https://x.com/arash_Cosmo/status/2080884306717888889?s=20
با توجه به تجربه زیسته، مطالعات و آنچه درباره سیاست آمریکا و تحولات منطقه خوانده، دیده و دنبال کردهام، با این چهار دقیقه از صحبتهای سعید لیلاز کاملاً همدل و همنظر هستم
سعید لیلاز:
غیرممکن بود ما بتونیم جلوی جنگ رو بگیریم. غیرممکن بود. زمانش ممکن بود عقب و جلو بیفته، ولی چون آمریکاییها زمان رو به زیان خودشون میدونستند و ایران رو در حداکثر ضعفی که ممکن بود میپنداشتند، چه ضعف نظامی، چه ضعف اقتصادی و چه ضعف مشروعیت داخلی و بینالمللی، بعد از حوادث دیماه ما در کف مشروعیت داخلی و بینالمللی بودیم.
این جملهی آدولف هیتلر مشهوره که وقتی میخواست به شوروی حمله کنه، میگفت: «یک لگد به در بزنیم، کل ساختمان فرو میریزه.» اینها هم فکر میکردند همین اتفاق میافته.
بله، اینها فکر میکردند زمان به زیان آمریکاست. آمریکا از سال ۲۰۲۷ میخواد روی مسئلهی چین متمرکز بشه. سرعت قدرت گرفتن چین اینقدر زیاده که اگر آمریکا در این یکی دو سال با ایران برخورد نمیکرد، ممکن بود هرگز نتونه این کار رو انجام بده.
بنابراین اینکه ما فکر کنیم میتونستیم با دیپلماسی جلوی این جنگ رو بگیریم، یک اشتباه بزرگه.
مهرماه ۱۴۰۴، اگر اشتباه نکنم، از دفتر آقای لاریجانی با من تماس گرفتن که بلند شو بیا شورای عالی امنیت ملی، جلسه داریم. همون روز بلافاصله بلند شدیم و رفتیم خدمتشون.
به ما توضیح دادند که در جریان مذاکرات نیویورک، با وساطت آقای مکرون، با تیم آمریکایی نشستیم و چانهزنی کردیم. آقای مکرون هم میگفت: «آقا، بیاید مصالحه کنید.» در نهایت به یک توافقی رسیدیم.
وقتی تیم آمریکایی این توافق رو برای آقای ترامپ بردند، آقای ترامپ گفت: «نه، من قبول ندارم. این کمه. یک مقدار دیگه هم بهش اضافه کنید.»
جزئیاتش رو به ما نگفتند. من هم مثل بعضی دوستان نیستم که از خودم چیزی بسازم. عین چیزی رو که میشنوم میگم.
رفتیم و دوباره برگشتیم. چیزهایی رو که آقای ترامپ خواسته بود قبول کردیم. جمهوری اسلامی پذیرفت. این جملهی منِ لیلاز نیست، جملهی شهید لاریجانیه.
دوباره بردند پیش آقای ترامپ. گفت: «نه، من نمیخوام. این کمه. دوباره بیشترش کنید.»
بار سوم و بار چهارم، ما یقین پیدا کردیم که ایالات متحدهی آمریکا دنبال مصالحه نیست. آقای مکرون الان شاهده و میتونه این حرف آقای لاریجانی رو راستیآزمایی کنه. ما مطمئن شدیم که آمریکاییها دنبال توافق نیستند.
در مهرماه ما رو صدا کرد و گفت بر همین قیاس، ما حدس میزنیم تا پایان دیماه، یعنی تا پایان سال ۲۰۲۵، به ایران حمله خواهد شد و یک تهاجم نظامی جدید شکل خواهد گرفت. برخورد بین ایران و آمریکا گریزناپذیره.
ما ۳۰ سال در حال دیپلماسی بودیم. ۳۰ سال موفقیتآمیز کوشیدیم جلوی جنگ رو بگیریم، ولی رسیدیم به جایی که دیگه نمیشد.
چرا نمیشد؟ هم دولت آمریکا دولتیست که به قول خودشون نئوکانه و هم اینکه آمریکاییها دارن خودشون رو برای برخورد با چین آماده میکنن.
یادتون باشه در زمینهی سیاست خارجی، کمترین تفاوت بین دموکراتها و جمهوریخواهها وجود داره. اصلاً تفاوتی وجود نداره.
وقتی آقای بایدن در سال ۲۰۲۰ رئیسجمهور آمریکا شد، از ژانویهی ۲۰۲۱ به بعد تقریباً تمام مصوبات دولت آقای ترامپ رو لغو کرد، غیر از سه مورد: یکی تحریمهای ایران، یکی تحریمهای چین و یکی تحریمهای کوبا.
بنابراین اینکه فکر کنید به خاطر اومدن آقای ترامپ، رویکرد دولت آمریکا عوض شده، سادهلوحانهست.
آمریکاییها برای اینکه بتونن تکلیف خودشون رو با چین روشن کنن، چارهای ندارن جز اینکه ایران رو بهعنوان پشت جبههی خودشون صاف کرده باشن. اولاً ایران قدرت بزرگیه و ثانیاً باید گلوگاه نفتی چین که بهش وابستهست، یعنی خلیج فارس، رو قیچی کرده و تحت کنترل گرفته باشن.
به همین دلیله که بعد از سقوط مادورو در ونزوئلا، من همواره فکر میکردم که داستان ایران بهزودی تغییر خواهد کرد. یعنی آمریکاییها نمیتونن برای حرکت به سمت چین، از بابت نفت ایران و تنگهی هرمز خیالشون راحت نباشه.
سعید لیلاز:
غیرممکن بود ما بتونیم جلوی جنگ رو بگیریم. غیرممکن بود. زمانش ممکن بود عقب و جلو بیفته، ولی چون آمریکاییها زمان رو به زیان خودشون میدونستند و ایران رو در حداکثر ضعفی که ممکن بود میپنداشتند، چه ضعف نظامی، چه ضعف اقتصادی و چه ضعف مشروعیت داخلی و بینالمللی، بعد از حوادث دیماه ما در کف مشروعیت داخلی و بینالمللی بودیم.
این جملهی آدولف هیتلر مشهوره که وقتی میخواست به شوروی حمله کنه، میگفت: «یک لگد به در بزنیم، کل ساختمان فرو میریزه.» اینها هم فکر میکردند همین اتفاق میافته.
بله، اینها فکر میکردند زمان به زیان آمریکاست. آمریکا از سال ۲۰۲۷ میخواد روی مسئلهی چین متمرکز بشه. سرعت قدرت گرفتن چین اینقدر زیاده که اگر آمریکا در این یکی دو سال با ایران برخورد نمیکرد، ممکن بود هرگز نتونه این کار رو انجام بده.
بنابراین اینکه ما فکر کنیم میتونستیم با دیپلماسی جلوی این جنگ رو بگیریم، یک اشتباه بزرگه.
مهرماه ۱۴۰۴، اگر اشتباه نکنم، از دفتر آقای لاریجانی با من تماس گرفتن که بلند شو بیا شورای عالی امنیت ملی، جلسه داریم. همون روز بلافاصله بلند شدیم و رفتیم خدمتشون.
به ما توضیح دادند که در جریان مذاکرات نیویورک، با وساطت آقای مکرون، با تیم آمریکایی نشستیم و چانهزنی کردیم. آقای مکرون هم میگفت: «آقا، بیاید مصالحه کنید.» در نهایت به یک توافقی رسیدیم.
وقتی تیم آمریکایی این توافق رو برای آقای ترامپ بردند، آقای ترامپ گفت: «نه، من قبول ندارم. این کمه. یک مقدار دیگه هم بهش اضافه کنید.»
جزئیاتش رو به ما نگفتند. من هم مثل بعضی دوستان نیستم که از خودم چیزی بسازم. عین چیزی رو که میشنوم میگم.
رفتیم و دوباره برگشتیم. چیزهایی رو که آقای ترامپ خواسته بود قبول کردیم. جمهوری اسلامی پذیرفت. این جملهی منِ لیلاز نیست، جملهی شهید لاریجانیه.
دوباره بردند پیش آقای ترامپ. گفت: «نه، من نمیخوام. این کمه. دوباره بیشترش کنید.»
بار سوم و بار چهارم، ما یقین پیدا کردیم که ایالات متحدهی آمریکا دنبال مصالحه نیست. آقای مکرون الان شاهده و میتونه این حرف آقای لاریجانی رو راستیآزمایی کنه. ما مطمئن شدیم که آمریکاییها دنبال توافق نیستند.
در مهرماه ما رو صدا کرد و گفت بر همین قیاس، ما حدس میزنیم تا پایان دیماه، یعنی تا پایان سال ۲۰۲۵، به ایران حمله خواهد شد و یک تهاجم نظامی جدید شکل خواهد گرفت. برخورد بین ایران و آمریکا گریزناپذیره.
ما ۳۰ سال در حال دیپلماسی بودیم. ۳۰ سال موفقیتآمیز کوشیدیم جلوی جنگ رو بگیریم، ولی رسیدیم به جایی که دیگه نمیشد.
چرا نمیشد؟ هم دولت آمریکا دولتیست که به قول خودشون نئوکانه و هم اینکه آمریکاییها دارن خودشون رو برای برخورد با چین آماده میکنن.
یادتون باشه در زمینهی سیاست خارجی، کمترین تفاوت بین دموکراتها و جمهوریخواهها وجود داره. اصلاً تفاوتی وجود نداره.
وقتی آقای بایدن در سال ۲۰۲۰ رئیسجمهور آمریکا شد، از ژانویهی ۲۰۲۱ به بعد تقریباً تمام مصوبات دولت آقای ترامپ رو لغو کرد، غیر از سه مورد: یکی تحریمهای ایران، یکی تحریمهای چین و یکی تحریمهای کوبا.
بنابراین اینکه فکر کنید به خاطر اومدن آقای ترامپ، رویکرد دولت آمریکا عوض شده، سادهلوحانهست.
آمریکاییها برای اینکه بتونن تکلیف خودشون رو با چین روشن کنن، چارهای ندارن جز اینکه ایران رو بهعنوان پشت جبههی خودشون صاف کرده باشن. اولاً ایران قدرت بزرگیه و ثانیاً باید گلوگاه نفتی چین که بهش وابستهست، یعنی خلیج فارس، رو قیچی کرده و تحت کنترل گرفته باشن.
به همین دلیله که بعد از سقوط مادورو در ونزوئلا، من همواره فکر میکردم که داستان ایران بهزودی تغییر خواهد کرد. یعنی آمریکاییها نمیتونن برای حرکت به سمت چین، از بابت نفت ایران و تنگهی هرمز خیالشون راحت نباشه.
