از 12 نفر را در ارتباط با جریان انحرافی دستگیر کرده‌ایم». پایگاه خبری آفتاب نیوز. ۲۳ خرداد ۱۳۹۰. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  107. تابناک (۲۰ اسفند ۱۳۹۱). «احمدی‌نژاد به مشایی «نشان فرهنگ» داد». وبگاه تابناک. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  108. ایران، عصر (۲۳ تیر ۱۳۹۲). «سوال از وزیر خارجه دربارهٔ ۳۰۰ سفر خارجی مشایی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  109. «عراقچی: وزارت خارجه در موضوع "۳۰۰ سفر خارجی مشایی" دخیل نیست». ایسنا. ۲۰۱۳-۰۷-۱۶. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  110. خبر آنلاین (۲۰ اسفند ۱۳۹۱). «احمدی‌نژاد در حکم جدید مشایی نوشت:آشنایی و همکاری با شما را برای خود هدیه‌ای الهی و افتخاری بزرگ می‌شمارم». خبر آنلاین. دریافت‌شده در ۲۰ اسفند ۱۳۹۱.
  111. فردا نیوز
  112. «روایت وزیر دادگستری از نقش مشایی در پرونده‌های فساد – DW – ۱۳۹۴/۵/۱۴». dw.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  113. «پورمحمدی: نقش قابل توجه رحیم مشایی در اختلاس سه هزار میلیاردی». رادیو فردا. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  114. «مشایی: دوره اسلامگرایی به پایان رسیده + فیلم». وبگاه مشرق نیوز. ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  115. «فیلم اظهارات «اسفندیار مشایی» دربارهٔ پایان دوره اسلام‌گرایی». وبگاه نامه نیوز. ۱۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  116. «تبارشناسی سخنان اسفندیار رحیم مشایی؛ آیا او شعوبی است». وبگاه خبری تحلیلی الف. ۲۴ مرداد ۱۳۸۹. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  117. عضو خبرگان رهبری: مشایی گفته تا دو سال دیگر آیت‌الله خامنه‌ای نیست - © ۲۰۱۱تمام حقوق این وب‌سایت بر اساس قانون کپی‌رایت برای رادیو فردا محفوظ است
  118. «آفتاب - مشایی: اگر حجاب الزام نداشت، چند درصد خانم‌ها با حجاب بودند؟». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۸ مه ۲۰۱۱.
  119. «مشایی: اهل سکته نیستم ولی بعضی‌ها به خاطر من…». www.ayandenews.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  120. «مشایی: کسی که ریاضیات را درک نکند بهشت را نخواهد دید». خبرآنلاین. ۲۰۱۰-۰۶-۲۹. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  121. Behnegarsoft.com. «مشایی:موسیقی را نمی‌فهمند و می‌گویند حرام است». پایگاه خبری الف. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  122. «مشایی: ۲۰میلیون از ۲۴میلیون نفری که به احمدی‌نژاد رای دادند، منتقد نظام هستند». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۸ اوت ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲۶ مه ۲۰۱۱.
  123. «مشایی: انسان را که حذف کنیم خدا خودش حذف می‌شود». خبرآنلاین. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۶ ژوئن ۲۰۱۲. دریافت‌شده در ۲ آبان ۱۳۸۸.
  124. «مشایی: قدمت ۳۰ میلیون ساله خلیج فارس!». تابناک - ۱۲ اردیبهشت ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۹ اوت ۲۰۱۱.
  125. روزنامه اعتماد. «مشایی برنده بازی». روزنامه اعتماد - ۱۰ مرداد ۱۳۸۸. بایگانی‌شده از اصلی در ۳ اوت ۲۰۰۹.
  126. «مصباح یزدی: مخالفت با ولی وفقه در حد شرک به خدا است». وبگاه. العربیه. ۲۰۱۱. بایگانی‌شده از اصلی در ۱ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۹ آوریل ۲۰۱۱.
  127. «خداحافظی اسفندیار رحیم مشایی از سازمان میراث فرهنگی». BBC News فارسی. ۲۰۰۹-۰۷-۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  128. «رقصی چنین میانه». ww۳۸.shahrvandemrouz.com. بایگانی‌شده از اصلی در ۲۱ اوت ۲۰۲۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  129. ایران، عصر (۱۱ دی ۱۳۸۵). «متن شکایت رحیم مشایی از ابوطالب و افروغ». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  130. مشایی در متن شکایت از ابوطالب و افروغ: اجرای رقص در میان برنامه ناگهانی بود
  131. فیلم حضور مشایی در مراسم رقص مونتاژ نیست وبگاه خبرگزاری فارس
  132. «مشایی: مراسم ترکیه رقص نبود، از دیدگاه بسیاری هنر است». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۲۶ ژوئیه ۲۰۰۹.
  133. نیوز، اخبار روز ایران و جهان | آفتاب (۳۱ تیر ۱۳۸۸). «سایت مشایی: مشایی گلی از سبد اصولگرایان است». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  134. «Magiran | روزنامه اعتماد (1387/02/28): همه علیه اعضای دولت فعالیت می‌کنند». www.magiran.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  135. «بسیج دانشجویی دانشکده حقوق دانشگاه تهران: مشایی باید به فکر استغفار «هزارباره» باشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۸ فوریه ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۰۸.
  136. «اعتراض انجمن‌های اسلامی دانشجویان مستقل به اظهارات اخیر مشایی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۰۸.
  137. «توکلی: مشایی باید استعفاء دهد». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۰۸.
  138. «بیانیه ۲۰۰ نماینده مجلس در محکومیت اظهارات اخیر رحیم مشایی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ اوت ۲۰۰۹. دریافت‌شده در ۱۵ اوت ۲۰۰۸.
  139. در فرهنگ کشورمان هرگز جایی برای واژه «اسرائیل» وجود نخواهد داشت
  140. به خاطر این اظهارات و موارد دیگر، در مجلس مباحثی چون ادغام سازمان میراث فرهنگی و گردشگری در وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی مطرح شد. به این دلیل که مجلس تصور می‌کرد که ابزار قانونی قوی برای پرسش از معاونان رئیس‌جمهور وجود ندارد. «حضور مشایی در کمیسیون امنیت ملی». بایگانی‌شده از اصلی در ۶ سپتامبر ۲۰۰۸. دریافت‌شده در ۳ سپتامبر ۲۰۰۸.
  141. «رژیم صهیونیستی از مشایی به سازمان ملل و شورای امنیت شکایت کرد». وبگاه خبرگزاری فارس. ۲۲ آذر ۱۳۸۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  142. «کناره‌گیری معاون مشایی در پی اتهام "اهانت به قرآن"». www.bbc.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  143. «مشایی: بوعلی‌سینا نباید افتخار هزارساله باشد». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۲ ژانویه ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۱۱ ژانویه ۲۰۱۰.
  144. http://obur.ir/index.php?newsid=2467[پیوند مرده]
  145. «تحقیرمشایی در جشنواره توسط معاون لنکرانی». آینده‌نیوز. دریافت‌شده در ۲۴ دی ۱۳۸۸.
  146. http://jahannews.com/vdcjtoeh.uqe8ozsffu.html
  147. آیت‌الله صادقی تهرانی: ابقاء رحیم مشایی در هر سمتی، حرام است بایگانی‌شده در ۱۶ ژانویه ۲۰۱۰ توسط Wayback Machine سحام نیوز، ۲۲ دی ۱۳۸۸
  148. مردمک
  149. «ایرنا: مشایی پهلوان اسطوره، متفکر، بزرگ، تهذیب نفس، ساده زیست. منتقدانش رانده ازعقل وباطل!». آینده‌نیوز. دریافت‌شده در ۲۴ دی ۱۳۸۸.
  150.  «Roozonline: Online UAE Shopping Promo Code, Coupons, August 2022 100% Cashback Promo Code, Deals, Vouchers». roozonline.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  151. «نسخه آرشیو شده». بایگانی‌شده از اصلی در ۳۰ ژوئیه ۲۰۱۳. دریافت‌شده در ۱۴ مه ۲۰۱۳.
  152. tebyan.net، موسسه فرهنگی واطلاع رسانی تبیان | (۲۰۱۰-۰۸-۰۵). «آخرین اظهارات اسفندیار مشایی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  153. «طلبه عدالتخواه تبریزی به طلبه سیرجانی پیوست». بایگانی‌شده از اصلی در ۱۱ اوت ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۴ آوریل ۲۰۱۱.
  154. tebyan.net، موسسه فرهنگی واطلاع رسانی تبیان | (۲۰۱۰-۰۸-۰۸). «دفاع احمدی‌نژاد از مکتب ایرانی مشایی». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  155. آقای مشایی کیهان تبرئه شد، مسلمانی شما چه شد؟
  156. «اشاره به ماجرای مشایی و هدیه تهرانی در استعفا نامه روح‌الله حسینیان». خبرآنلاین. ۲۰۱۰-۰۱-۰۷. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  157. «عکس جنجالی دیدار مشایی و هدیه تهرانی». وبگاه جهان نیوز به نقل از ماهنامه رویش. ۱۴ دی ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  158. «دفاع هدیه تهرانی از مشایی و پافشاری بر مخالفت با دولت». وبگاه خبرگزاری فارس. ۲۸ آذر ۱۳۸۸. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  159. دیدار مشایی با مهناز افشار و مهتاب کرامتی
  160. «دیدار «مشایی» با «حبیب» خواننده لس‌آنجلسی». بایگانی‌شده از اصلی در ۲ آوریل ۲۰۱۰. دریافت‌شده در ۲۸ مه ۲۰۱۱.
  161. Behnegarsoft.com (۲۰۱۰-۰۱-۲۳). «دیدار یک مقام دولتی با خواننده لس‌آنجلسی». جهان نیوز. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  162. نیوز، اخبار روز ایران و جهان | آفتاب (۲۵ اسفند ۱۳۸۸). «دیدار مشایی با گلزار، بنیامین و بنی اعتماد». fa. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  163. «اسفندیار رحیم مشایی در سپتامبر ۲۰۱۱ در سفر محمود احمدی‌نژاد به نیویورک که به عنوان رئیس دفتر احمدی‌نژاد او را همراهی می‌کرد با کارگردان مطرح آمریکایی لری چارلز دیدار داشته است». بایگانی‌شده از اصلی در ۲۷ سپتامبر ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۹ ژوئیه ۲۰۱۵.
  164. جزئیات تازه: مشایی دانشگاه تأسیس می‌کند/پذیرش دانشجو بدون کنکور
  165. bultannews.com، بولتن نیوز | (۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۰). «دانشگاه مشایی بدون وجاهت قانونی». fa. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۹ مه ۲۰۱۱. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  166. [سخنان منتشر نشده مشایی ۲ ماه پس از انتخابات ۸۸| http://ipe11.ir/News/1499[پیوند مرده]]
  167. Behnegarsoft.com. «ثبت‌نام همزمان هاشمی و مشایی در دقیقه ۹۰». پایگاه خبری الف. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  168. «کیهان خطاب به احمدی‌نژاد: چند ماه است به مرخصی رفته‌اید!». جهان نیوز. ۲۲ اردیبهشت ۱۳۹۲. دریافت‌شده در ۸ مرداد ۱۳۹۶.
  169. http://ir.voanews.com/content/ahmadinejadmashaie-presidentialcandidate/1629714.html
  170. «اسامی نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری اعلام شد». پورتال وزارت کشور. ۳۱ اردیبهشت ۱۳۹۲. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۸ مرداد ۱۳۹۶.
  171. «مشایی: برای همیشه از سیاست کنار کشیدم». عصر ایران. ۲۳ آذر ۱۳۹۳. دریافت‌شده در ۱۴ دی ۱۳۹۵.
  172. «مشایی از کاندیداتوری بقایی حمایت کرد». وبگاه پایگاه خبری قانون. ۴ اسفند ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  173. «نشست‌خبری مشایی برای حمایت از بقایی». وبگاه پایگاه خبری قانون. ۸ اسفند ۱۳۹۵. بایگانی‌شده از اصلی در ۳۱ ژوئیه ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  174. «- YouTube». www.youtube.com. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.
  175. «دکتر احمدی‌نژاد در نامه‌ای خطاب به ملت ایران: بازداشت غیرقانونی آقای حمید بقایی یک ظلم بزرگ است و باید به فوریت خاتمه یابد». وبگاه دولت بهار. ۲۰ تیر ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۸ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  176. «بازداشت غیرقانونی آقای حمید بقایی یک ظلم بزرگ است و باید به فوریت خاتمه یابد». وبگاه مهر مردم. ۲۰ تیر ۱۳۹۶. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ اوت ۲۰۱۷. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  177. «هشدار دادستانی تهران نسبت به هر اظهارنظر غیر کارشناسانه دربارهٔ پرونده حمید بقایی». خبرگزاری ایسنا. ۲۲ تیر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  178. «توضیحات دادستانی تهران دربارهٔ حکم جلب بقایی». وبگاه شبکه خبر. ۲۲ تیر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.[پیوند مرده]
  179. «اژه‌ای: نامه احمدی‌نژاد قابلیت تعقیب قضایی دارد». وبگاه مشرق نیوز. ۲۵ تیر ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  180. «حمله بی‌سابقه و شدیدالحن مشایی به سخنگوی قوه قضائیه». وبگاه آپارات. ۸ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  181. «حمله رحیم مشایی به رئیس قوه قضائیه: با دم شیر بازی نکنید». وبگاه یوتیوب. ۷ مرداد ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۲۴ مرداد ۱۳۹۶.
  182. «مهندس رحیم مشایی در اعتراض به زندانی شدن حمید بقایی حکم دادگاه وی را آتش زد + فیلم و تصاویر - دولت بهار :: هواداران دکتر محمود احمدی‌نژاد». دولت بهار :: هواداران دکتر محمود احمدی‌نژاد. بایگانی‌شده از اصلی در ۱۷ مارس ۲۰۱۸. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۱۷.
  183. «اسفندیار رحیم مشایی بازداشت شد». تابناک. ۲۶ اسفند ۱۳۹۶. دریافت‌شده در ۱۷ مارس ۲۰۱۸.
  184. «بازداشت مشایی! | اسفندیار رحیم مشایی بازداشت شد | ماجرای رابطه مشایی و پریوش سطوتی». Aftabir.com. دریافت‌شده در ۲۰۱۸-۰۳-۱۷.
  185. «دادگاه اسفندیار رحیم مشایی لغو شد». موج نیوز.
  186. «دادگاه اسفندیار رحیم مشایی لغو شد». خبر آنلاین.
  187. «دادگاه انقلاب: وکیل مشایی در دادگاه حضور نداشت».
  188. «برگزاری پرحاشیه نخستین دادگاه مشایی». بی‌بی‌سی فارسی.
  189. «مشایی به ۶ سال و نیم حبس محکوم شد/ صدور حکم غیابی ۵ سال حبس برای جوانفکر». ایسنا. ۲۰۱۸-۰۹-۱۲. دریافت‌شده در ۲۰۲۲-۰۸-۲۱.

پیوند به بیرون


//////////////////

Esfandiar Rahim Mashaei

From Wikipedia, the free encyclopedia
Esfandiar Rahim Mashaei
اسفندیار رحیم‌مشایی
Mashaei in 2013
4th First Vice President of Iran
In office
17 July 2009 – 25 July 2009
PresidentMahmoud Ahmadinejad
Preceded byParviz Davoodi
Succeeded byMohammad-Reza Rahimi
Head of President's Office
In office
25 July 2009 – 7 December 2012
PresidentMahmoud Ahmadinejad
Preceded byAbdolreza Sheykholeslami
Succeeded byMir-Hassan Mousavi
Supervisor of Presidential Administration of Iran
In office
19 September 2009 – 9 April 2011
PresidentMahmoud Ahmadinejad
Preceded byAli Saeedlou
Succeeded byHamid Baghaei
Vice President of Iran
Head of Cultural Heritage, Handcrafts and Tourism Organization
In office
18 August 2005 – 17 July 2009
PresidentMahmoud Ahmadinejad
Preceded byHossein Marashi
Succeeded byHamid Baghaei
Personal details
Born16 November 1960 (age 65)[citation needed]
Ramsar, Iran
PartySweet Scent of Service (2006–2009)[1]
SpouseShahrbanu Zabihan Langarudi[2]
Alma materIsfahan University of Technology
Awards
 Order of Culture and Art (1st Class)[3]
Signature
NicknameMorteza Mohebololia[4]
Military service
AllegianceIran
Branch/serviceRevolutionary Guards
Years of service
1981–1984
UnitIntelligence
Battles/warsKurdish rebellion

Esfandiar Rahim Mashaei (Persian: اسفندیار رحیم‌مشایی; born 16[citation needed] November 1960) is an Iranian politician and former intelligence officer. As a senior Cabinet member in the administration of President Mahmoud Ahmadinejad, he served as Chief of Staff from 2009 to 2013, and served as the fourth first vice president of Iran for one week in 2009 until his resignation was ordered by Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei.[5][6][7][8]

A close ally of President Ahmadinejad, Mashaei was viewed by many Iranian clerics as an anti-establishment[9] activist and secular-oriented[10] nationalist.[11] He has been criticized by religious conservatives for alleged "deviant tendencies," such as elevating Iranian heritage and nationalism above Islam as well as for statements he has made criticizing the Assembly of Experts and the theocratic doctrine of the Guardianship of the Islamic Jurists, and advocating for the clergy to remove themselves from the political establishment.[12][13][14][15] He has also been called a pragmatic, moderate conservative with "liberal views on cultural and social issues."[16]

On 11 May 2013, with the public support and endorsement of outgoing President Ahmadinejad, Mashaei announced that he would run for the presidency in the upcoming election. However, his application to run was disqualified by the Guardian Council, which must approve all potential candidates, as well as the final election results. Ahmadinejad protested the disqualification and referred to the Guardian Council's decision as an act of "oppression."[17]

Early life and education

Mashaei was born in Katalom,[citation needed] Ramsar.[18] He holds a bachelor's degree in electronics engineering from Isfahan University of Technology.[19]

Career and activities

Mashei started his career at the Revolutionary Guards' intelligence unit where he joined in 1981.[19] In 1984, during the Iran–Iraq War, Mashaei joined the intelligence ministry in Kurdistan province and founded the Guards's intelligence branch in the province.[20] There he met Mahmoud Ahmadinejad, then governor of the northwestern city of Khoy. The two men developed a close friendship[19] and Mashaei is described as Ahmadinejad's "comrade" during that time. Then, Mashei was named member of the local security council of the West Azerbaijan province.[20] In 1986, Mashei was appointed director of a department at the intelligence ministry.[19] From 1993 to 1997, he served as head of the social affairs department of the interior ministry under then president Akbar Hashemi Rafsanjani.[19] He left office when Mohammad Khatami was elected president in 1997 and began to serve for the state radio.[19] Next, he joined Tehran's cultural-artistic affairs organization in 2003 when Ahmedinejad was elected mayor of the city.[19]

After Ahmadinejad was elected president in 2005, Mashaei became an influential member of the cabinet.[19] He was appointed on 31 December 2007 to run the newly founded National Center for Research on Globalization.[21] He is a former head of the Cultural Heritage Organization of Iran, and previously served briefly as a deputy interior minister.

After resigning from vice presidency in 2009, Mashaei was appointed chief of staff to the Presidential Office and an adviser to the President, Ahmedinejad.[22]

Views and controversies

According to The New York Times journalist Thomas Erdbrink, "leading ayatollahs and commanders" have called Mashaei

a "Freemason," a "foreign spy" and a "heretic." They accuse Mashaei of plotting to oust the generation of clerics who have ruled Iran since the 1979 Iranian Revolution and of promoting direct relations with God, instead of through clerical intermediaries. He and his allies, they say, are part of a "deviant" current.[23]

Mashaei also made public statements which some considered pro-Israel,[24] when he said that Iranians are "friends of all people in the world—even Israelis",[25] and that any conflict or disagreement was with the Israeli government only. In another occasion he said: "No nation in the world is our enemy, Iran is a friend of the nation in the United States and in Israel, and this is an honor."[26] He received criticisms from clerics and conservative members of the Iranian Parliament[27] and Iran's Supreme Leader Ayatollah Ali Khamenei who called the comments about Israelis "illogical".[28] However, his comments received some cautious backing from Ahmedinejad.[29] However, Mashaei has also said that if Israel attacked Iran, Iran could destroy it within a week. In a 20 May 2010 statement his exact words were "Zionists will have no longer than a week to live".[30]

On 6 August 2010, Mashaei again drew protests from Iran's conservative establishment after speaking at a meeting with Iranian expatriates. He said that the ideology of Iran, rather than Iran's state religion of Shia Islam, should be promoted to the world. He also asserted that the country only acknowledged the "pure Islam implemented in Iran and not how Islam is interpreted in and by other countries".[31] He claimed that without Iran, Islam would be lost and other Islamic countries feared Iran due to Iran having the only "truthful" version of Islam.[32]

Iran's armed forces joint chief of staff, General Hassan Firouzabadi, said Mashaei's comments were a "crime against national security" and were divisive against the rest of the Muslim world.[32] Ayatollah Ahmad Khatami said that "equating the school of Iran and the school of Islam amounts to pagan nationalism, which the people of Iran have never accepted." Hardline cleric Ayatollah Mohammad-Taqi Mesbah-Yazdi, condemned Mashaei for having "once again made erroneous and inappropriate statements".[33]

Ahmadinejad, who also spoke at the meeting, defended Mashaei by saying "the atmosphere of criticism is a necessity and nobody should be condemned for voicing his viewpoints and not every difference of opinion should lead to a fight. ... what Mashaei wanted to say was that Iran is a country with culture and civilization and accordingly chose Islam as its ideology."[31] Despite the amount of protest and criticism, Mashaei has never retracted any of his statements.

He has been "associated" with the "deviant current",[34] or "perverted group"[35] (described by the Tehran Times as Iranians "obsessed with the imminent return of the Shiite messiah" and giving insufficient deference to Shia clerics;[36] and by the Tehran Bureau as "Mashaei and his inner circle.")[35] According to Karim Sadjadpour, intelligence forces loyal to Supreme Leader Khamenei using listening devices to listen in on "private" meetings of Mashaei and his supporters, have heard Mashaei talk of "designs to supplant the clergy".[37] According to a report in the New York Review of Books, Mashaei is believed by his followers to be in contact with the "Imam of the Era" or the 12th Imam, and this is the source of his dispute with Iran's clerics and reason for Ahmadinejad's refusal to part ways with him.[38][39]

Apart from these controversial views Mashaei was implicated in a big banking embezzlement in 2011.[33]

Promotion to First Vice President

On 17 July 2009, Mahmoud Ahmadinejad announced Mashaei would become the new first vice president of Iran.[25][40] Iran has twelve vice presidents, but the first vice president is the most important, as he leads cabinet meetings if the president is absent.[28]

The announcement triggered criticism from conservatives, including the Basij militia. Ayatollah Ahmad Khatami said the "completely unbelievable" appointment "ridicule[d] the highest religious authorities". The Kayhan newspaper said it was a "mistake" that would "no doubt provoke strong opposition".[25] The Union of Islamic Students stated "The news of your appointment by the legal president has plunged into deep surprise a large number of idealistic students who endured the widespread wave of defamation launched by opposition against Mr. Ahmadinejad and backed his candidacy... While reaffirming our support for Mr. Ahmadinejad, the best choice for president, we believe that your immediate resignation from the post of first vice president would be the only way to serve fundamentalism... You will be on the receiving end of the dire consequences of this appointment." Reformist lawmaker Dariush Ghanbari described the appointment as a "declaration of war" on parliament, because Ahmadinejad had earlier been asked to consult with the deputies before naming his Cabinet. Conservative Parliament speaker Ali Larijani said he was "shocked" to hear of the appointment.[41]

The Pupils Assn. News Agency, an offshoot of the official Islamic Republic News Agency, reported on 19 July 2009 that Mashaei had resigned the post, but the government-controlled Al-Alam News Network later contradicted that report.[41]

Dismissal

On 18 July 2009, Supreme Leader Ali Khamenei advised Ahmadinejad to change the position of Mashaei in the cabinet.[5] Second Deputy Speaker Mohammad-Hassan Aboutorabi Fard was on 21 July quoted as saying "Eliminating Mashaei from key positions and the first deputy position is a strategic decision by the regime. The Supreme Leader’s opinion about the removal of Mr. Rahim Mashaei from the position of president’s first deputy has been submitted to the President in writing. Without any delay, the dismissal order or Mashaei’s resignation must be announced by the President."

However, Ahmadinejad's senior assistant was quoted as saying "I have not seen a clear and convincing reason given by anyone to make [Mashaei's] appointment to the first deputy position impossible. Some say he has made mistakes in some of his statements. Well, everyone makes mistakes." He said "The decision to appoint Mashaei will not be revisited," although he later retracted that position.[42][43][44]

Ministers, including then Intelligence Minister Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i and then Minister of Culture and Islamic Guidance Mohammad-Hossein Saffar Harandi stormed out of a cabinet meeting during an argument with Ahmedinejad over Mashaei's appointment.[45]

On 22 July, Ahmedinejad spoke affirmatively at a farewell function for Mashaei as he resigned from his position as tourism vice president to take up his new post. "I like Rahim Mashaei for 1,000 reasons. One of the biggest honours of my life and one of the biggest favours from God to me is knowing Rahim Mashaei ... He is like a pure source of water. One of the reasons to like him is that when you sit with him and talk, there is no distance with him. He is like a transparent mirror. Unfortunately not many people know him."[46]

By 24 July this position had become politically unsustainable. Mashaei resigned from the office of vice president, in compliance with the orders of Supreme Leader Khamenei.[5][6]

Some analysts said hard-liners, including Khamanei, opposed Mashaei because of his comments about Israel.[47] More specifically, the statement of Mashei about Israel, indicating that the Israeli people were not enemies of the Iranian people, led to this opposition against him.[47] Others suggested he is a member of a secretive sect, the Hojjatieh, which the Islamic Republic's founder, Ayatollah Ruhollah Khomeini, outlawed, and to which Ahmedinejad has also been linked.[45] It is unclear whether there is any factual basis to these suggestions. Dubious rumors of unusual religious affiliations have been known to surface in Iran concerning people with whom the regime is disaffected.[48]

It was also suggested that by demanding Mashaei's removal, Khamenei effectively appropriated a new power, since normally the Supreme Leader does not intervene openly to oust a government official.[49] However, Article 131 of the constitution provides that first vice president takes over as acting president in cases where the president is incapacitated only if permitted by the supreme leader.

Appointment as chief of staff

Following Mashaei's resignation, Ahmedinejad appointed him as his chief of staff and head of presidential center, abruptly dismissed from the cabinet Intelligence Minister Gholam-Hossein Mohseni-Eje'i who had opposed the vice-presidential appointment, and threatened to dismiss Minister of Culture and Islamic Guidance Mohammad-Hossein Saffar Harandi. Harandi resigned before he could be dismissed.[45][50] Mashaei was dismissed as head of presidential center less than two years later in April 2011, but retained his other posts. He was replaced by Hamid Baqai, another Ahmadinejad ally, as head.

2013 presidential election

Ahmadinejad supported Mashaei on the registering day of candidacy

Ahmadinejad was constitutionally prohibited from seeking a third consecutive term in 2013, so he could not run in the 2013 Presidential Election. A confidential US diplomatic cable leaked in 2011 reported that Mashaei was "being groomed as a possible successor" to President Ahmedinejad.[8][51] Mashaei finally registered to run for Iran's presidential elections on 11 May. However, his nomination was blocked by the Guardian Council on 21 May.[52] He had a mandate of two days to protest to the rejection but his rejection remained.[23]

Personal life

Mashaei married a former member of the People's Mujahedin in the 1980s.[4] Mashaei's daughter married the former President Ahmadinejad's oldest son in 2008.[53][54] Mashei was described by Ahmedinejad in 2011 as an "inspiration".[55]

Quotes

  • "No nation in the world is our enemy, Iran is a friend of the nation in the United States and in Israel, and this is an honor. We view the American nation as one with the greatest nations of the world."
  • "Today, Iran is friends with the American and Israeli people. No nation in the world is our enemy."[56]
  • "There are different interpretations of Islam, but our understanding of the real nature of Iran and of Islam is the Iranian school. From now on, we must present to the world the school of Iran."[32]
  • "Without Iran, Islam would be lost... if we want to present the truth of Islam to the world, we should erect the Iranian flag[32]...the Islam of the Iranians is different and enlightening, and will shape the future."
  • "The era of Islamism has come to an end. We had an Islamic revolution in 1979. But the era of Islamism is finished."[57]

References

  1.  Tehran Prosecutor Confirms Hikers' Sentences, Tehran Bureau, 20 August 2011, retrieved 11 December 2016, There has also been much discussion about whether there is any link between the Front and Mashaei. Conservative Majles deputy Hamid Reza Katouzian said that the Front is the same as Raayeheh-e Khosh-e Khedmat (RKK, or the Sweet Scent of Service), a pro-Ahmadinejad group that was active from 2006 to 2009. Katouzian added that Mashaei was the leader of the RKK and claimed that the behind-the-scenes leaders of the Front are Mashaei and Vice President for Executive Affairs Hamid Baghaei, another close and controversial Ahmadinejad aide.
  2.  TABNAK, تابناک (6 March 1392). "جزئیات سفر فامیلی احمدی نژاد به نیویورک". fa. Retrieved 30 March 2024.
  3.  نشان‌های دولتی در روزهای پایانی خاتمی و احمدی‌نژاد به چه‌کسانی رسید؟. Tasnim News Agency (in Persian). 24 August 2013. Retrieved 15 April 2016.
  4.  Muhammad Sahimi (29 June 2010), "Who's in Charge?", Tehran Bureau, PBS
  5.  "Revolutionary Leader's letter to the President about Mr. Mashaei" (in Persian). Khamenei website. 18 July 2009. Retrieved 25 July 2009.
  6.  "Iranian vice-president 'sacked'". BBC News. 25 December 2007. Retrieved 25 July 2009.
  7.  "Iran's Ahmadinejad demotes top advisor". Los Angeles Times. 9 April 2011. Retrieved 11 April 2011.
  8.  Ahmadinejad grooms chief-of-staff to take over as Iran's president, Saeed Kamali Dehghan 21 April 2011
  9.  "Global Insight: Iran elections raise problems for regime". www.ft.com. Retrieved 30 March 2024.
  10.  Choksy, Jamsheed K. (30 November 2011). "Iran's Leadership Struggle Reveals Secular-Islamist Split". Retrieved 30 March 2024.
  11.  "Don't underestimate Ahmadinejad's chosen heir in Iran election". Guardian UK. 2 April 2013. Retrieved 26 August 2013.
  12.  Iran president defies opponents and sacks ministers By Monavar Khalaj in Tehran|Financial Times|15 May 2011]
  13.  Clash Over Mashaei Reveals Fissure Within the Iranian Regime Archived 22 September 2011 at the Wayback Machine Coauthored by Geneive Abdo and Arash Aramesh|The Huffington Post|26 April 2011
  14.  Embattled Ahmadinejad stands his corner Mahan Abedin|Los Angeles Times|29 September 2011
  15.  Tait, Robert (18 August 2010). "Iranian President's New 'Religious-Nationalism' Alienates Hard-Line Constituency". Payvand. Archived from the original on 14 January 2020. Retrieved 17 February 2013.
  16.  "Iran's Ahmadinejad in new showdown with conservatives". 24 April 2011. Archived from the original on 27 April 2011. Retrieved 17 February 2013.
  17.  "Ahmadinejad protege vows comeback". Associated Press. 2 July 2013. Retrieved 27 August 2013.
  18.  Molavi, Reza; K. Luisa Gandolfo (Winter 2010). "Who Rules Iran?". The Middle East Quarterly. XVII (1): 61–68. Retrieved 14 August 2013.
  19.  Rahimkhani, Kourosh (31 March 2011). "Esfandiar Rahim Mashaei: Iran's Next President?". PBS. Retrieved 18 February 2013.
  20.  Alfoneh, Ali (Spring 2011). "All Ahmadinejad's Men". The Middle East Quarterly. XVIII (2): 79–84. Retrieved 27 July 2013.
  21.  "Iran launches globalization center". Iranian Embassy, Jakarta. 31 December 2007. Archived from the original on 29 July 2009. Retrieved 19 July 2009.
  22.  "Chiefs of State and Cabinet Members of Foreign Governments". CIA. 11 June 2012. Archived from the original on 26 October 2009. Retrieved 22 February 2013.
  23.  Erdbrink, Thomas (3 April 2013). "Power Struggle Is Gripping Iran Ahead of June Election". The New York Times. Retrieved 4 April 2013.
  24.  "Iranian lawmakers demand vice president resign over Israel comments". Monsters and Critics. 13 August 2008. Archived from the original on 31 July 2009. Retrieved 19 July 2009.
  25.  Robert F. Worth (19 July 2009). "Ex-President in Iran Seeks Referendum". The New York Times. Retrieved 19 July 2009.
  26.  Dudi Cohen. "Iranian VP: We are friends of the 2008". Ynet News. Retrieved 20 July 2009.
  27.  "Iran vice-president summoned by parliament over pro-Israeli comments". Monsters and Critics. 12 August 2008. Archived from the original on 31 July 2009. Retrieved 19 July 2009.
  28.  Nasser Karimi (19 July 2009). "Ahmadinejad Criticized By Hard-Liners Over Vice President Choice". Huffington Post. Retrieved 19 July 2009.
  29.  Najmeh Bozorgmehr (18 September 2008). "Ahmadi-Nejad backs aide over Israel". Financial Times. Retrieved 19 July 2009.
  30.  Cohen, Dudi (20 May 2010). "Iran says can destroy Israel in week". Ynet News. Retrieved 17 February 2013.
  31.  "Iranian president defends chief of staff in dispute with clergy". Earth Times. 11 August 2011. Archived from the original on 19 March 2018. Retrieved 11 August 2010.
  32.  Ali Sheikholeslami (10 August 2010). "Iran Forces' Chief of Staff Criticizes Ahmadinejad Aide Over Islam Remarks". Bloomberg. Retrieved 11 August 2010.
  33.  Sohrabi, Naghmeh (July 2011). "The Power Struggle in Iran: A Centrist Comeback?". Middle East Brief (53).
  34.  Two years after Iran's marred election, hard-liners anything but triumphant Scott Peterson|CSMonitor| 12 June 2011
  35.  Ahmadinejad Absent Again; Mass Poison-Pen Text Targets Mashaei 27 April 2011
  36.  Salehi avoids impeachment through Malekzadeh resignation Tehran Times Political Desk, 22 June 2011
  37.  The Rise and Fall of Iran's Ahmadinejad| Karim Sadjadpour, The Washington Post, 13 July 2011
  38.  The Man Who Is Upsetting Iran 10 November 2011 (complete text not available online)
  39.  see also: Iran News Round Up, 12 September 2011 Archived 3 April 2012 at the Wayback Machine quoting Hojjat al-Eslam Saqqa-ye Bi-Ria: "Mashaei says: 'I was in a spiritual state and was convinced that the Imam of the Era wants Ahmadinejad to name the individuals. In reality this is the meaning and words of the Bab [Bahai] movement which is being expressed in the face of the Guardian Jurist."
  40.  "Iran names new head of atomic energy body". Yahoo News. Reuters. 18 July 2009. Archived from the original on 27 July 2009. Retrieved 19 July 2009.
  41.  Borzou Daragahi (20 July 2009). "Iran's moderate vice president under pressure to resign". Los Angeles Times. Retrieved 20 July 2009.
  42.  "Khamenei Fires Ahmadinejad's Deputy; Ahmadinejad Aid Fights Back". 21 July 2009. Retrieved 21 July 2009.
  43.  "Contradictory news about the dismissal of R. Mashaei". BBC (in Persian). 21 July 2009. Retrieved 21 July 2009.
  44.  "Written comment regarding Mashaei for Islamic leader has been sent to the President". Parleman News (in Persian). 21 July 2009. Archived from the original on 24 July 2009. Retrieved 21 July 2009.
  45.  "Iranian president fires two top officials; 2 more protesters reportedly killed". Los Angeles Times. 26 July 2009. Retrieved 26 July 2009.
  46.  Jay Deshmukh, AFP (22 July 2009). "Defiant Ahmadinejad defends controversial VP pick". Yahoo. Archived from the original on 27 July 2009. Retrieved 22 July 2009.
  47.  Jones, Peter (2011). "Succession and the Supreme Leader in Iran". Survival: Global Politics and Strategy. 53 (6): 105–126. doi:10.1080/00396338.2011.636514. S2CID 154052795.
  48.  Shirin Ebadi (26 July 2009). "Open Letter by Shirin Ebadi to President Mahmoud Ahmadinejad". Defenders of Human Rights Center. Archived from the original on 29 July 2013.
  49.  Ali Akbar Dareini, Associated Press (25 July 2009). "Iran VP pick is forced out". The Philadelphia Inquirer. Archived from the original on 29 July 2009. Retrieved 25 July 2009.
  50.  Robert F. Worth and Nazila Fathi (27 July 2009). "Ahmadinejad Seen as Increasingly Vulnerable Since Re-election". The New York Times. Retrieved 27 July 2009.
  51.  "US embassy cables: Mashaei groomed as possible successor to Ahmadinejad in Iran". The Guardian. 21 April 2011. Retrieved 30 March 2024.
  52.  Bahmani, Arash (22 May 2013). "The Arbiter of State Expediency is Disqualified". Rooz. Archived from the original on 12 December 2017. Retrieved 16 June 2013.
  53.  Esfandiar Rahim Mashaei: Iran's Next President? Kourosh Rahimkhani PBS 31 March 2011
  54.  "A loyal liability". The Majalla. 22 December 2010. Archived from the original on 21 October 2013. Retrieved 29 June 2013.
  55.  Erdbrink, Thomas (20 June 2011). "Ahmadinejad's inner circle under pressure". The Washington Post. Tehran. Retrieved 27 July 2013.
  56.  Jon Leyne (22 September 2008). "Iranian row on Zionism breaks out". BBC News. Retrieved 27 April 2011.
  57.  "الف - ویدیویی/ پایان اسلام‌گرایی به روایت مشایی". Alef. Archived from the original on 26 September 2011. Retrieved 17 February 2013.
ارسال شده توسط در