Wilhelm Grube (Chinese: 葛祿博; pinyin: Gé Lùbó) (17 August 1855 – 2 July 1908) was a German sinologist and ethnographer. He is particularly known for his work on Tungusic languages and the Jurchen language.
Contents [hide]
1 Biography
2 Scholarship
3 Works
4 References
[edit]Biography
Grube was born in Saint Petersburg, Russia in 1855. He studied Chinese, Manchu, Mongolian and Tibetan under Franz Anton Schiefner at the University of Saint Petersburg from 1874 to 1878.[1][2]
In 1878, Grube moved to Germany to study at the University of Leipzig under Georg von der Gabelentz, and he submitted his doctoral dissertation in 1880. The following year he taught a course on Tibetan grammar at the University of Leipzig, but he was unable to obtain a regular teaching position,[2] and so in 1883 he took up a position as an assistant at the Ethnological Museum of Berlin. He also had a junior teaching position at the University of Berlin, and in 1892 he was awarded the title of extraordinary professor.[3]
In 1897 he went to China with his wife, and they stayed there until 1899, acquiring a large collection which he deposited in the Ethnological Museum of Berlin when he returned.[3]
[edit]Scholarship
Grube is principally remembered for his pioneering studies of three little-known languages, two spoken in the Amur region of the Russian Far East, and one extinct language spoken by the Jurchen people of Manchuria.
At the behest of the Saint Petersburg Academy of Sciences, Grube worked on the linguistic materials brought back from the Amur region by Carl Maximowicz and Leopold von Schrenck during the 1850s. Based on these materials, in 1892 Grube published a vocabulary of the Gilyak language (a language isolate, also known as Nivkh), and in 1900 he published a vocabulary of the Gold language (a Tungusic language, also known as Nanai).
By the nineteenth century, the Jurchen language that had been spoken by the ancestors of the Manchu people during the Jin Dynasty (1115–1234) was almost completely unknown, and the few surviving inscriptions in the Jurchen script were undecipherable. However, in the early 1890s the Royal Library at Berlin acquired a manuscript copy of the Vocabulary of the Bureau of Translators (Chinese: 華夷譯語; pinyin: Huá-Yí Yìyǔ) from Friedrich Hirth which included a chapter on the Jurchen language that was missing from other known copies of this book.[3] The Jurchen chapter of this book comprised a vocabulary list with each word written in the Jurchen script and also transcribed phonetically using Chinese characters (this contrasts with the vocabularies produced by the Bureau of Interpreters, which only included the phonetic transcription in Chinese characters). In 1896 Grube published a translation and study of the Jurchen vocabulary list that changed the status of Jurchen from a completely undeciphered language to a language that could be read and understood with the help of Grube's book. The year after its publication, S. W. Bushell used Grube's translation of the Jurchen vocabulary to study the Jurchen inscription on a stele from Kaifeng,[4] and it has remained the principal source for the study of the Jurchen language ever since.[1]
In addition to his linguistic studies, Grube also published extensively on Chinese philosophy, religion and mythology. He was also interested in Chinese literature, and posthumously published a German translation of the Chinese mythological novel, Fengshen Yanyi ('The Investiture of the Gods'), as well as German translations of a set of Chinese shadow play scripts.
[edit]Works
1881. Die Sprachgeschichtliche Stellung des Chinesischen. T. O. Weigel.
1892. Linguistische Ergebnisse 1: Giljakisches Wörterverzeichniss nebst Grammatischen Bemerkungen (vocabulary and grammar of Gilyak). Part 1 of Leopold von Schrenck (ed.), Die Völker des Amur-Landes.
1896. Taoistischer Schöpfungsmythus. Reimer.
1896. Die Sprache und Schrift der Jučen (the language and writing of the Jurchen). Leipzig: Otto Harrassowitz.
1898. "Pekinger Totenbräuche"; Journal of the Peking Oriental Society Vol. IV: 79–141.
1900. Linguistische Ergebnisse 2: Goldisch-deutsches Wörterverzeichnis (vocabulary of the Gold language). Part 2 of Leopold von Schrenck (ed.), Die Völker des Amur-Landes.
1901. Zur Pekinger Volkskunde. Volume 7 of Veröffentlichungen aus dem Königlichen Museum für Völkerkunde. Berlin: W. Spemann.
1902. Geschichte der Chinesischen Litteratur; Volume 8 of Litteraturen des Ostens in Einzeldarstellungen. Leipzig: C. F. Amelangs.
1908–1909. Die Religion der Alten Chinesen. In Religionsgeschichtliches Lesebuch. Tübingen: J. C. B. Mohr.
1909. Die chinesische Philosophie.
1910. Religion und Kultus der Chinesen. Leipzig: R. Haupt.
1912. With Herbert Mueller. Fêng-shên-yên-i: Die Metamorphosen der Goetter (translation of the Chinese mythological novel Fengshen Yanyi). Leiden: Brill.
1915. With Emil Krebs. Chinesische Schattenspiele (collection of Chinese shadow play scripts). Leipzig: Otto Harrassowitz.
[edit]References
^ a b Poppe, Nicholas (1965). Introduction to Altaic Linguistics. Wiesbaden: Otto Harrassowitz. p. 96.
^ a b Huber, Toni; Niermann, Tina (2007). "Tibetan Studies at the Berlin University: An Institutional History" (PDF). Festschrift für Dieter Schuh zum 65. Geburtstag. p. 102.
^ a b c Chavannes, Édouard (1908). "Nécrologie : Le professeur Wilhelm Grube". T'oung Pao (Second Series) 9 (4): 593–595.
^ Bushell, Stephen W. (1897). "Inscriptions in the Juchen and Allied Scripts". Actes du Onzième Congrès International des Orientalistes (Paris): 12.
۱۳۹۰ آذر ۲۳, چهارشنبه
گریرسُن، سر جورج آبراهام
George Grierson
Britannica Concise Encyclopedia:
Sir George Abraham Grierson
(born Jan. 7, 1851, County Dublin, Ire. — died March 9, 1941, Camberley, Surrey, Eng. Anglo-Irish civil servant and linguist. While holding a succession of British government posts in Bengal (1873 – 98), Grierson carried out pioneering research on South Asian, particularly Indo-Aryan, languages. In 1898 he began work on the 19-volume Linguistic Survey of India and spent the next 30 years publishing data on hundreds of languages and dialects. His work was of enormous value; nevertheless, his hypothetical linguistic constructs such as "Rajasthani," "Bihari," and "Lahnda" misled most nonspecialists.
Read more: http://www.answers.com/topic/grierson-sir-george-abraham#ixzz1gYnGM0kP
Britannica Concise Encyclopedia:
Sir George Abraham Grierson
(born Jan. 7, 1851, County Dublin, Ire. — died March 9, 1941, Camberley, Surrey, Eng. Anglo-Irish civil servant and linguist. While holding a succession of British government posts in Bengal (1873 – 98), Grierson carried out pioneering research on South Asian, particularly Indo-Aryan, languages. In 1898 he began work on the 19-volume Linguistic Survey of India and spent the next 30 years publishing data on hundreds of languages and dialects. His work was of enormous value; nevertheless, his hypothetical linguistic constructs such as "Rajasthani," "Bihari," and "Lahnda" misled most nonspecialists.
Read more: http://www.answers.com/topic/grierson-sir-george-abraham#ixzz1gYnGM0kP
۱۳۹۰ آذر ۱۸, جمعه
همه چی دوست... دائی جان وامبری
آرمین (یا آرمینیوس) ومبری با نام هرمان بَمبِرگِر یا بَمبِرگِر آرمین (۱۹ مارس ۱۸۳۲ - ۱۵ سپتامبر ۱۹۱۳) خاور شناس و سیاح زاده مجارستان بود. برخی فامیل اصلی او را وَمبرگِر هم گفتهاند.
دوران جوانی و مدرسه
وَمبِری در خانواده یهودی فقیری در پادشاهی مجار به دنیا آمد. او تا سن دوازده سالگی به مدرسه روستائی در زادگاه اش میرفت، و استعداد قابل توجهی در یادگیری زبان از خود نشان داد.
او که به دلیل یک نارسائی مادر زادی مجبور به استفاده از عصای زیر بغل بود، سرانجام به دلیل شرایط سخت مالی وادار به ترک مدرسه گردید. او پس از آن که آموزش پسر صاحب مسافرخانه دِه را به عهده گرفت، با کمک دوستان اش توانست به آنترجیمنازیوم سواتی یور وارد شود.
در سن ۱۶ سالگی، او به خوبی با زبانهای مجاری، لاتین، فرانسه، و آلمانی آشنا شده بود. او همچنین به سرعت انگلیسی، زبانهای اسکاندیناویایی، روسی، صربی و دیگر زبانهای اسلاو را فرا میگرفت.
در سال ۱۸۴۶ او به پِرِس بورگ (براتیسلاوای امروزی) رفت، او سه سال در آن جا ماند. بعدها در وین و بوداپست به تحصیلات خود ادامه داد.
نخستین سفرها
ومبری به طور اخص مجذوب ادبیات و فرهنگ امپراتوری عثمانی شده بود. ومبری در سن بیست سالگی، آن قدر زبان ترکی عثمانی یاد گرفته بود، که او را قادر ساخت به عنوان دستیار بارون ژوزف اووتووس، به قسطنطنیه رفته، و خود را به عنوان آموزگار خصوصی زبانهای اروپائی جا بیاندازد.
پس از صرف یک سال در قسطنطنیه، در سال ۱۸۵۸ یک دیکشنری ترکی - آلمانی، را در کنار دیگر آثار زبان شناسی منتشر نمود. او همچنین بیست زبان و گویش دیگر که در سرزمینهای امپراتوری عثمانی صحبت میشدند را فرا گرفت.
در بازگشت به بوداپست، به سال ۱۸۶۱، هزار فلورن از آکادمی علوم مجارستان پاداش گرفت، و در پاییز همان سال، در چهره یک درویش سنی، و تحت نام رشید افندی، روانه قسطنطنیه شد.
او از طریق ترابوزان در کنار دریای سیاه، به تهران رفت. در طول راه با گروهی از زائران که از سفر حج باز میگشتند، چندین ماه را در شهرهای مرکزی ایران (تبریز، زنجان و قزوین) گذراند.
سپس از طریق اصفهان به شیراز رفت، و در ژوئن سال ۱۸۶۳ به شهر خیوه در آسیای میانه رسید. او که تا این زمان توانسته بود، شخصیت جعلی خود را با نام رشید افندی حفظ نماید، در ملاقات با خان خیوه هم ظاهر خود را نگه داشت.
سپس به همراه گروه هم سفران اش از طریق بخارا به سمرقند رسید. آن جا سوء ظن حاکم را بر انگیخت اما توانست حاکم را قانع نماید و در آخر ملاقات با حاکم را با کوله باری پر از هدایا ترک گفت.
او از طریق هرات، به تهران و از آن جا با گذر از ارز روم و ترابوزان در مارس ۱۸۶۴ دوباره به قسطنطنیه باز گشت.
این نخستین سفر از این دست، توسط یک فرد از اروپای غربی بود.
سپس به لندن رفت که در آن جا به دلیل سفرهای متهورانه و دانش گسترده اش در زمینه زبان شناسی، از او همچون یک ستاره استقبال شد.
همان سال سفرنامه خود تحت عنوان سفرهایی در آسیای مرکزی را منتشر کرد، و در بازگشت از لندن، در سال ۱۸۶۵ به عنوان استاد زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست منصوب شد و تا زمان باز نشستگی در سال ۱۹۰۵ در آن شغل ماند.
او در بوداپست که آن زمان تحت فرمان امپراتوری اتریش مجار قرار داشت فوت کرد.
ومبری چهار بار تغییر مذهب داد، هم جاسوس دو جانبه بود و هم دلال دو جانبه. او به سلطان عثمانی بسیار نزدیک بود. در سالهای ۱۹۰۰ - ۱۹۰۱ به تئودور هرتزل وعده داد تا قرار ملاقاتی میان او و سلطان عبدالاحمد دوم، سلطان عثمانی، ترتیب خواهد داد، اما هدف اصلی اش، گرفتن پول از هرتزل بود، و این قرار را ترتیب نداد.
ومبری را به عنوان مبلغ سرسخت سیاست انگلیس در شرق و علیه روسیه میشناسند. در سال ۲۰۰۵ آرشیو ملی در شهر ساری انگلستان، دسترسی عموم به پروندهای را آزاد ساخت، که طبق آن ومبری توسط وزارت امور خارجه بریتانیا به عنوان جاسوس استخدام شده بود، تا علیه تلاشهای روسیه در افزایش نفوذ خود در آسیای میانه و به خطر انداختن مواضع بریتانیا در شبه قاره هند مبارزه نماید.
وامبری و پانترکیسم
اندیشه پان ترکیسم یعنی یکی کردن همه سرزمینهایی که ساکنان آن به یکی از زبانهایی که ریشه آنها به زبانهای آلتایی میرسد نخستین بار از سوی آرمینیوس وامبری در دهه ۱۸۶۰ ساخته و مطرح گشت. وامبری رایزن سلطان عثمانی شده بود ولی در نهان برای لرد پالمرستون و دفتر امور خارجه بریتانیا کار میکرد. ساختن و مطرح کردن این اندیشه از سوی وامبری و بریتانیا در اصل به منظور ایجاد یک کمربند از آلتائی زبانها در جنوب روسیه بود تا مانعی شود برای گسترش و رخنه روسها به مستعمرات انگلیس درهندوستان.
بعدها یهودیان و صهیونیستهای دیگری کار وامبری را ادامه دادند از آن جمله نویسنده یهودی فرانسوی بنام لئون کاهون که در کتاب خود Introduction al'Histoire de l'Asie, Turcs, et Mongols, de به شکلدهی و تبلیغ پان ترکیسم پرداخت. پس از او به نویسنده یهودی انگلیسی برمیخوریم بنام آرتور ل. دیوید که در کتاب خود کوشید تا به ترکزبانها یک حس برتری نژادی و نژادپرستانه بدهد
منابع
برپایه دادههایی در: Pan-Turkism From Irredentism to Cooperation نوشته جیکوب ام. لانداؤ (JACOB M. LANDAU)
ویکی پدیا
دوران جوانی و مدرسه
وَمبِری در خانواده یهودی فقیری در پادشاهی مجار به دنیا آمد. او تا سن دوازده سالگی به مدرسه روستائی در زادگاه اش میرفت، و استعداد قابل توجهی در یادگیری زبان از خود نشان داد.
او که به دلیل یک نارسائی مادر زادی مجبور به استفاده از عصای زیر بغل بود، سرانجام به دلیل شرایط سخت مالی وادار به ترک مدرسه گردید. او پس از آن که آموزش پسر صاحب مسافرخانه دِه را به عهده گرفت، با کمک دوستان اش توانست به آنترجیمنازیوم سواتی یور وارد شود.
در سن ۱۶ سالگی، او به خوبی با زبانهای مجاری، لاتین، فرانسه، و آلمانی آشنا شده بود. او همچنین به سرعت انگلیسی، زبانهای اسکاندیناویایی، روسی، صربی و دیگر زبانهای اسلاو را فرا میگرفت.
در سال ۱۸۴۶ او به پِرِس بورگ (براتیسلاوای امروزی) رفت، او سه سال در آن جا ماند. بعدها در وین و بوداپست به تحصیلات خود ادامه داد.
نخستین سفرها
ومبری به طور اخص مجذوب ادبیات و فرهنگ امپراتوری عثمانی شده بود. ومبری در سن بیست سالگی، آن قدر زبان ترکی عثمانی یاد گرفته بود، که او را قادر ساخت به عنوان دستیار بارون ژوزف اووتووس، به قسطنطنیه رفته، و خود را به عنوان آموزگار خصوصی زبانهای اروپائی جا بیاندازد.
پس از صرف یک سال در قسطنطنیه، در سال ۱۸۵۸ یک دیکشنری ترکی - آلمانی، را در کنار دیگر آثار زبان شناسی منتشر نمود. او همچنین بیست زبان و گویش دیگر که در سرزمینهای امپراتوری عثمانی صحبت میشدند را فرا گرفت.
در بازگشت به بوداپست، به سال ۱۸۶۱، هزار فلورن از آکادمی علوم مجارستان پاداش گرفت، و در پاییز همان سال، در چهره یک درویش سنی، و تحت نام رشید افندی، روانه قسطنطنیه شد.
او از طریق ترابوزان در کنار دریای سیاه، به تهران رفت. در طول راه با گروهی از زائران که از سفر حج باز میگشتند، چندین ماه را در شهرهای مرکزی ایران (تبریز، زنجان و قزوین) گذراند.
سپس از طریق اصفهان به شیراز رفت، و در ژوئن سال ۱۸۶۳ به شهر خیوه در آسیای میانه رسید. او که تا این زمان توانسته بود، شخصیت جعلی خود را با نام رشید افندی حفظ نماید، در ملاقات با خان خیوه هم ظاهر خود را نگه داشت.
سپس به همراه گروه هم سفران اش از طریق بخارا به سمرقند رسید. آن جا سوء ظن حاکم را بر انگیخت اما توانست حاکم را قانع نماید و در آخر ملاقات با حاکم را با کوله باری پر از هدایا ترک گفت.
او از طریق هرات، به تهران و از آن جا با گذر از ارز روم و ترابوزان در مارس ۱۸۶۴ دوباره به قسطنطنیه باز گشت.
این نخستین سفر از این دست، توسط یک فرد از اروپای غربی بود.
سپس به لندن رفت که در آن جا به دلیل سفرهای متهورانه و دانش گسترده اش در زمینه زبان شناسی، از او همچون یک ستاره استقبال شد.
همان سال سفرنامه خود تحت عنوان سفرهایی در آسیای مرکزی را منتشر کرد، و در بازگشت از لندن، در سال ۱۸۶۵ به عنوان استاد زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست منصوب شد و تا زمان باز نشستگی در سال ۱۹۰۵ در آن شغل ماند.
او در بوداپست که آن زمان تحت فرمان امپراتوری اتریش مجار قرار داشت فوت کرد.
ومبری چهار بار تغییر مذهب داد، هم جاسوس دو جانبه بود و هم دلال دو جانبه. او به سلطان عثمانی بسیار نزدیک بود. در سالهای ۱۹۰۰ - ۱۹۰۱ به تئودور هرتزل وعده داد تا قرار ملاقاتی میان او و سلطان عبدالاحمد دوم، سلطان عثمانی، ترتیب خواهد داد، اما هدف اصلی اش، گرفتن پول از هرتزل بود، و این قرار را ترتیب نداد.
ومبری را به عنوان مبلغ سرسخت سیاست انگلیس در شرق و علیه روسیه میشناسند. در سال ۲۰۰۵ آرشیو ملی در شهر ساری انگلستان، دسترسی عموم به پروندهای را آزاد ساخت، که طبق آن ومبری توسط وزارت امور خارجه بریتانیا به عنوان جاسوس استخدام شده بود، تا علیه تلاشهای روسیه در افزایش نفوذ خود در آسیای میانه و به خطر انداختن مواضع بریتانیا در شبه قاره هند مبارزه نماید.
وامبری و پانترکیسم
اندیشه پان ترکیسم یعنی یکی کردن همه سرزمینهایی که ساکنان آن به یکی از زبانهایی که ریشه آنها به زبانهای آلتایی میرسد نخستین بار از سوی آرمینیوس وامبری در دهه ۱۸۶۰ ساخته و مطرح گشت. وامبری رایزن سلطان عثمانی شده بود ولی در نهان برای لرد پالمرستون و دفتر امور خارجه بریتانیا کار میکرد. ساختن و مطرح کردن این اندیشه از سوی وامبری و بریتانیا در اصل به منظور ایجاد یک کمربند از آلتائی زبانها در جنوب روسیه بود تا مانعی شود برای گسترش و رخنه روسها به مستعمرات انگلیس درهندوستان.
بعدها یهودیان و صهیونیستهای دیگری کار وامبری را ادامه دادند از آن جمله نویسنده یهودی فرانسوی بنام لئون کاهون که در کتاب خود Introduction al'Histoire de l'Asie, Turcs, et Mongols, de به شکلدهی و تبلیغ پان ترکیسم پرداخت. پس از او به نویسنده یهودی انگلیسی برمیخوریم بنام آرتور ل. دیوید که در کتاب خود کوشید تا به ترکزبانها یک حس برتری نژادی و نژادپرستانه بدهد
منابع
برپایه دادههایی در: Pan-Turkism From Irredentism to Cooperation نوشته جیکوب ام. لانداؤ (JACOB M. LANDAU)
ویکی پدیا
خادمان لهستانی ایران؛ ایران شناسان لهستانی؛ لهستانیان ایران دوست
1- آلبركازیمیریسكی در سال 1808 متولد شده سرانجام پس از هفتاد و نه سال عمر در سال 1887 بدرود حیات گفته است. وی اسلام شناس و ایران شناس لهستانی و مترجم قرآن حكیم به فرانسوی تحصیلات خود را در ورشو و دانشگاه برلین در زبان و ادبیات عربی به پایان رسانیده و از 1839 تا 1840 به خاور نزدیك سفر كرده و در دین مقدس اسلام و قرآن كریم به مطالعه پرداخته و با علمای اسلامی معاصرش آشنا شده و از محضر آنان بهره مند شده است. كازیمیرسكی مدتی هم به سمت مترجم سفارت فرانسه به تهران به جانشینی خوچكو منصوب گردیده و در اینجا هم به مطالعه زبان و ادبیات فارسی پرداخته است. آثار مهم: از كارهای مهم او ترجمه قرآن به زبان فرانسه با مقدمه ای از شرح حال حضرت محمد (ص) می باشد. البته تالیفات ارزشمندی دیگری نیز به رشته تحریر درآورده است. این مترجم دانشمند در ترجمه ی قرآن امانت علمی و بلاغت عربی را تا حد امكان رعایت كرده و ترجمه ی او بر ترجمه های فرانسوی دیگر قرآن برتری دارد دیگر از آثار مهم او: فرهنگ عربی- فرانسه در 2 جلد می باشد. كه با وجود فرهنگهای متعددی كه بعداً نگاشته شده بی نظیر می باشد. این فرهنگ حاوی مصادر لغات عربی اشتقاق فصیح و عامیانه ،مقررات لهجه های جزایری و مغربی است كه در تألیف آن از فرهنگ فرایتاگ هم كمك گرفته است دیگر از آثارش ترجمه گلستان سعدی به زبان لهستانی،1876 منتخبی از دیوان منوچهری، 1876 مكالمه ی فرانسه -فارسی به انضمام دستور مختصر زبان فارسی، 1883 منوچهر شاعر ایرانی قرن یازدهم میلادی، 1887 ترجمه داستان انیس جلیس ازهزارو یك شب
2- تادئوس كوالسكی . وی در 21 ژوئن 1889 در كراكوی متولد شد،سرانجام وی پس از پنجاه و نه سال عمر در پنجم ماه مه 1948، بدرود حیات گفته است. وی از خاورشناسان بزرگ لهستانی بوده كه در ادبیات تركی قدیم و جدید و ادبیات فارسی تخصص داشته است تحصیلات عالیه را در دانشگاههای كراكوی، وین، ستراسبورگ و كیل به پایان رسانده و در سال 1911 به اخذ درجه دكترا در ادبیات از دانشگاه كراكوی نائل گردیده است. كوالسكی كه بیشتر ترك شناس و عرب شناس محسوب می شد به برخی مضامین كلی اسلامی در حماسه های ایرانی توجه داشت وظاهراً از سرچشمه های این آثار در ایران بیش از اسلام غافل بود. وی معروفترین نماینده مكتب فقه اللغه سه زبانه اسلامی بود. كه از 1919 تا زمان مرگ در 1948-با وقفه ای در دوران جنگ فعالیتهای آموزشی خود را با عنوان دانشیار فقه اللغه زبانهای شرقی اسلامی در دانشگاه كراكوی، بعد از مدتی پروفسور فوق العاده می شود. كوالسكی در كراكو درسهایی در زمینه زبان فارسی و ادبیات قدیم ایران می دادند از فعالیتهای دیگر كوالسكی عضویت در انجمنهای علوم و ادبیات لهستان،عضو پیوسته ی همان موسسه (1932) و مدیر كل آن در سال 1939 گردیده همچنین رئیس انجمن خاورشناسان لهستان، عضو محلی علمی عربی دمشق است. آثار: نوشته های كوالسكی به دویست فقره بالغ می گردد و مطالعات و بررسیهای او درباره عرب و ترك و ایران از سه فقره تجاوز می كند. چاپ دیوان قیس بن حاتم، متن و ترجمه ی آلمانی (لاپیزیگ 1914)،اسلام و مسیحیت (1929) ، تركی عثمانی در مقدونیه (1926)،لهجه های تركی(1931)، تركها و زبان تركی در شمال شرقی بلغارستان(1933)،مطالعات درباره ی زبان تركی عثمانی قدمیم(1932-34)،ترجمه غزلهای حافظ به زبان لهستانی(1957)، علوم شرقی در لهستان،تأثیر زبان شرقی در زبان لهستانی مطالعات فارسی كوالسكی : مقاله تحقیقی درباره ی حكیم عمر خیام نیشابوری(1936)، مطالعات درباره ی شاهنامه فردوسی در دو جلد (1925-53) تبصره-بررسیهای خاورشناس مزبور درباره ی عرب و ترك و ایران از صد فقره تجاوز میكند . دیگر از آثار او ترجمه دیوان كعب بن زهیر می باشد كه پس ازمرگش فریتز كرنكو (1872-1935) خاورشناس آلمانی آن را با مقدمه ای انتشار داد.
3- تادؤس لویسكی خاورشناس لهستانی می باشد. لویسكی تحصیلات عالیه خود را در موسسه فقه اللغات شرقی در دانشگاه (جاجیلونیا) در كراكوی، به اتمام رسانده است. وی ریاست مطالعات تركی همین دانشگاه را عهده دار می باشد. آثار: آثار با ارزشی از این استاد عالیقدر به یادگار مانده است. امثال و گفتارهای ملی قراقوروم(1947)،رویاهایی از قوروم(مجله خاورشناسی 1939 -49) ، افسانه هاو عادات قوروم (1950)،كتاب المشرفی تركیا الحدیثه(1950)، بیان الادب التركمانی(1952)،دو فیلسوف آسیای وسطی:فارابی و بیرونی (مجله ی خاورشناسی ،1952)،التعریف بتركیا فی القوروم (مجله ی خاورشناسی ، 1955) ،در راه مطالعه علم الاجناس نزد قفقازیها (مجله ی مزبور 1956)زندگینامه كوالسكی تادئوس(سالنامه خاورشناسی، 1951-52)
4- فرانسی سك ماخالسكی از ایران شناسان و هند شناسان و اسلام شناسان نامدار لهستانی بوده، كه در شهر برادوك از توابع ایالات متحده امریكا پا به عرصه وجود نهاده است. تحصیلات عالیه خود را در دانشگاه ژان كازیمیر در شهر لووو به پایان رسانده است. وی در زبانهای فارسی ،عربی،تركی،فرانسه،انگلیسی......تسلط داشته و به همین زبانهای كتاب و مقاله نوشته،مشارالیه با عنوان رئیس مطالعات فارسی در مدرسه زبانهای شرقی لهستان ،استاد دانشگاه (ژاكلون) در شهر كراكوی به فعالیت اشتغال داشته است. این دانشمند برای مطالعه در رشته خود به ایران ، شوروی، لبنان،دانمارك.....سفر كرده و كنفرانسهای علمی جالبی ایراد كرده است. وی عضو پیشین انجمن لهستانی مطالعات ایرانی در تهران، بود. او كه نخستین محقق لهستانی بود كه فارسی محاوره ای را در ایران آموخته بود، كار خود را یكسره پژوهشهای ایرانی قرار داد. از بركت كوششهای او، جریان مداوم رهایی مطالعات ایرانی از وابستگی آغاز شد. وجهه نظر ایرانشناسانه صرف ماخالسكی و سنت زبان شناسی هند و ایرانی كه در دانشگاه كراكو رونق داشت، هر دو در پیدایش بخش مطالعات ایرانی دانشگاه كراكو به صورت امروزی، كه هم شامل زبانشناسان است و هم شامل محققان ادبیات، دخالت داشته اند. پروفسور ماخالسكی كتابهای متعددی به رشته تحریر درآورده است. همچنین ماخالسكی به حماسه فردوسی پرداخت و گذشته از ترجمه قسمتهایی از آن رساله كوتاهی در این باره نوشت.
5- آرمی نیوس وامبری در 19 مارس 1832 در یكی از دهكده های كرانه رود دانوب متولد شده است. سرانجام پس از 82 سال عمر در 15 سپتامبر 1913 در بوداپست بدرود حیات گفته است. یكی از با پشتكارترین جهانگردان و كاشفان لهستانی بوده، كه این كاشف در میان صحراهای خطرناك در نقاط صعب العبور آسیای مركزی گذشته و در دیگر كشورهای آسیایی به صورت یك درویش ناشناخته به سیاحت پرداخته تا كسی او را نشناسد و مبادا جانش به خطر بیفتد. تحصیلات: وامبری در 12 سالگی در مدرسه كوچكی دهكده تحصیل می كرد و از آغاز جوانی برای فراگیری زبانهای مختلف در دانشگاه بوداپست از جمله مجاری، لاتینی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی استعداد فوق العاده ابراز كرد. سفر اسالامبول: وامبری در بیست سالگی به اسلامبول سفر كرد و در آنجا به تدریس زبانهای اروپایی پرداخت. ضمناً نزدیك به بیست لهجه و زبان شرقی آشنایی پیدا كرد از جمله آن ایغوری، ازبكی، جغتایی، و غیر اینها. با مساعدت یكی از دوستان تركش به تابعیت دولت عثمانی درآمد و به سمت دبیر فوآد پاشا منصوب شد. شش سال در اسلامبول ماند و در این مدت یك فرهنگ تركی به آلمانی و چند كتاب دیگر درباره زبان شناسی منتشر ساخت. از نظر علاقه وافری كه به ادبیات شرقی داشت لذا داستانهای عامیانه آسیایی را جمع كرد و انتشار داد و در كشور عثمانی به قدری محبوبیت پیدا كرد كه به او رشید افندی نام نهادند. جهانگردی وامبری: وامبری علاقه دیگری هم داشت و آن جهانگردی در آسیای مركزی بود. از این رو در 27 سالگی سفر خود را آغاز كرد، و به مكه، تهران و اسلامبول سفرهایی انجام داد. مشارالیه در سال 1865 به عنوان پروفسور زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست به تدریس پرداخت، وی در 1876 به سمت عضو انجمن علوم مجارستان انتخاب شد. از آنجایی كه این جهانگرد مشهور به زبانهای فارسی ،عربی،هندی،پارسی قدیم تاتاری،تركستانی و تركی عثمانی تسلط داشت لذا با علمای مشرق زمین تماس دایمی برقرار كرد و به منظور تكمیل معلوماتش در فواصل معین به اسلامبول سفر می كرد، و در سالهای بد مشاور سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی گردید. وامبری در نتیجه فضائل علمی و ادبی سیاحتهای پرماجرایش در انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان واقع شد و نشان ویكتوریا به او تقدیم گردید.فضلای انگلیسی هم با خواندن كتابها و استماع سخنرانیهایش و نیز مكاتبه با وی مادام العمر قدرشناس او بودند. آثار: نوشته های او بسیار است.و مهمترین آنها عبارتند از: 1. مسافرتها در آسیای مركزی 443 صفحه 1864 2. درویش دروغین 1865 تبصره -این كتاب به سیزده زبان ترجمه شده و آقای فتحعلی خواجه نوریان آن را از روی ترجمه فرانسویش به فارسی برگردانده و در سال 1343 به هزینه ی بنگاه ترجمه و نشر كتاب در تهران انتشار یافته است. این كتاب دارای تصاویر جالبی می باشد ترجمه ی آلمانی آن هم از نظر چاپ مرغوب و عكسهای آن جالب در خور توجه می باشد. 3. سیاحتهای من و حوادث در ایران،364 صفحه ،1867 4. تاریخ بخارا از قدیمترین ادوار تا عصر حاضر، 2 جلد ، 1873 5. مسافرت در آسیای وسطی از تهران به سوی بیابانهای تركستان از سواحل بحر خزر به سوی خیوه و بخارا و سمرقند ، 352 صفحه ،1865 6. فرهنگ اشتقاقی زبانهای تركی و تاتاری ،228 صفحه ،1878 7. فرهنگ جیبی آلمای به تركی، 1858 8. اسلام در قرن نوزدهم ؛یك مطالعه تاریخی از نظر فرهنگ و تمدن ،322 صفحه ،1875 9. طرحهایی از آسیای وسطی،444صفحه ،1868 10. آداب و رسوم در ممالك مشرق زمین ،1876 11. زندگینامه وامبری آرمی نیوس و حوادث آن،لندن 1914 12. سیاحتهای من و خاطرات در ایران ،1867 13. زبانهای تركمنها،مندرج در اساس فقه الغه ایرانی،ج33-387- 444، 1879 14. مسافرتهای درویش دروغین در آسیای وسطی ،پاریس،1863، 402 صفحه
6- الكساندر خوچكووا از خاورشناسان معروف لهستانی در قرن نوزدهم و مسافر مشرق زمین بوده كه به مطالعات ایرانی در كشور لهستان رونق بسزا داده است. وی در سال 1824 در فرانسه اقامت گزیده است. در همان اوان به عنوان خاورشناس شهرت یافته است. چند سال هم به سمت مترجم سفارت فرانسه در تهران خدمت كرده، و در مراجعت به پاریس به سمت استاد كولژدوفرانس منصوب شده و تا پایان عمرش در همین سمت باقی بوده است. ایشان نخستین كسی است كه درباره ادبیات عامیانه و اقتصادیات كشور ایران به تحقیق و مطالعه پرداخته و آثار متعددی در این رابطه به یادگار گذارده است.كه مهمترین آنها عبارتند از: 1. نمونه ای ازاشعار عامیانه فارسی، (پاریس1842) ترحمه به فارسی به وسیله ژرژ ساندو ترجمه به آلمانی به وسیله ولف 2. تربیت كرم ابریشم در ایران، (پاریس1844) 3. تآتر در ایران، (مجله مستقل، پاریس 1844) 4. یادداشتهایی كه هنگام بر تخت نشستن محمد شاه قاجار در همان محل تنظیم شده است(لاترییون دوپویل، 1848) 5.گیلان ومردابهای بحرخزر،(پاریس 1850) 6. مسافرتی ازتهران تاسواحل بحر خزر به همراه سرهانری راولین سونف (نوول آنالده ویاژ1850) 7. خراسان و پهلوان ملی آن،(پاریس1852) 8. صنعت نوغان در ایران ، مجله ی شرق، مجله نوغان(ماگازن پیتورسك، پاریس 1854) 9. جنگ شهادت ،(پاریس 1855) 10. شهرهرات و پیدایش آن،(مجله ی شرق 1856) 11. عشقهای یكی از پریان،داستان بزرگی كه از فارسی ترجمه شده لومونیتور اونیورسل، پارس 1856) 12. دستور زبان فارسی ،چاپ اول،پاریس 1852.
7- یان رایش من در تاریخ 19 فوریه 1910 در ورشو به دنیا آمده است. وی اسلام شناس و ترك شناس لهستانی تحصیلات عالیه خود را در موسسه شرق شناسی ورشو و دانشكده ادبیات دانشگاه ورشو با درجه لیسانس در ادبیات به پایان رسانیده (1935) و در همین سال به اخذ دیپلم موسسه شرق شناسی نائل گردیده است. وی در سال 1948درجه دكترا در موضوع مطالعات خاورشناسی دریافت داشته است. مشاغل: دكتر اریش من در سال 1945 دانشیار مطالعات شرقی در دانشگاه ورشو گردیده و بعدها در 1955به درجه استادی دانشگاه مزبور رسید. ضمناً ریاست شركت لهستانی مطالعات شرقی و سردبیری مجله لهستانی و ریاست شورای موسسه خاوری دانشگاه ورشو را عهده دار بود. دانشمند مزبور در سال 1969 به عضویت كمیته بررسیهای شرقی فرهنگستان علوم لهستان درآمده است. آثار: آثار ارزشمندی نیز در زمینه زبانهای شرقی و تاریخ به رشته تحریر درآورده است. 1. آموزش و شناخت زبانهای شرقی در لهستان از قرن هجدهم به بعد (1950) 2. محمد(ص) و جهان اسلام، 1958 3. زندگی لهستانی ها دراستانبول در قرن هجدهم، 1959 4. مشرق زمین در تمدن لهستانی قرن علم و دانش ، 1964 5. از برج بابل تا زبان شناسی مقایسه ای ،1969 6. مسافران لهستانی به خاورنزدیك در قرن نوزدهم،1970 7.تاریخ تركیه، 1971 8. آثار الاسلامیه فی بولونیا(به زبان عربی 1958) تبصره -هفت كتاب آقای رایش من به زبان لهستانی است.
8- شارل رویچسكی در چهارم نوامبر 1736 در (رویس نی) واقع در هنگری قدیم، كه امروز اسلواكی نام دارد به دنیا آمده،سرانجام پس از پنجاه و هفت سال عمر در 1793 در لندن بدرود حیات گفته است. وی از ایران شناسان مشهور لهستانی در قرن هجدهم بوده وی تحصیلات خود را در فرهنگستان علوم شرقی وین در رشته زبانهای فارسی، عربی و تركی به پایان رسانیده، و پس از آن به عنوان وابسته سفارت اتریش در اسلامبول مامور شده، ضمناً فارسی را هم در آنجا تكمیل كرده به طوری كه اشعار حافظ را به خوبی ترجمه كرده است. رویچسكی به عنوان سفیر ورشو در دربار انگلستان مامور شده ودر آنجا با ایران شناسان مشهور ویلیام جونز آشنا شده و از معلومات او بهره مند گردیده و باعث تسلط او به زبان تركی شده است. زبان دانی: البته به زبانهای دیگری همچون فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی، آلمانی، روسی و پرتغالی مسلط بوده است. آثار: ایران شناس مزبور آثار متعددی در زمینه ادبیات ایران انتشار داده و اروپاییان را با عارف نامور ایرانی خواجه شمس الدین حافظ شیرازی آشنا كرد. دیگر از آثار او «نمونه ای از اشعار آسیایی » چاپ وین 1771 بود كه با انتشار آ» مردم اروپا را با اشعار شرقی آشنا ساخت دو دیگر از آثار او «دستور زبان تركی» است كه ترك شناسان در تعلیم زبان تركی از آن استفاده می كنند. و دیگر مكاتباتی به زبان تركی بین رویچسكی می باشد كه پروفسور رایش من خاورشناس لهستانی آن را در مجله ی «آكتا اوریانتالیا» در ورشو به چاپ رسانده است. تبصره-این مجله به زبانهای فرانسه،انگلیسی و آلمانی انتشار می یابد. دانشمندان لهستانی همواره از ایارن شناس عالیقدرشان خشنودند به خصوص كه در فراهم آوردن مجموعه نفیسی كه چارتوریسكی از باسمه های شرقی سهم بزرگی داراست ،كه در حال حاضر برای بررسی دانشمندان ذینفع در موزه ورشو نگهداری می شود
9- آنا نیاز زاجازكوفسكی در 12 نوامبر 1903 در ویلنو از توابع لهستان پا به عرصه وجود نهاده است. وی از ایران شناسان و ترك شناسان لهستانی و متخصص در زبانهای اورالی،آلتایی، تركی و مغولی بوده تحصیلات وی در دانشكده فلسفه و مطالعات شرقی بوده و زبان شناسی خاورنزدیك و میانه را در دانشگاه كراكوی فرا گرفته و به اخذ درجه دكترا از دانشگاه مزبور نائل گردیده است. ایران شناس مزبور در سال 1932 به سمت پروفسور در دانشگاه ورشو و استاد فقه اسلامی و مدیر بخش خاور نزدیك و میانه در دانشگاه تركیه بوده است. مشارالیه در فرهنگستان مطالعات شرقی و انجمن زبان شناسی تركیه و گروه تحقیقات ملی یونسكو عضویت داشته و فعالیت می كرده، و همچنین عضو فرهنگستان علوم لهستان و رئیس كمیته ی مطالعات شرقی و مدیر مركز مطالعات شرقی همین فرهنگستان و عضو افتخاری انجمن زبان شناسان در تركیه و عضو انجمن های دیگر بین المللی و رئیس گروه تحقیقات ملی یونسكو در هلستان و سردبیر سالنامه خاورشناسی ورشو میباشد. وی همچنین دارنده نشان سپاس درجه دوم و مدال فردوسی و مدال ابن سینا و مدال خواجه نصیرالدین طوسی از دولت ایران و جایزه دولتی لهستان در 1955 می باشد.آثار او بالغ بر 280 جلدو 1925 تا 1964در رابطه با ایران و ادبیات ملت ترك به طبع رسیده است. آثار : 1. مطالعات آینده برای ایران و همسایگانش 2. مسأله ی دریافت ادبیات ایرانی در ادبیات ملت ترك 3. ترجمه ی تركی آناتولی كلیله و دمنه از روی ترجمه فارسی ابوالمعالی نصر الله منشی غزنوی كراكوی،1934 4. ترجمه بسیار قدیمی تركی حكایات گزیده فارسی مرزبان نامه ، (مجله ی بین المللی فرهنگستان علوم و ادبیات لهستان،كراكوی 1947، شماره 7-10) 5. ترجمه بسیار قدیمی تركی خسرو شیرین نظامی(ورشو،1958،ج اول-3) 6. منظومه ایرانی خسرو و شیرین ، ترجمه ی تركی عثمانی شیخی ،ورشو 1963 7. ترجمه تركی شاهنامه از مصر دوره ممالیك،ورشو 1964 8. ترجمه ادبیات ایرانی یا مطالعات درباره ی شعرای بزرگ و دانشمندان ایرانی و غیره 9. غزلیات خواجه شمس الدین حافظ شیرازی به زبان لهستانی 10. ترجمه شصت غزل منتخب حافظ شیرازی به زبان لهستانی با مقدمه تفسیری و غیره ،ورشو،1957 11. مقاله سعدی در دایرة المعارف معاصر لهستانی،ورشو، 1958 12.رباعیات ابن سینا،ترجمه به زبان لهستانی با متن فارسی،ورشو ، 1952 13. آثار ابن سینا در لهستان در ارتباط با كنگره تهران،ورشو، 1954-1956 14. آدام مسكیه ویچ و شرق :تأثیر ادبیات فارسی در وی ،كنفرانس ایراد شده در دانشگاه آنقوره به تاریخ 25 نوامبر 1955 به مناسبت صدمین سال مرگ شاعر بزرگ لهستانی 15. مقالات متعدد درباره ی ادبیات فارسی و شاعران و نویسندگان خاورنزدیك در دایرة المعارف بزرگ لهستانی درج شده و زیر چاپ می باشد.
10- بوگدان اسكلادانك 21 اوت سال 1931، در ورشو به دنیا آمد. وی متخصص در نظامهای مذهبی و فلسفی شرق، جنبشهای سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان بوده است. در سال 1951 وارد دانشگاه ورشو شد و به مطالعه زبانشناسی شرقی (زبانهای فارسی، عربی و تركی) در انستیتوی شرقشناسی آن دانشگاه پرداخت و سپس با ارائه رسالهای با عنوان ملی شدن نفت ایران در پرتو كمیسیون ویژه نفت مجلس، فوق لیسانس گرفت. همچنین با دریافت بورس از انستیتوی یاد شده،. در دانشگاه لنینگراد و دانشگاه تهران به تحقیق پیرامون مشكلات زمینهای فئودالی و نهضتهای استقلالطلبانه، در ارتباط با موقعیت اقتصادی ایران پرداخت. در 1965 ضمن ارائه رسالهای با عنوان شكل قدرتهای فئودالی در ایران از آغاز تا دوره تهاجم سلاجقه موفق به دریافت درجه دكتری از دانشگاه ورشو گردید. سال 1976 بهعنوان معاون شعبه انجمن شرقشناسی لهستان در شهر ورشو انتخاب گردید. در سال 1969 از سوی كنگره این انجمن به عضویت در هیئت رئیسه انجمن و در 1971 به سمت خزانهدار آن برگزیده شد. در 1980 دانشیار و در 1985 مدیر انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. اسكلادانك بنیانگذار مدرسه ایرانشناسی ورشو و استاد راهنمای رشته تاریخ ایران در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو و عهدهدار كلاس درس اسلامشناسی برای دانشجویان گروه آموزشی شرق میانه بوده است. آثار : - رئوس مطالب قانون اسلامی، اثر فیضی ( نقد و بررسی) - ایران 1951- 1953، نفت، ملیگرایی، امپریالیسم ( نقد و بررسی) - ایران كنونی، كتاب راهنما (نقد و بررسی) - تاریخ جهانگشای جوینی، ترجمه بویل ( نقد و بررسی) - ایران در 1951- 1953 ( نقد و بررسی) - مزدك ( نقد و بررسی) - ناصرخسرو و اسماعیلیه ( نقد و بررسی) - قیام خوارج ، حمزه خارجی در سیستان - سلطاننشین دهلی، اثر اشرفیان ( نقد و بررسی) - اسناد تاریخی،دو جنگ مقدس در شرق نزدیك - اسناد تاریخی، سرزمینهای اسلامی - اسناد تاریخی، كتابچه راهنمای نشانهها - مسئله تاریخ و ادبیات كشورهای ماوراء شرق ( نقد و بررسی) - مقدمهای بر فقهاللغه ایرانی ( نقد و بررسی) - كشاورزی و مناسبات ارضی در ایران طی سدههای 12- 14 ( نقد و بررسی) - ایران در روزگار ساسانیان ( نقد و بررسی) - پیرامون یادداشتهای روزانه سرهنگ كاساكوفسكی در تهران ( نقد و بررسی) - كنفرانس زبانشناسی ایرانی در لنینگراد - امثال و حكم فارسی ( نقد و بررسی) - شكل مالكیت فئودالی در سرزمینهای اسلامی - به مناسبت شصتمین سالروز تولد آنانیاس زایونكوفسكی - ساختار مالكیت زمین در ایران - سالگرد یك محقق - كردستان و مسئله اكراد ( نقد و بررسی) - تاریخ مردم تاجیك ( نقد و بررسی) - مناقشههای ایران ( ویرایش) - درباره فلسفه و دین اسلام - روایت مجعول اسماعیلی - معتقدات قرقیزها - آیا خلیفه هارونالرشید به حمزه خارجی سیستانی نامه نوشته بود؟ - مسائل لهجهشناسی ایرانی در تاجیكستان - دستور زبان فارسی - تاریخ مسعودی - آبادیهای گرجستان در عصر صدر اسلام ( تا سده یازدهم میلادی) - مجموعه نسخههای خطی شرقی در فرهنگستان علوم جمهوری شوروی ازبكستان ( نقد و بررسی) - ساختار سیادت ایرانیان - تاجیكستان در ادبیات خارجی سالهای 1961- 1965( نقد و بررسی) - فهرست دستنویس آونز از نسخههای خطی فارسی - مناسبات ارضی در شرق ارمنستان طی سدههای 16 و 17( نقد و بررسی) - ابن سینا - سیاست خارجی و روابط درون سلسلهای در عصر صفاریان - طرح كلی ساختار حكومتی ایران - ابن سینا تجدید حیات ایرانی
11- وایتسیخ اسكالموفسكی سال 1933 در شهر پوزنان لهستان به دنیا آمد. وی تحصیلاتش را از 1951 تا 1956 در دانشگاه یاگیلویی (واقع در شهر كراكوف لهستان) در رشته زبانشناسی شرقی و از 1956 تا 1958 در دانشگاه هومبولت برلین در رشته زبانشناسی ایرانی زیر نظر استادانی چون یونكر و علوی گذراند. سپس از 1959 تا 1960 به تحقیق پیرامون رساله دكتری خود با عنوان تحقیقات آماری - كمی زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی پرداخت و به اخذ درجه دكتری از دانشگاه هومبولت برلین نائل آمد. در 1962 از دانشگاه یاگیلویی درجه دكتری دریافت كرد. از ژانویه تا ژوئن 1968 با استفاده از بورس تحصیلی دولت ایران مطالعات فوق دكتری خود را در دانشگاه تهران به پایان رساند. از 1960 تا 1968 بهعنوان استادیار در بخش زبانشناسی عمومی دانشگاه یاگیلویی به تدریس پرداخت. در 1968 و 1969 مدرس زبان فارسی و لهستانی و عضو تحقیقاتی انستیتوی زبانشناسی دانشگاه لوون بلژیك بود. در 1969 و 1970 بهعنوان استاد میهمان در انستیتوی مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد آمریكا به خدمت اشتغال داشته است. از 1977 به بعد استادی بخش مطالعات شرقی و اسلاوی دانشگاه لوون بلژیك و تدریس زبانهای قدیم و جدید ایرانی، ادبیات لهستان و زبانشناسی نظری را عهدهدار بوده است. آثار ارزنده ای نیز در زمینه تحقیقاتش به رشته تحریر درآورده است. آثار : - وضعیت كنونی تحقیق درباره زبان پارتی - نمونه آماری ارتباط زبانی و برخی از پارامترهای زبان فارسی نو - مقالهای درباره آمار وام واژههای عربی در فارسی نو - ترجمههای لهستانی آثار حافظ در پرتو قانون [زبانشناسی] زیپف - ماندل برت - تحقیقات آماری زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی - درباره برخی ویژگیهای بارز آماری درباره گسترش زبان فارسی - رساله پهلوی یادگار بزرگمهر - یادداشتی درباره توزیع ریشههای فعلی عربی - یادداشتی درباره وام واژههای فارسی و عربی در زبان پشتو - وضعیت تحقیق درباره زبانهای ایرانی میانه - ساختار گروه اسمی در زبان فارسی - اسم در زبان پارتی - ساختار ارگتیو ( فاعل فعل لازم) در زبان پشتو - ساختار فعل متعدی در زبانهای پامیری و دردی - دو داستان به لهجه افریدی از مجموعه آندرئاس - ترجمههای اكدی و عیلامی صورتهای غیرصرفی فارسی باستان - ضربالمثلهای افریدی بهیادگار مانده از آندرئاس - اصطلاحات خویشاوندی در لهجه افریدی بر پایه یادداشتهای آندرئاس - یادداشتهایی درباره غزلیات سعدی و حافظ - داستانی افریدی در میان یادداشتهای آندرئاس - معنی غزل فارسی - ساخت ارگتیو (فاعل فعل لازم) در زبانهای ایرانی - زبانهای دردی و ایرانی نو - سوژه " ناكفری " در شعر حافظ ( انتقاد از نهادهای محترم در شعر حافظ)، OLPف ج 12، 1981 - سوژههای ایرانی باستانی در غزلیات حافظ، Ac.Ir ، ج 24، 1984 - یادداشتهایی درباره واژه " دولت" در دیوان حافظ، Fo، ج 22، 1981 و 1984 - حافظ و شكسپیر : مواجهه
12- ماریا اسكادانكووا از اهالی لهستان در رشته زبانشناسی زبانهای تركی، فارسی و عربی در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو تحصیل كرد. پس از دریافت درجه فوق لیسانس به استخدام انستیتوی شرقشناسی درآمد و در 1964 دوره دكتری خود را در همانجا گذراند. با استفاده از بورس تحقیقاتی به ایران آمد و به مدت یكسال در دانشگاه تهران به تحقیق پرداخت. در 1981 دانشیار انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. خانم اسكادانكووا متخصص ادب و فرهنگ ایران میباشد و با كمك همسرش پروفسور بوگدان اسكادانك مدرسه ایرانشناسی ورشو را تأسیس كرده است. آثار وی در زمینه فرهنگ ایرانزمین و نظامهای فلسفی و دینی شرق است. در 1987 به نگارش كتابی درباره تاریخ اعتقادات دینی ایرانی پرداخت. آثار : - زرتشت و مغانشرق و غرب، Ac.Ir ، ج 25، 1985.
13- ویكتور آپتوویتزر متولد سال 1871، در شهر تارنوپل گالیسیا (لهستان) به دنیا آمد. وی در دانشگاه و مدرسه دینی یهودیان وین تحصیل كرد. از 1909 تا 1938 در مدرسه دینی یهودیان وین به تدریس فلسفه دینی و تفسیر تورات مشغول بود. از 1919 تا 1938 در دانشكده تربیت معلم یهودیان وین تلمود را تدریس میكرد. از 1938 در بیتالمقدس اقامت گزید. تألیفاتی در زمینه رابطه متون ارمنی و سوری دارد. سرانجام در سال 1942 چشم از جهان فروبست. آثار : - نهرهای بهشتی در قرآن - نظریههای آفرینش یهودی- اسلامی
14- یوزف بیلاوسكی استاد تاریخ اسلام و ادبیات عرب در دانشگاه ورشو. او به زبان عربی تسلط داشته و به زبان فارسی نیز آشنایی مختصری دارد.ایشان پیش از سال 1968 و هنگامی كه رشته ایران شناسی جزو بخش ترك شناسی بود، دروس دستور زبان و متون فارسی را تدریس می كرد. وی مترجم قرآن كریم به زبان لهستانی است.
15- آندره پیسوویچ متولد سال 1940 و دارای درجه فوق دكتری در رشته ایران شناسی و زبان فارسی و دكتری زبان ارمنی می باشند. وی همچنین معاون بخش شرق شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف و رئیس دانشكده ایران شناسی است. دكتر پیسوویچ به مدت 28 سال است كه دروس زبان شناسی و دستور زبان فارسی و مطالعات ایران پژوهی را تدریس می كنند. كتاب آموزش فارسی كه ایشان به زبان لهستانی برای نوآموزان فارسی آموز نوشته اند، اخیراً اصلاح و ویرایش شده و با صورت جدیدی آراسته و به طبع رسیده است. این كتاب در سال اول تحصیلی تدریس می شود. پیسوویچ همچنین از بورس تحصیلی زبان ارمنی در هلند در سال تحصیلی 93-1992 استفاده كرده اند و همچنان به تدریس و آموزش و مدیریت در بخش شرق شناسی و ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف ادامه می دهند.
16- دكتر باربارا منكارسكا دارای درجه دكتری در رشته ایران شناسی بوده و در سال 1355 به مدت یك سال از بورس رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد برخوردار بوده است. ایشان متولد سال 1942 است و 25 سال سابقه تدریس دارند و دروس دستور زبان فارسی، تاریخ ادبیات، تاریخ زبان اوستایی و فارسی باستان را تدریس می كنند. خانم منكارسكا رساله دكتری خود را درباره زبان فارسی كلاسیك انتخاب كرده است.
17- دكتر آنا كراسناولسكا ایران شناس متولد سال 1949بوده، وی دارای دكترای ایران شناسی در رشته زبان و ادبیات فارسی و حدود 23 سال سابقه تدریس در دروس ادبیات فارسی، تاریخ ادبیات، فرهنگ ایران و مردم شناسی ایران دارد. خانم كراسناولسكا به اتفاق خانم دكتر منكارسكا دو سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یك سال بورسیه رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد بوده اند. رساله دكتری خانم كراسناولسكا درباره ساختار اساطیری شاهنامه نوشته شده است. این را نیز باید درباره خانم كراسنا ولسكا افزود كه ایشان در سال 1371 به مدت یك ماه در ایران بسربرده و در دانشگاه تهران به مطالعه و بررسی متون فارسی مشغول بوده اند.
18- خانم ماچیوشاك دارای فوق لیسانس ایران شناسی بوده در سال 1991 فارغ التحصیل گردیده اند. در پی موافقت وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان، ایشان بورس 9 ماهه زبان و ادبیات فارسی در سال تحصیلی 73-1372 را بدست آوردند. وی در رشته زبان شناسی نیز مطالعاتی صورت داده و دارای 4 سال سابقه تدریس در بخش ایران شناسی دانشگاههای لهستان می باشد. از آن جا كه زمینه تدریس خانم ماچیوشاك بیشتر دستور زبان فارسی است. تالیف مهم او هم درباره مشخصات لغات زبان فارسی با در نظر گرفتن واژه های میهنی است. این اثر كه رساله فوق لیسانس خانم ماچیوشاك است. در سال 1991، از سوی انستیتوی شرق شناسی كراكف شرق شناسی كراكف در 199 صفحه انتشار یافت.
19- یولا شراکوفسکا - وی فوق لیسانس ایران شناسی خود را در سال 1977 و دكتری خود را در سال 1985 با موضوع ‹‹ محمد داود و تاریخ معاصر افغانستان›› نوشته است. شراكوفسكا كه 18 سال سابقه تدریس داشته و متاهل و دارای دو فرزند است، در سال 1976 به مدت یك سال در كشور افغانستان اقامت گزید و در آن سال به مدت دو هفته نیز به ایران سفر كرد. ایشان دروس تاریخ افغانستان، تاریخ معاصر ایران، جغرافیای ایران و افغانستان و دستور زبان فارسی را در دانشكده های ایران شناسی لهستان آموزش می دهند.
20- كاوره پوررهنما ، مدرس گروه مطالعات ایرانی در دانشگاه ورشو است. وی از سال 1976 با این دانشگاه همكاری می نماید. تحصیلات: كارشناسی ارشد، تئاتر،دانشگاه صوفیا، 1963-1959 2. كارشناسی ارشد دانشكده فیلم،دانشگاه لدز 1971-1966 استاد پوررهنما ایران شناس دارای مدرك فوق لیسانس كارگردانی سینما هستند، در دوران جوانی از ایران خارج و در كشورهای بلغارستان و لهستان ساكن شده اند و حدود 27 سال است كه در لهستان ساكن اند. همسر ایشان خانم ایزابلا پوروهنما لهستانی و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی و از اساتید این دانشكده هستند. آقای پوررهنما 20 سال سابقه تدریس در دروس رشته ایران شناسی را دارند، و تدریس مكالمه فارسی و آموزش زبان مطبوعاتی و اداری بر عهده ایشان است. وی سه جلد كتاب آموزش زبان فارسی تالیف كرده كه جلد دوم آن درباره زبان مطبوعاتی با همكاری خانم مونیكا حفیلچینسكا تهیه شده است. جلد سوم كتاب درباره موضوعات فلسفی و اخلاقی بوده و جلد چهارم كه با همكاری آقای آرتور اوژخ تهیه شده در خصوص زبان فنی و اداری است. آقای پوررهنما درباره فردوسی كتابی در سال 1990 نشر داده است. حوزه های مطالعاتی: 1. زبان فارسی 2. تدریس زبان فارسی 3. فرهنگ، زبان و مردم شناسی ایران 4. ادبیات فارسی رهنما به زبان های فارسی،بلغاری و لهستانی تسلط دارد و دوره های آموزشی را به زبان فارسی برگزار می كند. آثار: الف كتاب: 1. میترا ، 1988 2. فرهنگ ایران، 1978 3. زبان و ادبیات فارسی، 1997 ب. مقاله 1. روابط فرهنگی ایران و لهستان از دیدگاه ایرانی ها، مجله (Orez Perski indeuropejski) ، ش XVI-XIX- 2000، صص 85-80 2. مرگ مهاجرین، در حال تدوین نشانی www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1
21- آرتوراوژخ در 1989 موفق به دریافت مدرك فوق لیسانس ایران شناسی شده و در سال 1994 رساله دكتری خود را درباره گشتاسب نامه به پایان آورده است. آقای اوژخ 6 سال سابقه تدریس در دانشكده ایران شناسی ورشو دارد و دروس مكالمه فارسی و شعر فارسی را تدریس می كند. وی در تدریس كتابهای آزفا(آموزش زبان فارسی) كه از سوی وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان تهیه شده، تبحر فوق العاده ای كسب كرده است.
22- رضا رویان ایرانی الاصل بوده و دارای مدرك فوق لیسانس بیولوژی است. همسر ایشان لهستانی الاصل و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی ورشو است. آقای رویان حدود 11 سال است كه در لهستان ساكن و حدود 7 سال است كه در دانشكده ایران شناسی ورشو هفته ای 4 ساعت مكالمه فارسی تدریس می كند. او همچنین موفق به دریافت دكتری در رشته میكروبیولوژی شده است.
23- زوفیا جوزفوویچ ژاباك - ایشان در زمان جنگ جهانی دوم مدتی در ایران اقامت داشته اند. از این رو، به مكالمه فارسی كاملا مسلط هستند و كتاب نظم ونثر معاصر فارسی را كه جزو كتابهای درسی دانشكده ایران شناسی است، تالیف كرده اند. خانم جوزفوویچ هم اكنون در بخش اداری پارلمان لهستان اشتغال دارند و تا چند سال قبل در دانشكده ایران شناسی تدریس می كردند.
24- خانم مونیكا حفیلچینسكا در سال 1978 در رشته ایران شناسی فارغ التحصیل شده و مدت 12 سال است كه تدریس مكالمه فارسی و متون كلاسیك ادبی ایران اشتغال دارند. خانم مونیكا چند سالی را نیز در افغانستان بسر برده و در تهیه كتاب آموزش زبان مطبوعاتی با آقای پوررهنما و در كار تهیه كتاب آموزشی دستور زبان فارسی با پروفسور اسكوادانك همكاری داشته است. اكنون در سالهای اول و دوم رشته ایران شناسی ‹‹ كتاب زبان فارسی و دستور›› خانم مونیكا آموزش داده می شود.
25- دكتر یادویگا پستروشینسكا دارای مدرك دكتری در رشته ایران شناسی بوده و از متخصصان زبان فارسی افغانی به شمار می رود. پستروشینسكا در زبان پشتو، زبان شناسی و فرهنگ افغانستان نیز تخصص دارد. او كه متولد سال 1947، است و 25 سال سابقه تدریس دارد، سه سال در افغانستان اقامت داشته و در غیاب آقای دكتر پیسوویچ، ریاست بخش ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی را بر عهده دارد. مقالات بسیار از این ایران شناس نامور در خبرنامه افغانستان به چاپ رسیده است. تاكنون به طور مداوم انتشار آن در لهستان ادامه دارد و به همت و سردبیری دكتر یادویگا پستروشینسكا، دكتر آنا كراسناولسكا و كینگا ماچیوشاك منتشر می شود.
26- آنا جوانا بیلنسكا- نادری ، رئیس گروه مطالعات ایران دانشگاه ورشو است تحصیلات: 1. كارشناسی ارشد ، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی ، دانشگاه ورشو، 1993-1988 2. دكتری تخصصی، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،2000، 1995 حوزه های مطالعاتی 1. ادبیات و فرهنگ ایران 2. تاریخ و تئوری موسیقی كلاسیك فارسی 3. زبان فارسی دروس مورد تدریس 1. زبان فارسی 2. ادبیات فارسی نادری به زبان های فارسی، انگلیسی ، روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف) كتاب 1. موسیقی فارسی در دوره رنسانس،2000 ب) مقاله 1. موسیقی كلاسیك فارسی،2002 2. مسائل ترمینولوژی موسیقی فارسی، 2002 3. المهدی ابراهیم ، دایره المعارف موسیقی، 2000 4. محمد بن مسعود بن مسلح شیرازی، دایره المعارف موسیقی، 2000 5. المسكی، دایره المعارف موسیقی ،2000 6. المونادیم ابوالحمد یحیی بن علی ،دایره المعارف موسیقی، 2000 7. «عبدالقادر مراغی و تحلیل جایگاه وی در موسیقی» ، در دست تدوین نشانی http://www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1 E-mail:a.bylinska@chello.p1
27- سیلویا سوردیكوسكا - تحصیلات كارشناسی ارشد مطالعات ایرانی،گروه مطالعات ایرانی ،موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،1988-1994 همكار گروه مطالعات ایران، دانشگاه ورشو، 2000-1999 دانشجوی دكتری تخصصی مطالعات ایران، مؤسسه مطالعات شرقی ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی 1. تاریخ مدرن ایران 2. ادبیات و فرهنگ فارسی 3. مفاهیم خاص در سنت ایرانی نظیر شهادت ، جهاد 4. زبان فارسی دروس مورد تدریس زبان فارسی آثار 1. «نقش شهادت و قربانی در الگوی فرهنگ ایرانی: تحلیل ایده ی شهادت مبتنی بر اثار مذهبی و معاصر»، در دست تدوین 2. «ابعاد معنوی جهاد و دكترین (امام)خمینی» مجله(Acta Asistica Varsoviensia)، ش 13، ورشو 2000، صص 85-75 3. ایران-سرزمین مقدس: تأملی بر نمادگرایی در سخنرانی های «امام» خمینی، مجله(Hemispheres)، ش16، ورشو 2001، صص 51-39 4. ایرانیان: یادگیری دیدگاه های حماسی، مجله (Hemispheres)،ش18، ورشور 2003 تسلط به زبان ها فارسی، انگلیسی،روسی و فرانسوی نشانی http://www.orient.uw.edu.pl/iranistyka/faculty.html E.mail:sylwia-surdykowska@02.pl
28- جولانتا سایراكوسكا-دیندو،استاد گروه مطالعات ایران،مؤسسه مطالعات شرقی دانشگاه ورشو است. وی پیش از این با دانشگاه های زیر همكاری نموده است: 1.دانشگاه كابل،افغانستان ، 1978-1976 2. مؤسسه كشورهای آسیایی و آفریقایی ،دانشگاه مسكو،روسیه، 1982 3. مركز مطالعات افغانستان،سوئیس،1994 4. دانشگاه تهران،ایران، 1997 5.Inalco، فرانسه، 1998 6. رئیس موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 2002 7. معاون مؤسسه مطالعات شرقی،دانشگاه ورشو،2002-1999 تحصیلات 1. كارشناسی ارشد،گروه مطالعات ایران، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1977 2. دكتری تخصصی، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1985 3. مطالعات فوق دكتری(آماده ارائه تز)، 1999 تاكنون 4. دانشكده زبان های جدید ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی تاریخ و فرهنگ ایران و افغانستان دروس مورد تدریس 1. جغرافیای تاریخی و سیاسی ایران و افغانستان 2. سمینار مطالعات ایران دیندو،به زبان های فارسی،انگلیسی،روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف)كتاب 1. مسائل سیاسی افغانستان ، 1998 2. جمهوری افغانستان، 2002 ب)مقاله 1. دموكراسی پارلمانی افغانستان در تصور سیاسی محمد داوود و نتایج عملی آن، 1987 2. گذار افغانستان به دموكراسی ، 1989 3.دولت در نظام سیاسی و اقتصادی افغانستان و كودتای آوریل 1978،1990 4. غرابت پادشاهی در افغانستان، 1990 5. افغانستان، دایره المعارف تاریخ،2002 6. آذربایجان دایره المعارف تاریخ، 2002 7. ارائه مقاله در نخستین همایش ملی ایرانشناسی ، تهران، 2002 8. ارائه مقاله نخستین همایش بین المللی برخورد تمدن ها،آنكارا، 2002 نشانی http://www.orient.uw.edu.pl.en.iranistyka.faculty.html E.mail:JSD@orient.uw.edu.pl
29- ماریژان موله دانشمند جوان ایران شناس كه اصلاً لهستانی و موطنش فرانسه بود در پاریس به سنی كه از چهل نمی گذشت در گذشت. پدرش لهستانی بود. خود وی در زمان جنگ دوم به فرانسه آمد و تحصیلات خود را در رشته ی تحقیقات ایرانی به اتمام رسانید. پس از آن سه سال از عمر را در ایران گذراند و در دانشگاه تهران تحصیل و در مؤسسه ی ایران شناسی انستیتو ایارن و فرانسه تتبع و تحقیق كرد. پس از بازگشت به فرانسه درجه ی دكتری خود را گذرانید. تخصص وی در رشته ی ادبیات پهلوی و دین زرتشتی بود. رسالات و مقالات محققانه ی شایسته ای از او در مجلات شرق شناسی انتشار یافت در مدت توقف در ایارن به تحقیق در تصوّف پرداخت و با صوفیه مخصوصاًطریقه ی ذهبیه نشست و خاست داشت و به تحقیق و تتبع در تاریخ تصوّف و به ویژه عقاید صوفیه ی كبرویه و نقشبندیه پرداخت. وی موفق شد كه مجموعه ی انسان كامل از آثار عزیز نسفی(تهران،1341) و چند رساله از آثار نقشبندیان را در مجله ی فرهنگ ایران زمین به چاپ برساند. در گذشت وی برای ایران شناسی گران تمام شدو دانشمندی پركار و تیز هوش و نكته یاب از دست رفت . همچنین مقالات متعددو كتابی مفید و مهم به زبان فرانسه راجع به اصول آیین مزدیسنی تألیف و چاپ كرده است. 1. راهنمای كتاب،سال 5،شماره ی 7(مهر 1341)،ص 662
30- بوریس آپفل جوانترین ایرانشناس معاصر لهستانی ، صاحب تحقیقات درباره آثار ابوعلی سینا و مترجم منتخباتی از نوشته های او.
31- كنراد لیبیتسكی، استاد دانشگاه ورشو مترجم رباعیات خیام
32- آندری گاورنسكی ، آندری دارای مطالعات و تحقیقات درباره تاریخ ایران مؤلف «مطالعاتی در اشعار خیام»
33- آندرآس آكولوتوس- آندرآس در 16 مارس 1654 در برنشتات (آلمان، لهستان امروزی)به دنیا آمد. 1704 در گذشت. زبان عبری را خوب می دانست و علاوه بر آن به زبانهای كلدانی، عربی، فارسی، حبشی، ارمنی، مغربی، تركی و قطبی نیز آشنا بود. در 1680 بر حسب اتفاق به نسخه ای از تورات به زبان ارمنی دست یافت و براساس آن مصنفات النبی زبان عبادیة را به ارمنی منتشر كرد. درخلال جنگهای لهستان و تركها به نسخه ای از قرآ» دست یافت كه به دو زبان فارسی و تركی ترجمه شده بود. وی این نسخه رابه لاتینی ترجمه كرد. و چون موفق به انتشار كامل آن نشد فقط نمونههایی از آن را همراه با متن كامل عربی وترجمه ی فارسی وتركی و لاتینی با عنون نصوص من القرآن منتشر ساخت.آكولوتوس عضو آكادمی علوم برلین بود. در 1683 در برسلاو به مقام كشیشی رسید. وی با دانشمندان مشهوری چون لایپ نیتس، لانگرو و اشپانهایم مكاتبه داشت. 14نوامبر در برسلاو درگذشت.
34- هانس اشمیا 21 ژانویه 1934 در بیلسكو-بیالا(لهستان)به دنیا آمد. نزد ویلهلم براندن اشتاین به تحصیل زبان شناسی تطبیقی پرداخت و نزد هانس گرستینگر و اندره ایوانكا فقة للغة قدیم را در دانشگاه گراتس فرا گرفت امتحان معلمی در زبان های لاتین و یونانی را به موفقیت پشت سر گذاشت. در 1962 به اخذ درجه ی دكتری نایل آمد از 1961 تا 1966 در دبیرستانی در شهر گراتس به تدریس پرداخت 1967 در گراتس و 1968 در اینسبروك درجه ی استادی زبانهای هندو اروپایی را دریافت كرد. از اول ژانویه 1967 دستیار پروفسور ولفگانگ مید گردید. از 1975 به عنوان استاد زبانهای هند و اروپایی،بویژه هندو ایرانی،مشغول به كار بوده است آثار: «درباره ی واژه ی دوره» «تقسیم بندی زبانهای ژرمنی بر اساس مثال از قالبهای صرفی آنها»(نقد) «مقالاتی كوتاه درباره ی فقة اللغةقدیم»(نقد) «فوت ویلهلم براندن اشتاین» یادنامه ی براندن اشتاین(گردآوری ،با همكاری) اسطوره ی ژرمنهای آلپ «زبان ادبی هند و ژرمنی»(نقد) «واژه نامه ی تطبیقی و ریشه شناختی افعال قومی ژرمنی»(نقد) «مقالاتی درباره ی نام شناسی و جغرافیای زبانی»(با همكاری) «ویژگیهای اساسی نحو تطبیقی زبان های هند و ژرمنی »(گردآوری،باهمكاری) «ایرانی ها در نزد لوكیانوس» «پژوهشهایی درباره ی تاریخ و زبان سرمتها»(نقد) «یونانیان و ایرانیان 1. داریوش 2 . افسانه ی اصل و نسب سرمتها» «داریوش ،كسركسس (خشیارشا)،آرتاكسركسس(اردشیر)نام سه تن از پادشاهان ایرانی به زبان یونانی» «زبانهای ایرانی و یونانی در آیین میترا» «نام شناسی تخت جمشید»(نقد) «ورود آناهیتا» «آیا وجود آریاییها در خاور نزدیك یك اسطوره است؟»(نقد) «آیاazi اوستایی به معنای حرص همان aji هندی باستان به معنای نبرد است؟» (sprachwissenschaft,Universitat Klagenfurt,1)«درباره ی واژه ی هند و ژرمنی معادل دختر» «درباره ی بازسازی واژه ی هندو ژرمنی معادل دختر«واژه سازی و ریشه یابی» «قاعده ی لاخمان درباره ی زبان لاتین-یك تجدید نظر»(نقد) «ایران در اوایل حكومت هخامنشیار»(نقد) «آواشناسی تاریخی زبان لاتین در چارچوب زبانهای هندو اروپایی»(نقد) «بحث صرف و آواشناسی زبان لاتین»(نقد) «شلوارهای ایرانی» «كتابنامه ی آثار علمی یولیوس پوكرنی» «كتیبه ی داریوش در سوئز.تلاش برای خواندن قطعه ای فراموش شده» «آخرین زبان هند و ژرمنی»(نقد) درباره اش: «یادداشتی درباره ی زندگینامه ی خود نوشت»
35- یوسف یوسفوویچ پالیوكایتیس در 14 اكتبر 1886 در ورشو متولد شد.در 1913 از انستیتوی زبان های شرقی دانشگاه لازارف فارغ التحصیل گردید.در 1945 با ارائه رساله ای با عنوان راه های ارتباطی افغانستان و اهمیت اقتصادی آن ها، نامزد (دكتر) علوم اقتصادی شد. 1967 موفق به اخذ درجه ی دكتری گردید. 1911 و 1912 در تركیه به تحقیق پرداخت. 1913 و 1914 كارمند بانك استقراضی ایران در پترزبورگ بود و از 1914 تا 1918 در ایران به سر برد. از 1919 تا 1923 كارمند وزارت امور خارجه شوروی،از 1924تا 1938 كارمند وزارت بازرگانی خارجی شوروی،از 1936 تا 1954 استاد انستیتوی شرق شناسی مسكو،از 1954 استاد دانشكده دولتی روابط بین الملل وزارت امور خارجه شوروی و از 1958 رئیس انستیتوی شرق شناسی مسكو بود 1969 به مقام پروفسوری نایل گردید. آثار: اقتصاد ایران تعرفه های جدید گمركی در سین كیانگ (اویغورستان) راه های پیشرفت اقتصادی سین كیانگ مراحل توسعه ی اقتصادی افغانستان اهمیت كالا و بسته بندی آن برای صادرات شوروی به شرق بازتاب بحران اقتصادی جهان بر اقتصاد سین كیانگ صنایع دستی در استان كولجان(باهمكاری) دامپروری در سین كیانگ(باهمكاری) نظام گمركی سین كیانگ چایكاری در ایران برنامه ای پیرامون جغرافیای طبیعی ایران ایران پیشرفت اقتصادی ایران چكیده ی رساله ی علمی پیشرفت اقتصادی ایران(پایان نامه دكتری )
36- مارتین پلسنر در 1900 در بروسلاو (لهستان )به دنیا آمد و سرانجام در 27 نوامبر 1973 درگذشت. وی از1927 تا 1929 به عنوان دستیار روسكا در انستیتوی تحقیقات تاریخی و علوم طبیعی برلین كار كرد. 1933 استادیار مطالعات سامی در دانشگاه فرانكفورت گردید ودر همان سالبرای تدریس در دبیرستان ریلی در شهر حیفا،آلمان را به قصد فلسطین ترك كرد . 1945 در مدرسه ی معاعله در بیت المقدس،1949 در كتابخانه ی ملی یهود و سپس در كتابخانه ی مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری كار كرد . 1952مدرس خارجی و 1955 استاد مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری بود . تحقیقاتی در زمینه ی میراث تاریخی اسلام و تأثیرش بر یهودیت سده های میانه انجام داده و مدتی در هامبورگ در تصحیح كتاب جامعی درباره ی سحر و جادو- كه به غلط به مسلمه بن احمد مجریطی نسبت داده شده بود در حالی كه نگارش آن نزدیك به پنجاه سال دیرتر انجام گرفته -با هلموت ریتر همكاری داشته آثار: فهرست همگانی آثار پروفسور فیشر مطالب تازه درباره ی سرنوشت لوح زمردین اهمیت كشاورزی نبطیه .تلاشی برای بازنگری در كتاب ابن وحشیه(الفلاحة النّبطیه) كتاب بریسون فیثاغورسیان عهد جدید درباره ی اقتصاد و تأثیر آن بر علوم اسلامی(ویرایش ،ترجمه) كیمیاگری اعراب(مسلمانان)در آثار لاتینی مغرب زمین مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی1. پژوهش هایی در دستنوشته های عربی موجود در استانبول،قونیه و دمشق تاریخ علوم در اسلام به عنوان وظیفه ای بر دوش اسلام شناسی جدید درباره ی ترجمه ی عربی كتاب صناعت شعر ارسطو هرمس تریسمگیستوس و علوم عربی(اسلامی) ابن صاعد الاندلسی منجمن و تاریخنگار وكتاب تاریخ علوم او فهرست برداری از نسخ خطی عربی درباره ی طب وعلوم عمره ی سرنوشت ساز حضرت محمد(ص) در ذیعقده ی سال هشتم هجری و آیه ی اول از سوره ی هفدهم مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع 2. برخی نگاشته های ابن سینا و فارابی درباره ی روانشناسی و اخلاق ترجمه های اشتاین اشنایدر از زبان عربی به زبان های اروپایی اغاثوذیمون(بت یونانی-مصری) الماس عنبر الانبیق عتمه (صلاة العتمه یانماز مغرب) بلینوس بطلمیوس بیطار بادزهر سنت شرقی نوشته های ارسطو و فارابی در آثار اسپانیایی-عربی هدف فرزانه (ترجمه با همكاری) جابرین حیان جدول فیروزه جابرین حیان و زمان نگارش آثار عربی جابر گبر و جابرین حیان: عبارت معتبری از جابر متعلق به سده ی شانزدهم از اسلام شناسی تا تاریخ علوم كتاب فارابی درباره ی پزشكی ، منبعی ناشناخته كه به تازگی كشف شده است حجر حرم هرمس مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی4. ساموئل میكلوس اشترن،اخوان الصفا و دایرةالمعارف اسلام مقدمه ی فارابی بر مطالعه ی علم پزشكی شرح یك آزمایش علمی سده ی میانه به زبان عبری كهربا قرقوب(شهری درخوزستان نزدیك شرق) كوثا(شهری قدیمی در عراق) لمك(پدرجوبال مخترع موسقی به روایت تورات) مال معن بن اوس المزنی الماردینی ملك ناموس نیسان ربی رمضان سهرورد تموز تشرین
37- آلكساندر لوویچ پوپوف وی در 31 اوت سال 1888 در ورشو به دنیا آمد. 1913 تحصیلاتش را در رشته فیزیك و ریاضی بهپایان رسانید. 1917 از دانشكدههای تاریخ و فلسفه دانشگاه پترزبورگ فارغالتحصیل شد. 1935نامزد (دكتر) علوم تاریخ گردید. 1921 و 1922 مدیر بازرگانی دولتی آذربایجان، از 1923 تا 1930 تا 1935 رئیس هیئت كمیته اجرائیه مركزی اتحاد شوروی در امر انتشار اسناد دوران امپریالیسم و از 1935 تا 1943 كارمند علمی انستیتوی تاریخ آكادمی علوم اتحاد شوروی بود. سرانجام در سال 1943 درگذشت. آثار : - مناسبات بینالملل در عصر امپریالیسم - پیرامون تاریخ آغاز مناسبات میان دولتهای روسیه و سیام - برگی از تاریخ سیاست روسیه در ایران - رقابت دولتها در آسیای صغیر پیرامون خطوط آهن - رقابت انگلیس و روس بر سر راههای ایران - سیاست بریتانیا در هند و مناسبات روسیه و هندوستان در سالهای 1897 - 1905 - نخستین گامهای امپریالیسم روس در خاور دور - روسیه تزاری و ایران در دوران جنگ روس و ژاپن (مقدمه و تدارك امر چاپ) - رقابت انگلیس و روسیه در ایران طی سالهای 1890- 1906.
38- كورزینسكی خاورشناس قرن دوازدهم هجری كه اهل لهستان و از كشیش های آنجا به شمار رفته و در موقع محاصرۀ اصفهان از طرف افاغنه در آن حدود بوده اوضاع آن زمان را به چشم خود دیده ویادداشت هائی جمع و تألیف نموده و نگارشات خود را ضمن دو جلد در 1142 ، هفت سال بعد از سقوط شاه سلطان حسین صفوی و قتل او بدست اشرف افغان در دورۀ لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه به طبع رسانیده و كتاب او به نام «تاریخ آخرین انقلاب های ایران» موسوم است Histoire de la dernieres Rovolutions en perse(1724)
منبع : سایت بنیاد ایرانشناسی
2- تادئوس كوالسكی . وی در 21 ژوئن 1889 در كراكوی متولد شد،سرانجام وی پس از پنجاه و نه سال عمر در پنجم ماه مه 1948، بدرود حیات گفته است. وی از خاورشناسان بزرگ لهستانی بوده كه در ادبیات تركی قدیم و جدید و ادبیات فارسی تخصص داشته است تحصیلات عالیه را در دانشگاههای كراكوی، وین، ستراسبورگ و كیل به پایان رسانده و در سال 1911 به اخذ درجه دكترا در ادبیات از دانشگاه كراكوی نائل گردیده است. كوالسكی كه بیشتر ترك شناس و عرب شناس محسوب می شد به برخی مضامین كلی اسلامی در حماسه های ایرانی توجه داشت وظاهراً از سرچشمه های این آثار در ایران بیش از اسلام غافل بود. وی معروفترین نماینده مكتب فقه اللغه سه زبانه اسلامی بود. كه از 1919 تا زمان مرگ در 1948-با وقفه ای در دوران جنگ فعالیتهای آموزشی خود را با عنوان دانشیار فقه اللغه زبانهای شرقی اسلامی در دانشگاه كراكوی، بعد از مدتی پروفسور فوق العاده می شود. كوالسكی در كراكو درسهایی در زمینه زبان فارسی و ادبیات قدیم ایران می دادند از فعالیتهای دیگر كوالسكی عضویت در انجمنهای علوم و ادبیات لهستان،عضو پیوسته ی همان موسسه (1932) و مدیر كل آن در سال 1939 گردیده همچنین رئیس انجمن خاورشناسان لهستان، عضو محلی علمی عربی دمشق است. آثار: نوشته های كوالسكی به دویست فقره بالغ می گردد و مطالعات و بررسیهای او درباره عرب و ترك و ایران از سه فقره تجاوز می كند. چاپ دیوان قیس بن حاتم، متن و ترجمه ی آلمانی (لاپیزیگ 1914)،اسلام و مسیحیت (1929) ، تركی عثمانی در مقدونیه (1926)،لهجه های تركی(1931)، تركها و زبان تركی در شمال شرقی بلغارستان(1933)،مطالعات درباره ی زبان تركی عثمانی قدمیم(1932-34)،ترجمه غزلهای حافظ به زبان لهستانی(1957)، علوم شرقی در لهستان،تأثیر زبان شرقی در زبان لهستانی مطالعات فارسی كوالسكی : مقاله تحقیقی درباره ی حكیم عمر خیام نیشابوری(1936)، مطالعات درباره ی شاهنامه فردوسی در دو جلد (1925-53) تبصره-بررسیهای خاورشناس مزبور درباره ی عرب و ترك و ایران از صد فقره تجاوز میكند . دیگر از آثار او ترجمه دیوان كعب بن زهیر می باشد كه پس ازمرگش فریتز كرنكو (1872-1935) خاورشناس آلمانی آن را با مقدمه ای انتشار داد.
3- تادؤس لویسكی خاورشناس لهستانی می باشد. لویسكی تحصیلات عالیه خود را در موسسه فقه اللغات شرقی در دانشگاه (جاجیلونیا) در كراكوی، به اتمام رسانده است. وی ریاست مطالعات تركی همین دانشگاه را عهده دار می باشد. آثار: آثار با ارزشی از این استاد عالیقدر به یادگار مانده است. امثال و گفتارهای ملی قراقوروم(1947)،رویاهایی از قوروم(مجله خاورشناسی 1939 -49) ، افسانه هاو عادات قوروم (1950)،كتاب المشرفی تركیا الحدیثه(1950)، بیان الادب التركمانی(1952)،دو فیلسوف آسیای وسطی:فارابی و بیرونی (مجله ی خاورشناسی ،1952)،التعریف بتركیا فی القوروم (مجله ی خاورشناسی ، 1955) ،در راه مطالعه علم الاجناس نزد قفقازیها (مجله ی مزبور 1956)زندگینامه كوالسكی تادئوس(سالنامه خاورشناسی، 1951-52)
4- فرانسی سك ماخالسكی از ایران شناسان و هند شناسان و اسلام شناسان نامدار لهستانی بوده، كه در شهر برادوك از توابع ایالات متحده امریكا پا به عرصه وجود نهاده است. تحصیلات عالیه خود را در دانشگاه ژان كازیمیر در شهر لووو به پایان رسانده است. وی در زبانهای فارسی ،عربی،تركی،فرانسه،انگلیسی......تسلط داشته و به همین زبانهای كتاب و مقاله نوشته،مشارالیه با عنوان رئیس مطالعات فارسی در مدرسه زبانهای شرقی لهستان ،استاد دانشگاه (ژاكلون) در شهر كراكوی به فعالیت اشتغال داشته است. این دانشمند برای مطالعه در رشته خود به ایران ، شوروی، لبنان،دانمارك.....سفر كرده و كنفرانسهای علمی جالبی ایراد كرده است. وی عضو پیشین انجمن لهستانی مطالعات ایرانی در تهران، بود. او كه نخستین محقق لهستانی بود كه فارسی محاوره ای را در ایران آموخته بود، كار خود را یكسره پژوهشهای ایرانی قرار داد. از بركت كوششهای او، جریان مداوم رهایی مطالعات ایرانی از وابستگی آغاز شد. وجهه نظر ایرانشناسانه صرف ماخالسكی و سنت زبان شناسی هند و ایرانی كه در دانشگاه كراكو رونق داشت، هر دو در پیدایش بخش مطالعات ایرانی دانشگاه كراكو به صورت امروزی، كه هم شامل زبانشناسان است و هم شامل محققان ادبیات، دخالت داشته اند. پروفسور ماخالسكی كتابهای متعددی به رشته تحریر درآورده است. همچنین ماخالسكی به حماسه فردوسی پرداخت و گذشته از ترجمه قسمتهایی از آن رساله كوتاهی در این باره نوشت.
5- آرمی نیوس وامبری در 19 مارس 1832 در یكی از دهكده های كرانه رود دانوب متولد شده است. سرانجام پس از 82 سال عمر در 15 سپتامبر 1913 در بوداپست بدرود حیات گفته است. یكی از با پشتكارترین جهانگردان و كاشفان لهستانی بوده، كه این كاشف در میان صحراهای خطرناك در نقاط صعب العبور آسیای مركزی گذشته و در دیگر كشورهای آسیایی به صورت یك درویش ناشناخته به سیاحت پرداخته تا كسی او را نشناسد و مبادا جانش به خطر بیفتد. تحصیلات: وامبری در 12 سالگی در مدرسه كوچكی دهكده تحصیل می كرد و از آغاز جوانی برای فراگیری زبانهای مختلف در دانشگاه بوداپست از جمله مجاری، لاتینی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی استعداد فوق العاده ابراز كرد. سفر اسالامبول: وامبری در بیست سالگی به اسلامبول سفر كرد و در آنجا به تدریس زبانهای اروپایی پرداخت. ضمناً نزدیك به بیست لهجه و زبان شرقی آشنایی پیدا كرد از جمله آن ایغوری، ازبكی، جغتایی، و غیر اینها. با مساعدت یكی از دوستان تركش به تابعیت دولت عثمانی درآمد و به سمت دبیر فوآد پاشا منصوب شد. شش سال در اسلامبول ماند و در این مدت یك فرهنگ تركی به آلمانی و چند كتاب دیگر درباره زبان شناسی منتشر ساخت. از نظر علاقه وافری كه به ادبیات شرقی داشت لذا داستانهای عامیانه آسیایی را جمع كرد و انتشار داد و در كشور عثمانی به قدری محبوبیت پیدا كرد كه به او رشید افندی نام نهادند. جهانگردی وامبری: وامبری علاقه دیگری هم داشت و آن جهانگردی در آسیای مركزی بود. از این رو در 27 سالگی سفر خود را آغاز كرد، و به مكه، تهران و اسلامبول سفرهایی انجام داد. مشارالیه در سال 1865 به عنوان پروفسور زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست به تدریس پرداخت، وی در 1876 به سمت عضو انجمن علوم مجارستان انتخاب شد. از آنجایی كه این جهانگرد مشهور به زبانهای فارسی ،عربی،هندی،پارسی قدیم تاتاری،تركستانی و تركی عثمانی تسلط داشت لذا با علمای مشرق زمین تماس دایمی برقرار كرد و به منظور تكمیل معلوماتش در فواصل معین به اسلامبول سفر می كرد، و در سالهای بد مشاور سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی گردید. وامبری در نتیجه فضائل علمی و ادبی سیاحتهای پرماجرایش در انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان واقع شد و نشان ویكتوریا به او تقدیم گردید.فضلای انگلیسی هم با خواندن كتابها و استماع سخنرانیهایش و نیز مكاتبه با وی مادام العمر قدرشناس او بودند. آثار: نوشته های او بسیار است.و مهمترین آنها عبارتند از: 1. مسافرتها در آسیای مركزی 443 صفحه 1864 2. درویش دروغین 1865 تبصره -این كتاب به سیزده زبان ترجمه شده و آقای فتحعلی خواجه نوریان آن را از روی ترجمه فرانسویش به فارسی برگردانده و در سال 1343 به هزینه ی بنگاه ترجمه و نشر كتاب در تهران انتشار یافته است. این كتاب دارای تصاویر جالبی می باشد ترجمه ی آلمانی آن هم از نظر چاپ مرغوب و عكسهای آن جالب در خور توجه می باشد. 3. سیاحتهای من و حوادث در ایران،364 صفحه ،1867 4. تاریخ بخارا از قدیمترین ادوار تا عصر حاضر، 2 جلد ، 1873 5. مسافرت در آسیای وسطی از تهران به سوی بیابانهای تركستان از سواحل بحر خزر به سوی خیوه و بخارا و سمرقند ، 352 صفحه ،1865 6. فرهنگ اشتقاقی زبانهای تركی و تاتاری ،228 صفحه ،1878 7. فرهنگ جیبی آلمای به تركی، 1858 8. اسلام در قرن نوزدهم ؛یك مطالعه تاریخی از نظر فرهنگ و تمدن ،322 صفحه ،1875 9. طرحهایی از آسیای وسطی،444صفحه ،1868 10. آداب و رسوم در ممالك مشرق زمین ،1876 11. زندگینامه وامبری آرمی نیوس و حوادث آن،لندن 1914 12. سیاحتهای من و خاطرات در ایران ،1867 13. زبانهای تركمنها،مندرج در اساس فقه الغه ایرانی،ج33-387- 444، 1879 14. مسافرتهای درویش دروغین در آسیای وسطی ،پاریس،1863، 402 صفحه
6- الكساندر خوچكووا از خاورشناسان معروف لهستانی در قرن نوزدهم و مسافر مشرق زمین بوده كه به مطالعات ایرانی در كشور لهستان رونق بسزا داده است. وی در سال 1824 در فرانسه اقامت گزیده است. در همان اوان به عنوان خاورشناس شهرت یافته است. چند سال هم به سمت مترجم سفارت فرانسه در تهران خدمت كرده، و در مراجعت به پاریس به سمت استاد كولژدوفرانس منصوب شده و تا پایان عمرش در همین سمت باقی بوده است. ایشان نخستین كسی است كه درباره ادبیات عامیانه و اقتصادیات كشور ایران به تحقیق و مطالعه پرداخته و آثار متعددی در این رابطه به یادگار گذارده است.كه مهمترین آنها عبارتند از: 1. نمونه ای ازاشعار عامیانه فارسی، (پاریس1842) ترحمه به فارسی به وسیله ژرژ ساندو ترجمه به آلمانی به وسیله ولف 2. تربیت كرم ابریشم در ایران، (پاریس1844) 3. تآتر در ایران، (مجله مستقل، پاریس 1844) 4. یادداشتهایی كه هنگام بر تخت نشستن محمد شاه قاجار در همان محل تنظیم شده است(لاترییون دوپویل، 1848) 5.گیلان ومردابهای بحرخزر،(پاریس 1850) 6. مسافرتی ازتهران تاسواحل بحر خزر به همراه سرهانری راولین سونف (نوول آنالده ویاژ1850) 7. خراسان و پهلوان ملی آن،(پاریس1852) 8. صنعت نوغان در ایران ، مجله ی شرق، مجله نوغان(ماگازن پیتورسك، پاریس 1854) 9. جنگ شهادت ،(پاریس 1855) 10. شهرهرات و پیدایش آن،(مجله ی شرق 1856) 11. عشقهای یكی از پریان،داستان بزرگی كه از فارسی ترجمه شده لومونیتور اونیورسل، پارس 1856) 12. دستور زبان فارسی ،چاپ اول،پاریس 1852.
7- یان رایش من در تاریخ 19 فوریه 1910 در ورشو به دنیا آمده است. وی اسلام شناس و ترك شناس لهستانی تحصیلات عالیه خود را در موسسه شرق شناسی ورشو و دانشكده ادبیات دانشگاه ورشو با درجه لیسانس در ادبیات به پایان رسانیده (1935) و در همین سال به اخذ دیپلم موسسه شرق شناسی نائل گردیده است. وی در سال 1948درجه دكترا در موضوع مطالعات خاورشناسی دریافت داشته است. مشاغل: دكتر اریش من در سال 1945 دانشیار مطالعات شرقی در دانشگاه ورشو گردیده و بعدها در 1955به درجه استادی دانشگاه مزبور رسید. ضمناً ریاست شركت لهستانی مطالعات شرقی و سردبیری مجله لهستانی و ریاست شورای موسسه خاوری دانشگاه ورشو را عهده دار بود. دانشمند مزبور در سال 1969 به عضویت كمیته بررسیهای شرقی فرهنگستان علوم لهستان درآمده است. آثار: آثار ارزشمندی نیز در زمینه زبانهای شرقی و تاریخ به رشته تحریر درآورده است. 1. آموزش و شناخت زبانهای شرقی در لهستان از قرن هجدهم به بعد (1950) 2. محمد(ص) و جهان اسلام، 1958 3. زندگی لهستانی ها دراستانبول در قرن هجدهم، 1959 4. مشرق زمین در تمدن لهستانی قرن علم و دانش ، 1964 5. از برج بابل تا زبان شناسی مقایسه ای ،1969 6. مسافران لهستانی به خاورنزدیك در قرن نوزدهم،1970 7.تاریخ تركیه، 1971 8. آثار الاسلامیه فی بولونیا(به زبان عربی 1958) تبصره -هفت كتاب آقای رایش من به زبان لهستانی است.
8- شارل رویچسكی در چهارم نوامبر 1736 در (رویس نی) واقع در هنگری قدیم، كه امروز اسلواكی نام دارد به دنیا آمده،سرانجام پس از پنجاه و هفت سال عمر در 1793 در لندن بدرود حیات گفته است. وی از ایران شناسان مشهور لهستانی در قرن هجدهم بوده وی تحصیلات خود را در فرهنگستان علوم شرقی وین در رشته زبانهای فارسی، عربی و تركی به پایان رسانیده، و پس از آن به عنوان وابسته سفارت اتریش در اسلامبول مامور شده، ضمناً فارسی را هم در آنجا تكمیل كرده به طوری كه اشعار حافظ را به خوبی ترجمه كرده است. رویچسكی به عنوان سفیر ورشو در دربار انگلستان مامور شده ودر آنجا با ایران شناسان مشهور ویلیام جونز آشنا شده و از معلومات او بهره مند گردیده و باعث تسلط او به زبان تركی شده است. زبان دانی: البته به زبانهای دیگری همچون فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی، آلمانی، روسی و پرتغالی مسلط بوده است. آثار: ایران شناس مزبور آثار متعددی در زمینه ادبیات ایران انتشار داده و اروپاییان را با عارف نامور ایرانی خواجه شمس الدین حافظ شیرازی آشنا كرد. دیگر از آثار او «نمونه ای از اشعار آسیایی » چاپ وین 1771 بود كه با انتشار آ» مردم اروپا را با اشعار شرقی آشنا ساخت دو دیگر از آثار او «دستور زبان تركی» است كه ترك شناسان در تعلیم زبان تركی از آن استفاده می كنند. و دیگر مكاتباتی به زبان تركی بین رویچسكی می باشد كه پروفسور رایش من خاورشناس لهستانی آن را در مجله ی «آكتا اوریانتالیا» در ورشو به چاپ رسانده است. تبصره-این مجله به زبانهای فرانسه،انگلیسی و آلمانی انتشار می یابد. دانشمندان لهستانی همواره از ایارن شناس عالیقدرشان خشنودند به خصوص كه در فراهم آوردن مجموعه نفیسی كه چارتوریسكی از باسمه های شرقی سهم بزرگی داراست ،كه در حال حاضر برای بررسی دانشمندان ذینفع در موزه ورشو نگهداری می شود
9- آنا نیاز زاجازكوفسكی در 12 نوامبر 1903 در ویلنو از توابع لهستان پا به عرصه وجود نهاده است. وی از ایران شناسان و ترك شناسان لهستانی و متخصص در زبانهای اورالی،آلتایی، تركی و مغولی بوده تحصیلات وی در دانشكده فلسفه و مطالعات شرقی بوده و زبان شناسی خاورنزدیك و میانه را در دانشگاه كراكوی فرا گرفته و به اخذ درجه دكترا از دانشگاه مزبور نائل گردیده است. ایران شناس مزبور در سال 1932 به سمت پروفسور در دانشگاه ورشو و استاد فقه اسلامی و مدیر بخش خاور نزدیك و میانه در دانشگاه تركیه بوده است. مشارالیه در فرهنگستان مطالعات شرقی و انجمن زبان شناسی تركیه و گروه تحقیقات ملی یونسكو عضویت داشته و فعالیت می كرده، و همچنین عضو فرهنگستان علوم لهستان و رئیس كمیته ی مطالعات شرقی و مدیر مركز مطالعات شرقی همین فرهنگستان و عضو افتخاری انجمن زبان شناسان در تركیه و عضو انجمن های دیگر بین المللی و رئیس گروه تحقیقات ملی یونسكو در هلستان و سردبیر سالنامه خاورشناسی ورشو میباشد. وی همچنین دارنده نشان سپاس درجه دوم و مدال فردوسی و مدال ابن سینا و مدال خواجه نصیرالدین طوسی از دولت ایران و جایزه دولتی لهستان در 1955 می باشد.آثار او بالغ بر 280 جلدو 1925 تا 1964در رابطه با ایران و ادبیات ملت ترك به طبع رسیده است. آثار : 1. مطالعات آینده برای ایران و همسایگانش 2. مسأله ی دریافت ادبیات ایرانی در ادبیات ملت ترك 3. ترجمه ی تركی آناتولی كلیله و دمنه از روی ترجمه فارسی ابوالمعالی نصر الله منشی غزنوی كراكوی،1934 4. ترجمه بسیار قدیمی تركی حكایات گزیده فارسی مرزبان نامه ، (مجله ی بین المللی فرهنگستان علوم و ادبیات لهستان،كراكوی 1947، شماره 7-10) 5. ترجمه بسیار قدیمی تركی خسرو شیرین نظامی(ورشو،1958،ج اول-3) 6. منظومه ایرانی خسرو و شیرین ، ترجمه ی تركی عثمانی شیخی ،ورشو 1963 7. ترجمه تركی شاهنامه از مصر دوره ممالیك،ورشو 1964 8. ترجمه ادبیات ایرانی یا مطالعات درباره ی شعرای بزرگ و دانشمندان ایرانی و غیره 9. غزلیات خواجه شمس الدین حافظ شیرازی به زبان لهستانی 10. ترجمه شصت غزل منتخب حافظ شیرازی به زبان لهستانی با مقدمه تفسیری و غیره ،ورشو،1957 11. مقاله سعدی در دایرة المعارف معاصر لهستانی،ورشو، 1958 12.رباعیات ابن سینا،ترجمه به زبان لهستانی با متن فارسی،ورشو ، 1952 13. آثار ابن سینا در لهستان در ارتباط با كنگره تهران،ورشو، 1954-1956 14. آدام مسكیه ویچ و شرق :تأثیر ادبیات فارسی در وی ،كنفرانس ایراد شده در دانشگاه آنقوره به تاریخ 25 نوامبر 1955 به مناسبت صدمین سال مرگ شاعر بزرگ لهستانی 15. مقالات متعدد درباره ی ادبیات فارسی و شاعران و نویسندگان خاورنزدیك در دایرة المعارف بزرگ لهستانی درج شده و زیر چاپ می باشد.
10- بوگدان اسكلادانك 21 اوت سال 1931، در ورشو به دنیا آمد. وی متخصص در نظامهای مذهبی و فلسفی شرق، جنبشهای سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان بوده است. در سال 1951 وارد دانشگاه ورشو شد و به مطالعه زبانشناسی شرقی (زبانهای فارسی، عربی و تركی) در انستیتوی شرقشناسی آن دانشگاه پرداخت و سپس با ارائه رسالهای با عنوان ملی شدن نفت ایران در پرتو كمیسیون ویژه نفت مجلس، فوق لیسانس گرفت. همچنین با دریافت بورس از انستیتوی یاد شده،. در دانشگاه لنینگراد و دانشگاه تهران به تحقیق پیرامون مشكلات زمینهای فئودالی و نهضتهای استقلالطلبانه، در ارتباط با موقعیت اقتصادی ایران پرداخت. در 1965 ضمن ارائه رسالهای با عنوان شكل قدرتهای فئودالی در ایران از آغاز تا دوره تهاجم سلاجقه موفق به دریافت درجه دكتری از دانشگاه ورشو گردید. سال 1976 بهعنوان معاون شعبه انجمن شرقشناسی لهستان در شهر ورشو انتخاب گردید. در سال 1969 از سوی كنگره این انجمن به عضویت در هیئت رئیسه انجمن و در 1971 به سمت خزانهدار آن برگزیده شد. در 1980 دانشیار و در 1985 مدیر انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. اسكلادانك بنیانگذار مدرسه ایرانشناسی ورشو و استاد راهنمای رشته تاریخ ایران در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو و عهدهدار كلاس درس اسلامشناسی برای دانشجویان گروه آموزشی شرق میانه بوده است. آثار : - رئوس مطالب قانون اسلامی، اثر فیضی ( نقد و بررسی) - ایران 1951- 1953، نفت، ملیگرایی، امپریالیسم ( نقد و بررسی) - ایران كنونی، كتاب راهنما (نقد و بررسی) - تاریخ جهانگشای جوینی، ترجمه بویل ( نقد و بررسی) - ایران در 1951- 1953 ( نقد و بررسی) - مزدك ( نقد و بررسی) - ناصرخسرو و اسماعیلیه ( نقد و بررسی) - قیام خوارج ، حمزه خارجی در سیستان - سلطاننشین دهلی، اثر اشرفیان ( نقد و بررسی) - اسناد تاریخی،دو جنگ مقدس در شرق نزدیك - اسناد تاریخی، سرزمینهای اسلامی - اسناد تاریخی، كتابچه راهنمای نشانهها - مسئله تاریخ و ادبیات كشورهای ماوراء شرق ( نقد و بررسی) - مقدمهای بر فقهاللغه ایرانی ( نقد و بررسی) - كشاورزی و مناسبات ارضی در ایران طی سدههای 12- 14 ( نقد و بررسی) - ایران در روزگار ساسانیان ( نقد و بررسی) - پیرامون یادداشتهای روزانه سرهنگ كاساكوفسكی در تهران ( نقد و بررسی) - كنفرانس زبانشناسی ایرانی در لنینگراد - امثال و حكم فارسی ( نقد و بررسی) - شكل مالكیت فئودالی در سرزمینهای اسلامی - به مناسبت شصتمین سالروز تولد آنانیاس زایونكوفسكی - ساختار مالكیت زمین در ایران - سالگرد یك محقق - كردستان و مسئله اكراد ( نقد و بررسی) - تاریخ مردم تاجیك ( نقد و بررسی) - مناقشههای ایران ( ویرایش) - درباره فلسفه و دین اسلام - روایت مجعول اسماعیلی - معتقدات قرقیزها - آیا خلیفه هارونالرشید به حمزه خارجی سیستانی نامه نوشته بود؟ - مسائل لهجهشناسی ایرانی در تاجیكستان - دستور زبان فارسی - تاریخ مسعودی - آبادیهای گرجستان در عصر صدر اسلام ( تا سده یازدهم میلادی) - مجموعه نسخههای خطی شرقی در فرهنگستان علوم جمهوری شوروی ازبكستان ( نقد و بررسی) - ساختار سیادت ایرانیان - تاجیكستان در ادبیات خارجی سالهای 1961- 1965( نقد و بررسی) - فهرست دستنویس آونز از نسخههای خطی فارسی - مناسبات ارضی در شرق ارمنستان طی سدههای 16 و 17( نقد و بررسی) - ابن سینا - سیاست خارجی و روابط درون سلسلهای در عصر صفاریان - طرح كلی ساختار حكومتی ایران - ابن سینا تجدید حیات ایرانی
11- وایتسیخ اسكالموفسكی سال 1933 در شهر پوزنان لهستان به دنیا آمد. وی تحصیلاتش را از 1951 تا 1956 در دانشگاه یاگیلویی (واقع در شهر كراكوف لهستان) در رشته زبانشناسی شرقی و از 1956 تا 1958 در دانشگاه هومبولت برلین در رشته زبانشناسی ایرانی زیر نظر استادانی چون یونكر و علوی گذراند. سپس از 1959 تا 1960 به تحقیق پیرامون رساله دكتری خود با عنوان تحقیقات آماری - كمی زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی پرداخت و به اخذ درجه دكتری از دانشگاه هومبولت برلین نائل آمد. در 1962 از دانشگاه یاگیلویی درجه دكتری دریافت كرد. از ژانویه تا ژوئن 1968 با استفاده از بورس تحصیلی دولت ایران مطالعات فوق دكتری خود را در دانشگاه تهران به پایان رساند. از 1960 تا 1968 بهعنوان استادیار در بخش زبانشناسی عمومی دانشگاه یاگیلویی به تدریس پرداخت. در 1968 و 1969 مدرس زبان فارسی و لهستانی و عضو تحقیقاتی انستیتوی زبانشناسی دانشگاه لوون بلژیك بود. در 1969 و 1970 بهعنوان استاد میهمان در انستیتوی مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد آمریكا به خدمت اشتغال داشته است. از 1977 به بعد استادی بخش مطالعات شرقی و اسلاوی دانشگاه لوون بلژیك و تدریس زبانهای قدیم و جدید ایرانی، ادبیات لهستان و زبانشناسی نظری را عهدهدار بوده است. آثار ارزنده ای نیز در زمینه تحقیقاتش به رشته تحریر درآورده است. آثار : - وضعیت كنونی تحقیق درباره زبان پارتی - نمونه آماری ارتباط زبانی و برخی از پارامترهای زبان فارسی نو - مقالهای درباره آمار وام واژههای عربی در فارسی نو - ترجمههای لهستانی آثار حافظ در پرتو قانون [زبانشناسی] زیپف - ماندل برت - تحقیقات آماری زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی - درباره برخی ویژگیهای بارز آماری درباره گسترش زبان فارسی - رساله پهلوی یادگار بزرگمهر - یادداشتی درباره توزیع ریشههای فعلی عربی - یادداشتی درباره وام واژههای فارسی و عربی در زبان پشتو - وضعیت تحقیق درباره زبانهای ایرانی میانه - ساختار گروه اسمی در زبان فارسی - اسم در زبان پارتی - ساختار ارگتیو ( فاعل فعل لازم) در زبان پشتو - ساختار فعل متعدی در زبانهای پامیری و دردی - دو داستان به لهجه افریدی از مجموعه آندرئاس - ترجمههای اكدی و عیلامی صورتهای غیرصرفی فارسی باستان - ضربالمثلهای افریدی بهیادگار مانده از آندرئاس - اصطلاحات خویشاوندی در لهجه افریدی بر پایه یادداشتهای آندرئاس - یادداشتهایی درباره غزلیات سعدی و حافظ - داستانی افریدی در میان یادداشتهای آندرئاس - معنی غزل فارسی - ساخت ارگتیو (فاعل فعل لازم) در زبانهای ایرانی - زبانهای دردی و ایرانی نو - سوژه " ناكفری " در شعر حافظ ( انتقاد از نهادهای محترم در شعر حافظ)، OLPف ج 12، 1981 - سوژههای ایرانی باستانی در غزلیات حافظ، Ac.Ir ، ج 24، 1984 - یادداشتهایی درباره واژه " دولت" در دیوان حافظ، Fo، ج 22، 1981 و 1984 - حافظ و شكسپیر : مواجهه
12- ماریا اسكادانكووا از اهالی لهستان در رشته زبانشناسی زبانهای تركی، فارسی و عربی در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو تحصیل كرد. پس از دریافت درجه فوق لیسانس به استخدام انستیتوی شرقشناسی درآمد و در 1964 دوره دكتری خود را در همانجا گذراند. با استفاده از بورس تحقیقاتی به ایران آمد و به مدت یكسال در دانشگاه تهران به تحقیق پرداخت. در 1981 دانشیار انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. خانم اسكادانكووا متخصص ادب و فرهنگ ایران میباشد و با كمك همسرش پروفسور بوگدان اسكادانك مدرسه ایرانشناسی ورشو را تأسیس كرده است. آثار وی در زمینه فرهنگ ایرانزمین و نظامهای فلسفی و دینی شرق است. در 1987 به نگارش كتابی درباره تاریخ اعتقادات دینی ایرانی پرداخت. آثار : - زرتشت و مغانشرق و غرب، Ac.Ir ، ج 25، 1985.
13- ویكتور آپتوویتزر متولد سال 1871، در شهر تارنوپل گالیسیا (لهستان) به دنیا آمد. وی در دانشگاه و مدرسه دینی یهودیان وین تحصیل كرد. از 1909 تا 1938 در مدرسه دینی یهودیان وین به تدریس فلسفه دینی و تفسیر تورات مشغول بود. از 1919 تا 1938 در دانشكده تربیت معلم یهودیان وین تلمود را تدریس میكرد. از 1938 در بیتالمقدس اقامت گزید. تألیفاتی در زمینه رابطه متون ارمنی و سوری دارد. سرانجام در سال 1942 چشم از جهان فروبست. آثار : - نهرهای بهشتی در قرآن - نظریههای آفرینش یهودی- اسلامی
14- یوزف بیلاوسكی استاد تاریخ اسلام و ادبیات عرب در دانشگاه ورشو. او به زبان عربی تسلط داشته و به زبان فارسی نیز آشنایی مختصری دارد.ایشان پیش از سال 1968 و هنگامی كه رشته ایران شناسی جزو بخش ترك شناسی بود، دروس دستور زبان و متون فارسی را تدریس می كرد. وی مترجم قرآن كریم به زبان لهستانی است.
15- آندره پیسوویچ متولد سال 1940 و دارای درجه فوق دكتری در رشته ایران شناسی و زبان فارسی و دكتری زبان ارمنی می باشند. وی همچنین معاون بخش شرق شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف و رئیس دانشكده ایران شناسی است. دكتر پیسوویچ به مدت 28 سال است كه دروس زبان شناسی و دستور زبان فارسی و مطالعات ایران پژوهی را تدریس می كنند. كتاب آموزش فارسی كه ایشان به زبان لهستانی برای نوآموزان فارسی آموز نوشته اند، اخیراً اصلاح و ویرایش شده و با صورت جدیدی آراسته و به طبع رسیده است. این كتاب در سال اول تحصیلی تدریس می شود. پیسوویچ همچنین از بورس تحصیلی زبان ارمنی در هلند در سال تحصیلی 93-1992 استفاده كرده اند و همچنان به تدریس و آموزش و مدیریت در بخش شرق شناسی و ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف ادامه می دهند.
16- دكتر باربارا منكارسكا دارای درجه دكتری در رشته ایران شناسی بوده و در سال 1355 به مدت یك سال از بورس رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد برخوردار بوده است. ایشان متولد سال 1942 است و 25 سال سابقه تدریس دارند و دروس دستور زبان فارسی، تاریخ ادبیات، تاریخ زبان اوستایی و فارسی باستان را تدریس می كنند. خانم منكارسكا رساله دكتری خود را درباره زبان فارسی كلاسیك انتخاب كرده است.
17- دكتر آنا كراسناولسكا ایران شناس متولد سال 1949بوده، وی دارای دكترای ایران شناسی در رشته زبان و ادبیات فارسی و حدود 23 سال سابقه تدریس در دروس ادبیات فارسی، تاریخ ادبیات، فرهنگ ایران و مردم شناسی ایران دارد. خانم كراسناولسكا به اتفاق خانم دكتر منكارسكا دو سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یك سال بورسیه رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد بوده اند. رساله دكتری خانم كراسناولسكا درباره ساختار اساطیری شاهنامه نوشته شده است. این را نیز باید درباره خانم كراسنا ولسكا افزود كه ایشان در سال 1371 به مدت یك ماه در ایران بسربرده و در دانشگاه تهران به مطالعه و بررسی متون فارسی مشغول بوده اند.
18- خانم ماچیوشاك دارای فوق لیسانس ایران شناسی بوده در سال 1991 فارغ التحصیل گردیده اند. در پی موافقت وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان، ایشان بورس 9 ماهه زبان و ادبیات فارسی در سال تحصیلی 73-1372 را بدست آوردند. وی در رشته زبان شناسی نیز مطالعاتی صورت داده و دارای 4 سال سابقه تدریس در بخش ایران شناسی دانشگاههای لهستان می باشد. از آن جا كه زمینه تدریس خانم ماچیوشاك بیشتر دستور زبان فارسی است. تالیف مهم او هم درباره مشخصات لغات زبان فارسی با در نظر گرفتن واژه های میهنی است. این اثر كه رساله فوق لیسانس خانم ماچیوشاك است. در سال 1991، از سوی انستیتوی شرق شناسی كراكف شرق شناسی كراكف در 199 صفحه انتشار یافت.
19- یولا شراکوفسکا - وی فوق لیسانس ایران شناسی خود را در سال 1977 و دكتری خود را در سال 1985 با موضوع ‹‹ محمد داود و تاریخ معاصر افغانستان›› نوشته است. شراكوفسكا كه 18 سال سابقه تدریس داشته و متاهل و دارای دو فرزند است، در سال 1976 به مدت یك سال در كشور افغانستان اقامت گزید و در آن سال به مدت دو هفته نیز به ایران سفر كرد. ایشان دروس تاریخ افغانستان، تاریخ معاصر ایران، جغرافیای ایران و افغانستان و دستور زبان فارسی را در دانشكده های ایران شناسی لهستان آموزش می دهند.
20- كاوره پوررهنما ، مدرس گروه مطالعات ایرانی در دانشگاه ورشو است. وی از سال 1976 با این دانشگاه همكاری می نماید. تحصیلات: كارشناسی ارشد، تئاتر،دانشگاه صوفیا، 1963-1959 2. كارشناسی ارشد دانشكده فیلم،دانشگاه لدز 1971-1966 استاد پوررهنما ایران شناس دارای مدرك فوق لیسانس كارگردانی سینما هستند، در دوران جوانی از ایران خارج و در كشورهای بلغارستان و لهستان ساكن شده اند و حدود 27 سال است كه در لهستان ساكن اند. همسر ایشان خانم ایزابلا پوروهنما لهستانی و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی و از اساتید این دانشكده هستند. آقای پوررهنما 20 سال سابقه تدریس در دروس رشته ایران شناسی را دارند، و تدریس مكالمه فارسی و آموزش زبان مطبوعاتی و اداری بر عهده ایشان است. وی سه جلد كتاب آموزش زبان فارسی تالیف كرده كه جلد دوم آن درباره زبان مطبوعاتی با همكاری خانم مونیكا حفیلچینسكا تهیه شده است. جلد سوم كتاب درباره موضوعات فلسفی و اخلاقی بوده و جلد چهارم كه با همكاری آقای آرتور اوژخ تهیه شده در خصوص زبان فنی و اداری است. آقای پوررهنما درباره فردوسی كتابی در سال 1990 نشر داده است. حوزه های مطالعاتی: 1. زبان فارسی 2. تدریس زبان فارسی 3. فرهنگ، زبان و مردم شناسی ایران 4. ادبیات فارسی رهنما به زبان های فارسی،بلغاری و لهستانی تسلط دارد و دوره های آموزشی را به زبان فارسی برگزار می كند. آثار: الف كتاب: 1. میترا ، 1988 2. فرهنگ ایران، 1978 3. زبان و ادبیات فارسی، 1997 ب. مقاله 1. روابط فرهنگی ایران و لهستان از دیدگاه ایرانی ها، مجله (Orez Perski indeuropejski) ، ش XVI-XIX- 2000، صص 85-80 2. مرگ مهاجرین، در حال تدوین نشانی www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1
21- آرتوراوژخ در 1989 موفق به دریافت مدرك فوق لیسانس ایران شناسی شده و در سال 1994 رساله دكتری خود را درباره گشتاسب نامه به پایان آورده است. آقای اوژخ 6 سال سابقه تدریس در دانشكده ایران شناسی ورشو دارد و دروس مكالمه فارسی و شعر فارسی را تدریس می كند. وی در تدریس كتابهای آزفا(آموزش زبان فارسی) كه از سوی وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان تهیه شده، تبحر فوق العاده ای كسب كرده است.
22- رضا رویان ایرانی الاصل بوده و دارای مدرك فوق لیسانس بیولوژی است. همسر ایشان لهستانی الاصل و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی ورشو است. آقای رویان حدود 11 سال است كه در لهستان ساكن و حدود 7 سال است كه در دانشكده ایران شناسی ورشو هفته ای 4 ساعت مكالمه فارسی تدریس می كند. او همچنین موفق به دریافت دكتری در رشته میكروبیولوژی شده است.
23- زوفیا جوزفوویچ ژاباك - ایشان در زمان جنگ جهانی دوم مدتی در ایران اقامت داشته اند. از این رو، به مكالمه فارسی كاملا مسلط هستند و كتاب نظم ونثر معاصر فارسی را كه جزو كتابهای درسی دانشكده ایران شناسی است، تالیف كرده اند. خانم جوزفوویچ هم اكنون در بخش اداری پارلمان لهستان اشتغال دارند و تا چند سال قبل در دانشكده ایران شناسی تدریس می كردند.
24- خانم مونیكا حفیلچینسكا در سال 1978 در رشته ایران شناسی فارغ التحصیل شده و مدت 12 سال است كه تدریس مكالمه فارسی و متون كلاسیك ادبی ایران اشتغال دارند. خانم مونیكا چند سالی را نیز در افغانستان بسر برده و در تهیه كتاب آموزش زبان مطبوعاتی با آقای پوررهنما و در كار تهیه كتاب آموزشی دستور زبان فارسی با پروفسور اسكوادانك همكاری داشته است. اكنون در سالهای اول و دوم رشته ایران شناسی ‹‹ كتاب زبان فارسی و دستور›› خانم مونیكا آموزش داده می شود.
25- دكتر یادویگا پستروشینسكا دارای مدرك دكتری در رشته ایران شناسی بوده و از متخصصان زبان فارسی افغانی به شمار می رود. پستروشینسكا در زبان پشتو، زبان شناسی و فرهنگ افغانستان نیز تخصص دارد. او كه متولد سال 1947، است و 25 سال سابقه تدریس دارد، سه سال در افغانستان اقامت داشته و در غیاب آقای دكتر پیسوویچ، ریاست بخش ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی را بر عهده دارد. مقالات بسیار از این ایران شناس نامور در خبرنامه افغانستان به چاپ رسیده است. تاكنون به طور مداوم انتشار آن در لهستان ادامه دارد و به همت و سردبیری دكتر یادویگا پستروشینسكا، دكتر آنا كراسناولسكا و كینگا ماچیوشاك منتشر می شود.
26- آنا جوانا بیلنسكا- نادری ، رئیس گروه مطالعات ایران دانشگاه ورشو است تحصیلات: 1. كارشناسی ارشد ، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی ، دانشگاه ورشو، 1993-1988 2. دكتری تخصصی، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،2000، 1995 حوزه های مطالعاتی 1. ادبیات و فرهنگ ایران 2. تاریخ و تئوری موسیقی كلاسیك فارسی 3. زبان فارسی دروس مورد تدریس 1. زبان فارسی 2. ادبیات فارسی نادری به زبان های فارسی، انگلیسی ، روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف) كتاب 1. موسیقی فارسی در دوره رنسانس،2000 ب) مقاله 1. موسیقی كلاسیك فارسی،2002 2. مسائل ترمینولوژی موسیقی فارسی، 2002 3. المهدی ابراهیم ، دایره المعارف موسیقی، 2000 4. محمد بن مسعود بن مسلح شیرازی، دایره المعارف موسیقی، 2000 5. المسكی، دایره المعارف موسیقی ،2000 6. المونادیم ابوالحمد یحیی بن علی ،دایره المعارف موسیقی، 2000 7. «عبدالقادر مراغی و تحلیل جایگاه وی در موسیقی» ، در دست تدوین نشانی http://www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1 E-mail:a.bylinska@chello.p1
27- سیلویا سوردیكوسكا - تحصیلات كارشناسی ارشد مطالعات ایرانی،گروه مطالعات ایرانی ،موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،1988-1994 همكار گروه مطالعات ایران، دانشگاه ورشو، 2000-1999 دانشجوی دكتری تخصصی مطالعات ایران، مؤسسه مطالعات شرقی ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی 1. تاریخ مدرن ایران 2. ادبیات و فرهنگ فارسی 3. مفاهیم خاص در سنت ایرانی نظیر شهادت ، جهاد 4. زبان فارسی دروس مورد تدریس زبان فارسی آثار 1. «نقش شهادت و قربانی در الگوی فرهنگ ایرانی: تحلیل ایده ی شهادت مبتنی بر اثار مذهبی و معاصر»، در دست تدوین 2. «ابعاد معنوی جهاد و دكترین (امام)خمینی» مجله(Acta Asistica Varsoviensia)، ش 13، ورشو 2000، صص 85-75 3. ایران-سرزمین مقدس: تأملی بر نمادگرایی در سخنرانی های «امام» خمینی، مجله(Hemispheres)، ش16، ورشو 2001، صص 51-39 4. ایرانیان: یادگیری دیدگاه های حماسی، مجله (Hemispheres)،ش18، ورشور 2003 تسلط به زبان ها فارسی، انگلیسی،روسی و فرانسوی نشانی http://www.orient.uw.edu.pl/iranistyka/faculty.html E.mail:sylwia-surdykowska@02.pl
28- جولانتا سایراكوسكا-دیندو،استاد گروه مطالعات ایران،مؤسسه مطالعات شرقی دانشگاه ورشو است. وی پیش از این با دانشگاه های زیر همكاری نموده است: 1.دانشگاه كابل،افغانستان ، 1978-1976 2. مؤسسه كشورهای آسیایی و آفریقایی ،دانشگاه مسكو،روسیه، 1982 3. مركز مطالعات افغانستان،سوئیس،1994 4. دانشگاه تهران،ایران، 1997 5.Inalco، فرانسه، 1998 6. رئیس موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 2002 7. معاون مؤسسه مطالعات شرقی،دانشگاه ورشو،2002-1999 تحصیلات 1. كارشناسی ارشد،گروه مطالعات ایران، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1977 2. دكتری تخصصی، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1985 3. مطالعات فوق دكتری(آماده ارائه تز)، 1999 تاكنون 4. دانشكده زبان های جدید ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی تاریخ و فرهنگ ایران و افغانستان دروس مورد تدریس 1. جغرافیای تاریخی و سیاسی ایران و افغانستان 2. سمینار مطالعات ایران دیندو،به زبان های فارسی،انگلیسی،روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف)كتاب 1. مسائل سیاسی افغانستان ، 1998 2. جمهوری افغانستان، 2002 ب)مقاله 1. دموكراسی پارلمانی افغانستان در تصور سیاسی محمد داوود و نتایج عملی آن، 1987 2. گذار افغانستان به دموكراسی ، 1989 3.دولت در نظام سیاسی و اقتصادی افغانستان و كودتای آوریل 1978،1990 4. غرابت پادشاهی در افغانستان، 1990 5. افغانستان، دایره المعارف تاریخ،2002 6. آذربایجان دایره المعارف تاریخ، 2002 7. ارائه مقاله در نخستین همایش ملی ایرانشناسی ، تهران، 2002 8. ارائه مقاله نخستین همایش بین المللی برخورد تمدن ها،آنكارا، 2002 نشانی http://www.orient.uw.edu.pl.en.iranistyka.faculty.html E.mail:JSD@orient.uw.edu.pl
29- ماریژان موله دانشمند جوان ایران شناس كه اصلاً لهستانی و موطنش فرانسه بود در پاریس به سنی كه از چهل نمی گذشت در گذشت. پدرش لهستانی بود. خود وی در زمان جنگ دوم به فرانسه آمد و تحصیلات خود را در رشته ی تحقیقات ایرانی به اتمام رسانید. پس از آن سه سال از عمر را در ایران گذراند و در دانشگاه تهران تحصیل و در مؤسسه ی ایران شناسی انستیتو ایارن و فرانسه تتبع و تحقیق كرد. پس از بازگشت به فرانسه درجه ی دكتری خود را گذرانید. تخصص وی در رشته ی ادبیات پهلوی و دین زرتشتی بود. رسالات و مقالات محققانه ی شایسته ای از او در مجلات شرق شناسی انتشار یافت در مدت توقف در ایارن به تحقیق در تصوّف پرداخت و با صوفیه مخصوصاًطریقه ی ذهبیه نشست و خاست داشت و به تحقیق و تتبع در تاریخ تصوّف و به ویژه عقاید صوفیه ی كبرویه و نقشبندیه پرداخت. وی موفق شد كه مجموعه ی انسان كامل از آثار عزیز نسفی(تهران،1341) و چند رساله از آثار نقشبندیان را در مجله ی فرهنگ ایران زمین به چاپ برساند. در گذشت وی برای ایران شناسی گران تمام شدو دانشمندی پركار و تیز هوش و نكته یاب از دست رفت . همچنین مقالات متعددو كتابی مفید و مهم به زبان فرانسه راجع به اصول آیین مزدیسنی تألیف و چاپ كرده است. 1. راهنمای كتاب،سال 5،شماره ی 7(مهر 1341)،ص 662
30- بوریس آپفل جوانترین ایرانشناس معاصر لهستانی ، صاحب تحقیقات درباره آثار ابوعلی سینا و مترجم منتخباتی از نوشته های او.
31- كنراد لیبیتسكی، استاد دانشگاه ورشو مترجم رباعیات خیام
32- آندری گاورنسكی ، آندری دارای مطالعات و تحقیقات درباره تاریخ ایران مؤلف «مطالعاتی در اشعار خیام»
33- آندرآس آكولوتوس- آندرآس در 16 مارس 1654 در برنشتات (آلمان، لهستان امروزی)به دنیا آمد. 1704 در گذشت. زبان عبری را خوب می دانست و علاوه بر آن به زبانهای كلدانی، عربی، فارسی، حبشی، ارمنی، مغربی، تركی و قطبی نیز آشنا بود. در 1680 بر حسب اتفاق به نسخه ای از تورات به زبان ارمنی دست یافت و براساس آن مصنفات النبی زبان عبادیة را به ارمنی منتشر كرد. درخلال جنگهای لهستان و تركها به نسخه ای از قرآ» دست یافت كه به دو زبان فارسی و تركی ترجمه شده بود. وی این نسخه رابه لاتینی ترجمه كرد. و چون موفق به انتشار كامل آن نشد فقط نمونههایی از آن را همراه با متن كامل عربی وترجمه ی فارسی وتركی و لاتینی با عنون نصوص من القرآن منتشر ساخت.آكولوتوس عضو آكادمی علوم برلین بود. در 1683 در برسلاو به مقام كشیشی رسید. وی با دانشمندان مشهوری چون لایپ نیتس، لانگرو و اشپانهایم مكاتبه داشت. 14نوامبر در برسلاو درگذشت.
34- هانس اشمیا 21 ژانویه 1934 در بیلسكو-بیالا(لهستان)به دنیا آمد. نزد ویلهلم براندن اشتاین به تحصیل زبان شناسی تطبیقی پرداخت و نزد هانس گرستینگر و اندره ایوانكا فقة للغة قدیم را در دانشگاه گراتس فرا گرفت امتحان معلمی در زبان های لاتین و یونانی را به موفقیت پشت سر گذاشت. در 1962 به اخذ درجه ی دكتری نایل آمد از 1961 تا 1966 در دبیرستانی در شهر گراتس به تدریس پرداخت 1967 در گراتس و 1968 در اینسبروك درجه ی استادی زبانهای هندو اروپایی را دریافت كرد. از اول ژانویه 1967 دستیار پروفسور ولفگانگ مید گردید. از 1975 به عنوان استاد زبانهای هند و اروپایی،بویژه هندو ایرانی،مشغول به كار بوده است آثار: «درباره ی واژه ی دوره» «تقسیم بندی زبانهای ژرمنی بر اساس مثال از قالبهای صرفی آنها»(نقد) «مقالاتی كوتاه درباره ی فقة اللغةقدیم»(نقد) «فوت ویلهلم براندن اشتاین» یادنامه ی براندن اشتاین(گردآوری ،با همكاری) اسطوره ی ژرمنهای آلپ «زبان ادبی هند و ژرمنی»(نقد) «واژه نامه ی تطبیقی و ریشه شناختی افعال قومی ژرمنی»(نقد) «مقالاتی درباره ی نام شناسی و جغرافیای زبانی»(با همكاری) «ویژگیهای اساسی نحو تطبیقی زبان های هند و ژرمنی »(گردآوری،باهمكاری) «ایرانی ها در نزد لوكیانوس» «پژوهشهایی درباره ی تاریخ و زبان سرمتها»(نقد) «یونانیان و ایرانیان 1. داریوش 2 . افسانه ی اصل و نسب سرمتها» «داریوش ،كسركسس (خشیارشا)،آرتاكسركسس(اردشیر)نام سه تن از پادشاهان ایرانی به زبان یونانی» «زبانهای ایرانی و یونانی در آیین میترا» «نام شناسی تخت جمشید»(نقد) «ورود آناهیتا» «آیا وجود آریاییها در خاور نزدیك یك اسطوره است؟»(نقد) «آیاazi اوستایی به معنای حرص همان aji هندی باستان به معنای نبرد است؟» (sprachwissenschaft,Universitat Klagenfurt,1)«درباره ی واژه ی هند و ژرمنی معادل دختر» «درباره ی بازسازی واژه ی هندو ژرمنی معادل دختر«واژه سازی و ریشه یابی» «قاعده ی لاخمان درباره ی زبان لاتین-یك تجدید نظر»(نقد) «ایران در اوایل حكومت هخامنشیار»(نقد) «آواشناسی تاریخی زبان لاتین در چارچوب زبانهای هندو اروپایی»(نقد) «بحث صرف و آواشناسی زبان لاتین»(نقد) «شلوارهای ایرانی» «كتابنامه ی آثار علمی یولیوس پوكرنی» «كتیبه ی داریوش در سوئز.تلاش برای خواندن قطعه ای فراموش شده» «آخرین زبان هند و ژرمنی»(نقد) درباره اش: «یادداشتی درباره ی زندگینامه ی خود نوشت»
35- یوسف یوسفوویچ پالیوكایتیس در 14 اكتبر 1886 در ورشو متولد شد.در 1913 از انستیتوی زبان های شرقی دانشگاه لازارف فارغ التحصیل گردید.در 1945 با ارائه رساله ای با عنوان راه های ارتباطی افغانستان و اهمیت اقتصادی آن ها، نامزد (دكتر) علوم اقتصادی شد. 1967 موفق به اخذ درجه ی دكتری گردید. 1911 و 1912 در تركیه به تحقیق پرداخت. 1913 و 1914 كارمند بانك استقراضی ایران در پترزبورگ بود و از 1914 تا 1918 در ایران به سر برد. از 1919 تا 1923 كارمند وزارت امور خارجه شوروی،از 1924تا 1938 كارمند وزارت بازرگانی خارجی شوروی،از 1936 تا 1954 استاد انستیتوی شرق شناسی مسكو،از 1954 استاد دانشكده دولتی روابط بین الملل وزارت امور خارجه شوروی و از 1958 رئیس انستیتوی شرق شناسی مسكو بود 1969 به مقام پروفسوری نایل گردید. آثار: اقتصاد ایران تعرفه های جدید گمركی در سین كیانگ (اویغورستان) راه های پیشرفت اقتصادی سین كیانگ مراحل توسعه ی اقتصادی افغانستان اهمیت كالا و بسته بندی آن برای صادرات شوروی به شرق بازتاب بحران اقتصادی جهان بر اقتصاد سین كیانگ صنایع دستی در استان كولجان(باهمكاری) دامپروری در سین كیانگ(باهمكاری) نظام گمركی سین كیانگ چایكاری در ایران برنامه ای پیرامون جغرافیای طبیعی ایران ایران پیشرفت اقتصادی ایران چكیده ی رساله ی علمی پیشرفت اقتصادی ایران(پایان نامه دكتری )
36- مارتین پلسنر در 1900 در بروسلاو (لهستان )به دنیا آمد و سرانجام در 27 نوامبر 1973 درگذشت. وی از1927 تا 1929 به عنوان دستیار روسكا در انستیتوی تحقیقات تاریخی و علوم طبیعی برلین كار كرد. 1933 استادیار مطالعات سامی در دانشگاه فرانكفورت گردید ودر همان سالبرای تدریس در دبیرستان ریلی در شهر حیفا،آلمان را به قصد فلسطین ترك كرد . 1945 در مدرسه ی معاعله در بیت المقدس،1949 در كتابخانه ی ملی یهود و سپس در كتابخانه ی مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری كار كرد . 1952مدرس خارجی و 1955 استاد مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری بود . تحقیقاتی در زمینه ی میراث تاریخی اسلام و تأثیرش بر یهودیت سده های میانه انجام داده و مدتی در هامبورگ در تصحیح كتاب جامعی درباره ی سحر و جادو- كه به غلط به مسلمه بن احمد مجریطی نسبت داده شده بود در حالی كه نگارش آن نزدیك به پنجاه سال دیرتر انجام گرفته -با هلموت ریتر همكاری داشته آثار: فهرست همگانی آثار پروفسور فیشر مطالب تازه درباره ی سرنوشت لوح زمردین اهمیت كشاورزی نبطیه .تلاشی برای بازنگری در كتاب ابن وحشیه(الفلاحة النّبطیه) كتاب بریسون فیثاغورسیان عهد جدید درباره ی اقتصاد و تأثیر آن بر علوم اسلامی(ویرایش ،ترجمه) كیمیاگری اعراب(مسلمانان)در آثار لاتینی مغرب زمین مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی1. پژوهش هایی در دستنوشته های عربی موجود در استانبول،قونیه و دمشق تاریخ علوم در اسلام به عنوان وظیفه ای بر دوش اسلام شناسی جدید درباره ی ترجمه ی عربی كتاب صناعت شعر ارسطو هرمس تریسمگیستوس و علوم عربی(اسلامی) ابن صاعد الاندلسی منجمن و تاریخنگار وكتاب تاریخ علوم او فهرست برداری از نسخ خطی عربی درباره ی طب وعلوم عمره ی سرنوشت ساز حضرت محمد(ص) در ذیعقده ی سال هشتم هجری و آیه ی اول از سوره ی هفدهم مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع 2. برخی نگاشته های ابن سینا و فارابی درباره ی روانشناسی و اخلاق ترجمه های اشتاین اشنایدر از زبان عربی به زبان های اروپایی اغاثوذیمون(بت یونانی-مصری) الماس عنبر الانبیق عتمه (صلاة العتمه یانماز مغرب) بلینوس بطلمیوس بیطار بادزهر سنت شرقی نوشته های ارسطو و فارابی در آثار اسپانیایی-عربی هدف فرزانه (ترجمه با همكاری) جابرین حیان جدول فیروزه جابرین حیان و زمان نگارش آثار عربی جابر گبر و جابرین حیان: عبارت معتبری از جابر متعلق به سده ی شانزدهم از اسلام شناسی تا تاریخ علوم كتاب فارابی درباره ی پزشكی ، منبعی ناشناخته كه به تازگی كشف شده است حجر حرم هرمس مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی4. ساموئل میكلوس اشترن،اخوان الصفا و دایرةالمعارف اسلام مقدمه ی فارابی بر مطالعه ی علم پزشكی شرح یك آزمایش علمی سده ی میانه به زبان عبری كهربا قرقوب(شهری درخوزستان نزدیك شرق) كوثا(شهری قدیمی در عراق) لمك(پدرجوبال مخترع موسقی به روایت تورات) مال معن بن اوس المزنی الماردینی ملك ناموس نیسان ربی رمضان سهرورد تموز تشرین
37- آلكساندر لوویچ پوپوف وی در 31 اوت سال 1888 در ورشو به دنیا آمد. 1913 تحصیلاتش را در رشته فیزیك و ریاضی بهپایان رسانید. 1917 از دانشكدههای تاریخ و فلسفه دانشگاه پترزبورگ فارغالتحصیل شد. 1935نامزد (دكتر) علوم تاریخ گردید. 1921 و 1922 مدیر بازرگانی دولتی آذربایجان، از 1923 تا 1930 تا 1935 رئیس هیئت كمیته اجرائیه مركزی اتحاد شوروی در امر انتشار اسناد دوران امپریالیسم و از 1935 تا 1943 كارمند علمی انستیتوی تاریخ آكادمی علوم اتحاد شوروی بود. سرانجام در سال 1943 درگذشت. آثار : - مناسبات بینالملل در عصر امپریالیسم - پیرامون تاریخ آغاز مناسبات میان دولتهای روسیه و سیام - برگی از تاریخ سیاست روسیه در ایران - رقابت دولتها در آسیای صغیر پیرامون خطوط آهن - رقابت انگلیس و روس بر سر راههای ایران - سیاست بریتانیا در هند و مناسبات روسیه و هندوستان در سالهای 1897 - 1905 - نخستین گامهای امپریالیسم روس در خاور دور - روسیه تزاری و ایران در دوران جنگ روس و ژاپن (مقدمه و تدارك امر چاپ) - رقابت انگلیس و روسیه در ایران طی سالهای 1890- 1906.
38- كورزینسكی خاورشناس قرن دوازدهم هجری كه اهل لهستان و از كشیش های آنجا به شمار رفته و در موقع محاصرۀ اصفهان از طرف افاغنه در آن حدود بوده اوضاع آن زمان را به چشم خود دیده ویادداشت هائی جمع و تألیف نموده و نگارشات خود را ضمن دو جلد در 1142 ، هفت سال بعد از سقوط شاه سلطان حسین صفوی و قتل او بدست اشرف افغان در دورۀ لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه به طبع رسانیده و كتاب او به نام «تاریخ آخرین انقلاب های ایران» موسوم است Histoire de la dernieres Rovolutions en perse(1724)
منبع : سایت بنیاد ایرانشناسی
1- آلبركازیمیریسكی در سال 1808 متولد شده سرانجام پس از هفتاد و نه سال عمر در سال 1887 بدرود حیات گفته است. وی اسلام شناس و ایران شناس لهستانی و مترجم قرآن حكیم به فرانسوی تحصیلات خود را در ورشو و دانشگاه برلین در زبان و ادبیات عربی به پایان رسانیده و از 1839 تا 1840 به خاور نزدیك سفر كرده و در دین مقدس اسلام و قرآن كریم به مطالعه پرداخته و با علمای اسلامی معاصرش آشنا شده و از محضر آنان بهره مند شده است. كازیمیرسكی مدتی هم به سمت مترجم سفارت فرانسه به تهران به جانشینی خوچكو منصوب گردیده و در اینجا هم به مطالعه زبان و ادبیات فارسی پرداخته است. آثار مهم: از كارهای مهم او ترجمه قرآن به زبان فرانسه با مقدمه ای از شرح حال حضرت محمد (ص) می باشد. البته تالیفات ارزشمندی دیگری نیز به رشته تحریر درآورده است. این مترجم دانشمند در ترجمه ی قرآن امانت علمی و بلاغت عربی را تا حد امكان رعایت كرده و ترجمه ی او بر ترجمه های فرانسوی دیگر قرآن برتری دارد دیگر از آثار مهم او: فرهنگ عربی- فرانسه در 2 جلد می باشد. كه با وجود فرهنگهای متعددی كه بعداً نگاشته شده بی نظیر می باشد. این فرهنگ حاوی مصادر لغات عربی اشتقاق فصیح و عامیانه ،مقررات لهجه های جزایری و مغربی است كه در تألیف آن از فرهنگ فرایتاگ هم كمك گرفته است دیگر از آثارش ترجمه گلستان سعدی به زبان لهستانی،1876 منتخبی از دیوان منوچهری، 1876 مكالمه ی فرانسه -فارسی به انضمام دستور مختصر زبان فارسی، 1883 منوچهر شاعر ایرانی قرن یازدهم میلادی، 1887 ترجمه داستان انیس جلیس ازهزارو یك شب
2- تادئوس كوالسكی . وی در 21 ژوئن 1889 در كراكوی متولد شد،سرانجام وی پس از پنجاه و نه سال عمر در پنجم ماه مه 1948، بدرود حیات گفته است. وی از خاورشناسان بزرگ لهستانی بوده كه در ادبیات تركی قدیم و جدید و ادبیات فارسی تخصص داشته است تحصیلات عالیه را در دانشگاههای كراكوی، وین، ستراسبورگ و كیل به پایان رسانده و در سال 1911 به اخذ درجه دكترا در ادبیات از دانشگاه كراكوی نائل گردیده است. كوالسكی كه بیشتر ترك شناس و عرب شناس محسوب می شد به برخی مضامین كلی اسلامی در حماسه های ایرانی توجه داشت وظاهراً از سرچشمه های این آثار در ایران بیش از اسلام غافل بود. وی معروفترین نماینده مكتب فقه اللغه سه زبانه اسلامی بود. كه از 1919 تا زمان مرگ در 1948-با وقفه ای در دوران جنگ فعالیتهای آموزشی خود را با عنوان دانشیار فقه اللغه زبانهای شرقی اسلامی در دانشگاه كراكوی، بعد از مدتی پروفسور فوق العاده می شود. كوالسكی در كراكو درسهایی در زمینه زبان فارسی و ادبیات قدیم ایران می دادند از فعالیتهای دیگر كوالسكی عضویت در انجمنهای علوم و ادبیات لهستان،عضو پیوسته ی همان موسسه (1932) و مدیر كل آن در سال 1939 گردیده همچنین رئیس انجمن خاورشناسان لهستان، عضو محلی علمی عربی دمشق است. آثار: نوشته های كوالسكی به دویست فقره بالغ می گردد و مطالعات و بررسیهای او درباره عرب و ترك و ایران از سه فقره تجاوز می كند. چاپ دیوان قیس بن حاتم، متن و ترجمه ی آلمانی (لاپیزیگ 1914)،اسلام و مسیحیت (1929) ، تركی عثمانی در مقدونیه (1926)،لهجه های تركی(1931)، تركها و زبان تركی در شمال شرقی بلغارستان(1933)،مطالعات درباره ی زبان تركی عثمانی قدمیم(1932-34)،ترجمه غزلهای حافظ به زبان لهستانی(1957)، علوم شرقی در لهستان،تأثیر زبان شرقی در زبان لهستانی مطالعات فارسی كوالسكی : مقاله تحقیقی درباره ی حكیم عمر خیام نیشابوری(1936)، مطالعات درباره ی شاهنامه فردوسی در دو جلد (1925-53) تبصره-بررسیهای خاورشناس مزبور درباره ی عرب و ترك و ایران از صد فقره تجاوز میكند . دیگر از آثار او ترجمه دیوان كعب بن زهیر می باشد كه پس ازمرگش فریتز كرنكو (1872-1935) خاورشناس آلمانی آن را با مقدمه ای انتشار داد.
3- تادؤس لویسكی خاورشناس لهستانی می باشد. لویسكی تحصیلات عالیه خود را در موسسه فقه اللغات شرقی در دانشگاه (جاجیلونیا) در كراكوی، به اتمام رسانده است. وی ریاست مطالعات تركی همین دانشگاه را عهده دار می باشد. آثار: آثار با ارزشی از این استاد عالیقدر به یادگار مانده است. امثال و گفتارهای ملی قراقوروم(1947)،رویاهایی از قوروم(مجله خاورشناسی 1939 -49) ، افسانه هاو عادات قوروم (1950)،كتاب المشرفی تركیا الحدیثه(1950)، بیان الادب التركمانی(1952)،دو فیلسوف آسیای وسطی:فارابی و بیرونی (مجله ی خاورشناسی ،1952)،التعریف بتركیا فی القوروم (مجله ی خاورشناسی ، 1955) ،در راه مطالعه علم الاجناس نزد قفقازیها (مجله ی مزبور 1956)زندگینامه كوالسكی تادئوس(سالنامه خاورشناسی، 1951-52)
4- فرانسی سك ماخالسكی از ایران شناسان و هند شناسان و اسلام شناسان نامدار لهستانی بوده، كه در شهر برادوك از توابع ایالات متحده امریكا پا به عرصه وجود نهاده است. تحصیلات عالیه خود را در دانشگاه ژان كازیمیر در شهر لووو به پایان رسانده است. وی در زبانهای فارسی ،عربی،تركی،فرانسه،انگلیسی......تسلط داشته و به همین زبانهای كتاب و مقاله نوشته،مشارالیه با عنوان رئیس مطالعات فارسی در مدرسه زبانهای شرقی لهستان ،استاد دانشگاه (ژاكلون) در شهر كراكوی به فعالیت اشتغال داشته است. این دانشمند برای مطالعه در رشته خود به ایران ، شوروی، لبنان،دانمارك.....سفر كرده و كنفرانسهای علمی جالبی ایراد كرده است. وی عضو پیشین انجمن لهستانی مطالعات ایرانی در تهران، بود. او كه نخستین محقق لهستانی بود كه فارسی محاوره ای را در ایران آموخته بود، كار خود را یكسره پژوهشهای ایرانی قرار داد. از بركت كوششهای او، جریان مداوم رهایی مطالعات ایرانی از وابستگی آغاز شد. وجهه نظر ایرانشناسانه صرف ماخالسكی و سنت زبان شناسی هند و ایرانی كه در دانشگاه كراكو رونق داشت، هر دو در پیدایش بخش مطالعات ایرانی دانشگاه كراكو به صورت امروزی، كه هم شامل زبانشناسان است و هم شامل محققان ادبیات، دخالت داشته اند. پروفسور ماخالسكی كتابهای متعددی به رشته تحریر درآورده است. همچنین ماخالسكی به حماسه فردوسی پرداخت و گذشته از ترجمه قسمتهایی از آن رساله كوتاهی در این باره نوشت.
5- آرمی نیوس وامبری در 19 مارس 1832 در یكی از دهكده های كرانه رود دانوب متولد شده است. سرانجام پس از 82 سال عمر در 15 سپتامبر 1913 در بوداپست بدرود حیات گفته است. یكی از با پشتكارترین جهانگردان و كاشفان لهستانی بوده، كه این كاشف در میان صحراهای خطرناك در نقاط صعب العبور آسیای مركزی گذشته و در دیگر كشورهای آسیایی به صورت یك درویش ناشناخته به سیاحت پرداخته تا كسی او را نشناسد و مبادا جانش به خطر بیفتد. تحصیلات: وامبری در 12 سالگی در مدرسه كوچكی دهكده تحصیل می كرد و از آغاز جوانی برای فراگیری زبانهای مختلف در دانشگاه بوداپست از جمله مجاری، لاتینی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی استعداد فوق العاده ابراز كرد. سفر اسالامبول: وامبری در بیست سالگی به اسلامبول سفر كرد و در آنجا به تدریس زبانهای اروپایی پرداخت. ضمناً نزدیك به بیست لهجه و زبان شرقی آشنایی پیدا كرد از جمله آن ایغوری، ازبكی، جغتایی، و غیر اینها. با مساعدت یكی از دوستان تركش به تابعیت دولت عثمانی درآمد و به سمت دبیر فوآد پاشا منصوب شد. شش سال در اسلامبول ماند و در این مدت یك فرهنگ تركی به آلمانی و چند كتاب دیگر درباره زبان شناسی منتشر ساخت. از نظر علاقه وافری كه به ادبیات شرقی داشت لذا داستانهای عامیانه آسیایی را جمع كرد و انتشار داد و در كشور عثمانی به قدری محبوبیت پیدا كرد كه به او رشید افندی نام نهادند. جهانگردی وامبری: وامبری علاقه دیگری هم داشت و آن جهانگردی در آسیای مركزی بود. از این رو در 27 سالگی سفر خود را آغاز كرد، و به مكه، تهران و اسلامبول سفرهایی انجام داد. مشارالیه در سال 1865 به عنوان پروفسور زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست به تدریس پرداخت، وی در 1876 به سمت عضو انجمن علوم مجارستان انتخاب شد. از آنجایی كه این جهانگرد مشهور به زبانهای فارسی ،عربی،هندی،پارسی قدیم تاتاری،تركستانی و تركی عثمانی تسلط داشت لذا با علمای مشرق زمین تماس دایمی برقرار كرد و به منظور تكمیل معلوماتش در فواصل معین به اسلامبول سفر می كرد، و در سالهای بد مشاور سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی گردید. وامبری در نتیجه فضائل علمی و ادبی سیاحتهای پرماجرایش در انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان واقع شد و نشان ویكتوریا به او تقدیم گردید.فضلای انگلیسی هم با خواندن كتابها و استماع سخنرانیهایش و نیز مكاتبه با وی مادام العمر قدرشناس او بودند. آثار: نوشته های او بسیار است.و مهمترین آنها عبارتند از: 1. مسافرتها در آسیای مركزی 443 صفحه 1864 2. درویش دروغین 1865 تبصره -این كتاب به سیزده زبان ترجمه شده و آقای فتحعلی خواجه نوریان آن را از روی ترجمه فرانسویش به فارسی برگردانده و در سال 1343 به هزینه ی بنگاه ترجمه و نشر كتاب در تهران انتشار یافته است. این كتاب دارای تصاویر جالبی می باشد ترجمه ی آلمانی آن هم از نظر چاپ مرغوب و عكسهای آن جالب در خور توجه می باشد. 3. سیاحتهای من و حوادث در ایران،364 صفحه ،1867 4. تاریخ بخارا از قدیمترین ادوار تا عصر حاضر، 2 جلد ، 1873 5. مسافرت در آسیای وسطی از تهران به سوی بیابانهای تركستان از سواحل بحر خزر به سوی خیوه و بخارا و سمرقند ، 352 صفحه ،1865 6. فرهنگ اشتقاقی زبانهای تركی و تاتاری ،228 صفحه ،1878 7. فرهنگ جیبی آلمای به تركی، 1858 8. اسلام در قرن نوزدهم ؛یك مطالعه تاریخی از نظر فرهنگ و تمدن ،322 صفحه ،1875 9. طرحهایی از آسیای وسطی،444صفحه ،1868 10. آداب و رسوم در ممالك مشرق زمین ،1876 11. زندگینامه وامبری آرمی نیوس و حوادث آن،لندن 1914 12. سیاحتهای من و خاطرات در ایران ،1867 13. زبانهای تركمنها،مندرج در اساس فقه الغه ایرانی،ج33-387- 444، 1879 14. مسافرتهای درویش دروغین در آسیای وسطی ،پاریس،1863، 402 صفحه
6- الكساندر خوچكووا از خاورشناسان معروف لهستانی در قرن نوزدهم و مسافر مشرق زمین بوده كه به مطالعات ایرانی در كشور لهستان رونق بسزا داده است. وی در سال 1824 در فرانسه اقامت گزیده است. در همان اوان به عنوان خاورشناس شهرت یافته است. چند سال هم به سمت مترجم سفارت فرانسه در تهران خدمت كرده، و در مراجعت به پاریس به سمت استاد كولژدوفرانس منصوب شده و تا پایان عمرش در همین سمت باقی بوده است. ایشان نخستین كسی است كه درباره ادبیات عامیانه و اقتصادیات كشور ایران به تحقیق و مطالعه پرداخته و آثار متعددی در این رابطه به یادگار گذارده است.كه مهمترین آنها عبارتند از: 1. نمونه ای ازاشعار عامیانه فارسی، (پاریس1842) ترحمه به فارسی به وسیله ژرژ ساندو ترجمه به آلمانی به وسیله ولف 2. تربیت كرم ابریشم در ایران، (پاریس1844) 3. تآتر در ایران، (مجله مستقل، پاریس 1844) 4. یادداشتهایی كه هنگام بر تخت نشستن محمد شاه قاجار در همان محل تنظیم شده است(لاترییون دوپویل، 1848) 5.گیلان ومردابهای بحرخزر،(پاریس 1850) 6. مسافرتی ازتهران تاسواحل بحر خزر به همراه سرهانری راولین سونف (نوول آنالده ویاژ1850) 7. خراسان و پهلوان ملی آن،(پاریس1852) 8. صنعت نوغان در ایران ، مجله ی شرق، مجله نوغان(ماگازن پیتورسك، پاریس 1854) 9. جنگ شهادت ،(پاریس 1855) 10. شهرهرات و پیدایش آن،(مجله ی شرق 1856) 11. عشقهای یكی از پریان،داستان بزرگی كه از فارسی ترجمه شده لومونیتور اونیورسل، پارس 1856) 12. دستور زبان فارسی ،چاپ اول،پاریس 1852.
7- یان رایش من در تاریخ 19 فوریه 1910 در ورشو به دنیا آمده است. وی اسلام شناس و ترك شناس لهستانی تحصیلات عالیه خود را در موسسه شرق شناسی ورشو و دانشكده ادبیات دانشگاه ورشو با درجه لیسانس در ادبیات به پایان رسانیده (1935) و در همین سال به اخذ دیپلم موسسه شرق شناسی نائل گردیده است. وی در سال 1948درجه دكترا در موضوع مطالعات خاورشناسی دریافت داشته است. مشاغل: دكتر اریش من در سال 1945 دانشیار مطالعات شرقی در دانشگاه ورشو گردیده و بعدها در 1955به درجه استادی دانشگاه مزبور رسید. ضمناً ریاست شركت لهستانی مطالعات شرقی و سردبیری مجله لهستانی و ریاست شورای موسسه خاوری دانشگاه ورشو را عهده دار بود. دانشمند مزبور در سال 1969 به عضویت كمیته بررسیهای شرقی فرهنگستان علوم لهستان درآمده است. آثار: آثار ارزشمندی نیز در زمینه زبانهای شرقی و تاریخ به رشته تحریر درآورده است. 1. آموزش و شناخت زبانهای شرقی در لهستان از قرن هجدهم به بعد (1950) 2. محمد(ص) و جهان اسلام، 1958 3. زندگی لهستانی ها دراستانبول در قرن هجدهم، 1959 4. مشرق زمین در تمدن لهستانی قرن علم و دانش ، 1964 5. از برج بابل تا زبان شناسی مقایسه ای ،1969 6. مسافران لهستانی به خاورنزدیك در قرن نوزدهم،1970 7.تاریخ تركیه، 1971 8. آثار الاسلامیه فی بولونیا(به زبان عربی 1958) تبصره -هفت كتاب آقای رایش من به زبان لهستانی است.
8- شارل رویچسكی در چهارم نوامبر 1736 در (رویس نی) واقع در هنگری قدیم، كه امروز اسلواكی نام دارد به دنیا آمده،سرانجام پس از پنجاه و هفت سال عمر در 1793 در لندن بدرود حیات گفته است. وی از ایران شناسان مشهور لهستانی در قرن هجدهم بوده وی تحصیلات خود را در فرهنگستان علوم شرقی وین در رشته زبانهای فارسی، عربی و تركی به پایان رسانیده، و پس از آن به عنوان وابسته سفارت اتریش در اسلامبول مامور شده، ضمناً فارسی را هم در آنجا تكمیل كرده به طوری كه اشعار حافظ را به خوبی ترجمه كرده است. رویچسكی به عنوان سفیر ورشو در دربار انگلستان مامور شده ودر آنجا با ایران شناسان مشهور ویلیام جونز آشنا شده و از معلومات او بهره مند گردیده و باعث تسلط او به زبان تركی شده است. زبان دانی: البته به زبانهای دیگری همچون فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی، آلمانی، روسی و پرتغالی مسلط بوده است. آثار: ایران شناس مزبور آثار متعددی در زمینه ادبیات ایران انتشار داده و اروپاییان را با عارف نامور ایرانی خواجه شمس الدین حافظ شیرازی آشنا كرد. دیگر از آثار او «نمونه ای از اشعار آسیایی » چاپ وین 1771 بود كه با انتشار آ» مردم اروپا را با اشعار شرقی آشنا ساخت دو دیگر از آثار او «دستور زبان تركی» است كه ترك شناسان در تعلیم زبان تركی از آن استفاده می كنند. و دیگر مكاتباتی به زبان تركی بین رویچسكی می باشد كه پروفسور رایش من خاورشناس لهستانی آن را در مجله ی «آكتا اوریانتالیا» در ورشو به چاپ رسانده است. تبصره-این مجله به زبانهای فرانسه،انگلیسی و آلمانی انتشار می یابد. دانشمندان لهستانی همواره از ایارن شناس عالیقدرشان خشنودند به خصوص كه در فراهم آوردن مجموعه نفیسی كه چارتوریسكی از باسمه های شرقی سهم بزرگی داراست ،كه در حال حاضر برای بررسی دانشمندان ذینفع در موزه ورشو نگهداری می شود
9- آنا نیاز زاجازكوفسكی در 12 نوامبر 1903 در ویلنو از توابع لهستان پا به عرصه وجود نهاده است. وی از ایران شناسان و ترك شناسان لهستانی و متخصص در زبانهای اورالی،آلتایی، تركی و مغولی بوده تحصیلات وی در دانشكده فلسفه و مطالعات شرقی بوده و زبان شناسی خاورنزدیك و میانه را در دانشگاه كراكوی فرا گرفته و به اخذ درجه دكترا از دانشگاه مزبور نائل گردیده است. ایران شناس مزبور در سال 1932 به سمت پروفسور در دانشگاه ورشو و استاد فقه اسلامی و مدیر بخش خاور نزدیك و میانه در دانشگاه تركیه بوده است. مشارالیه در فرهنگستان مطالعات شرقی و انجمن زبان شناسی تركیه و گروه تحقیقات ملی یونسكو عضویت داشته و فعالیت می كرده، و همچنین عضو فرهنگستان علوم لهستان و رئیس كمیته ی مطالعات شرقی و مدیر مركز مطالعات شرقی همین فرهنگستان و عضو افتخاری انجمن زبان شناسان در تركیه و عضو انجمن های دیگر بین المللی و رئیس گروه تحقیقات ملی یونسكو در هلستان و سردبیر سالنامه خاورشناسی ورشو میباشد. وی همچنین دارنده نشان سپاس درجه دوم و مدال فردوسی و مدال ابن سینا و مدال خواجه نصیرالدین طوسی از دولت ایران و جایزه دولتی لهستان در 1955 می باشد.آثار او بالغ بر 280 جلدو 1925 تا 1964در رابطه با ایران و ادبیات ملت ترك به طبع رسیده است. آثار : 1. مطالعات آینده برای ایران و همسایگانش 2. مسأله ی دریافت ادبیات ایرانی در ادبیات ملت ترك 3. ترجمه ی تركی آناتولی كلیله و دمنه از روی ترجمه فارسی ابوالمعالی نصر الله منشی غزنوی كراكوی،1934 4. ترجمه بسیار قدیمی تركی حكایات گزیده فارسی مرزبان نامه ، (مجله ی بین المللی فرهنگستان علوم و ادبیات لهستان،كراكوی 1947، شماره 7-10) 5. ترجمه بسیار قدیمی تركی خسرو شیرین نظامی(ورشو،1958،ج اول-3) 6. منظومه ایرانی خسرو و شیرین ، ترجمه ی تركی عثمانی شیخی ،ورشو 1963 7. ترجمه تركی شاهنامه از مصر دوره ممالیك،ورشو 1964 8. ترجمه ادبیات ایرانی یا مطالعات درباره ی شعرای بزرگ و دانشمندان ایرانی و غیره 9. غزلیات خواجه شمس الدین حافظ شیرازی به زبان لهستانی 10. ترجمه شصت غزل منتخب حافظ شیرازی به زبان لهستانی با مقدمه تفسیری و غیره ،ورشو،1957 11. مقاله سعدی در دایرة المعارف معاصر لهستانی،ورشو، 1958 12.رباعیات ابن سینا،ترجمه به زبان لهستانی با متن فارسی،ورشو ، 1952 13. آثار ابن سینا در لهستان در ارتباط با كنگره تهران،ورشو، 1954-1956 14. آدام مسكیه ویچ و شرق :تأثیر ادبیات فارسی در وی ،كنفرانس ایراد شده در دانشگاه آنقوره به تاریخ 25 نوامبر 1955 به مناسبت صدمین سال مرگ شاعر بزرگ لهستانی 15. مقالات متعدد درباره ی ادبیات فارسی و شاعران و نویسندگان خاورنزدیك در دایرة المعارف بزرگ لهستانی درج شده و زیر چاپ می باشد.
10- بوگدان اسكلادانك 21 اوت سال 1931، در ورشو به دنیا آمد. وی متخصص در نظامهای مذهبی و فلسفی شرق، جنبشهای سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان بوده است. در سال 1951 وارد دانشگاه ورشو شد و به مطالعه زبانشناسی شرقی (زبانهای فارسی، عربی و تركی) در انستیتوی شرقشناسی آن دانشگاه پرداخت و سپس با ارائه رسالهای با عنوان ملی شدن نفت ایران در پرتو كمیسیون ویژه نفت مجلس، فوق لیسانس گرفت. همچنین با دریافت بورس از انستیتوی یاد شده،. در دانشگاه لنینگراد و دانشگاه تهران به تحقیق پیرامون مشكلات زمینهای فئودالی و نهضتهای استقلالطلبانه، در ارتباط با موقعیت اقتصادی ایران پرداخت. در 1965 ضمن ارائه رسالهای با عنوان شكل قدرتهای فئودالی در ایران از آغاز تا دوره تهاجم سلاجقه موفق به دریافت درجه دكتری از دانشگاه ورشو گردید. سال 1976 بهعنوان معاون شعبه انجمن شرقشناسی لهستان در شهر ورشو انتخاب گردید. در سال 1969 از سوی كنگره این انجمن به عضویت در هیئت رئیسه انجمن و در 1971 به سمت خزانهدار آن برگزیده شد. در 1980 دانشیار و در 1985 مدیر انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. اسكلادانك بنیانگذار مدرسه ایرانشناسی ورشو و استاد راهنمای رشته تاریخ ایران در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو و عهدهدار كلاس درس اسلامشناسی برای دانشجویان گروه آموزشی شرق میانه بوده است. آثار : - رئوس مطالب قانون اسلامی، اثر فیضی ( نقد و بررسی) - ایران 1951- 1953، نفت، ملیگرایی، امپریالیسم ( نقد و بررسی) - ایران كنونی، كتاب راهنما (نقد و بررسی) - تاریخ جهانگشای جوینی، ترجمه بویل ( نقد و بررسی) - ایران در 1951- 1953 ( نقد و بررسی) - مزدك ( نقد و بررسی) - ناصرخسرو و اسماعیلیه ( نقد و بررسی) - قیام خوارج ، حمزه خارجی در سیستان - سلطاننشین دهلی، اثر اشرفیان ( نقد و بررسی) - اسناد تاریخی،دو جنگ مقدس در شرق نزدیك - اسناد تاریخی، سرزمینهای اسلامی - اسناد تاریخی، كتابچه راهنمای نشانهها - مسئله تاریخ و ادبیات كشورهای ماوراء شرق ( نقد و بررسی) - مقدمهای بر فقهاللغه ایرانی ( نقد و بررسی) - كشاورزی و مناسبات ارضی در ایران طی سدههای 12- 14 ( نقد و بررسی) - ایران در روزگار ساسانیان ( نقد و بررسی) - پیرامون یادداشتهای روزانه سرهنگ كاساكوفسكی در تهران ( نقد و بررسی) - كنفرانس زبانشناسی ایرانی در لنینگراد - امثال و حكم فارسی ( نقد و بررسی) - شكل مالكیت فئودالی در سرزمینهای اسلامی - به مناسبت شصتمین سالروز تولد آنانیاس زایونكوفسكی - ساختار مالكیت زمین در ایران - سالگرد یك محقق - كردستان و مسئله اكراد ( نقد و بررسی) - تاریخ مردم تاجیك ( نقد و بررسی) - مناقشههای ایران ( ویرایش) - درباره فلسفه و دین اسلام - روایت مجعول اسماعیلی - معتقدات قرقیزها - آیا خلیفه هارونالرشید به حمزه خارجی سیستانی نامه نوشته بود؟ - مسائل لهجهشناسی ایرانی در تاجیكستان - دستور زبان فارسی - تاریخ مسعودی - آبادیهای گرجستان در عصر صدر اسلام ( تا سده یازدهم میلادی) - مجموعه نسخههای خطی شرقی در فرهنگستان علوم جمهوری شوروی ازبكستان ( نقد و بررسی) - ساختار سیادت ایرانیان - تاجیكستان در ادبیات خارجی سالهای 1961- 1965( نقد و بررسی) - فهرست دستنویس آونز از نسخههای خطی فارسی - مناسبات ارضی در شرق ارمنستان طی سدههای 16 و 17( نقد و بررسی) - ابن سینا - سیاست خارجی و روابط درون سلسلهای در عصر صفاریان - طرح كلی ساختار حكومتی ایران - ابن سینا تجدید حیات ایرانی
11- وایتسیخ اسكالموفسكی سال 1933 در شهر پوزنان لهستان به دنیا آمد. وی تحصیلاتش را از 1951 تا 1956 در دانشگاه یاگیلویی (واقع در شهر كراكوف لهستان) در رشته زبانشناسی شرقی و از 1956 تا 1958 در دانشگاه هومبولت برلین در رشته زبانشناسی ایرانی زیر نظر استادانی چون یونكر و علوی گذراند. سپس از 1959 تا 1960 به تحقیق پیرامون رساله دكتری خود با عنوان تحقیقات آماری - كمی زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی پرداخت و به اخذ درجه دكتری از دانشگاه هومبولت برلین نائل آمد. در 1962 از دانشگاه یاگیلویی درجه دكتری دریافت كرد. از ژانویه تا ژوئن 1968 با استفاده از بورس تحصیلی دولت ایران مطالعات فوق دكتری خود را در دانشگاه تهران به پایان رساند. از 1960 تا 1968 بهعنوان استادیار در بخش زبانشناسی عمومی دانشگاه یاگیلویی به تدریس پرداخت. در 1968 و 1969 مدرس زبان فارسی و لهستانی و عضو تحقیقاتی انستیتوی زبانشناسی دانشگاه لوون بلژیك بود. در 1969 و 1970 بهعنوان استاد میهمان در انستیتوی مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد آمریكا به خدمت اشتغال داشته است. از 1977 به بعد استادی بخش مطالعات شرقی و اسلاوی دانشگاه لوون بلژیك و تدریس زبانهای قدیم و جدید ایرانی، ادبیات لهستان و زبانشناسی نظری را عهدهدار بوده است. آثار ارزنده ای نیز در زمینه تحقیقاتش به رشته تحریر درآورده است. آثار : - وضعیت كنونی تحقیق درباره زبان پارتی - نمونه آماری ارتباط زبانی و برخی از پارامترهای زبان فارسی نو - مقالهای درباره آمار وام واژههای عربی در فارسی نو - ترجمههای لهستانی آثار حافظ در پرتو قانون [زبانشناسی] زیپف - ماندل برت - تحقیقات آماری زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی - درباره برخی ویژگیهای بارز آماری درباره گسترش زبان فارسی - رساله پهلوی یادگار بزرگمهر - یادداشتی درباره توزیع ریشههای فعلی عربی - یادداشتی درباره وام واژههای فارسی و عربی در زبان پشتو - وضعیت تحقیق درباره زبانهای ایرانی میانه - ساختار گروه اسمی در زبان فارسی - اسم در زبان پارتی - ساختار ارگتیو ( فاعل فعل لازم) در زبان پشتو - ساختار فعل متعدی در زبانهای پامیری و دردی - دو داستان به لهجه افریدی از مجموعه آندرئاس - ترجمههای اكدی و عیلامی صورتهای غیرصرفی فارسی باستان - ضربالمثلهای افریدی بهیادگار مانده از آندرئاس - اصطلاحات خویشاوندی در لهجه افریدی بر پایه یادداشتهای آندرئاس - یادداشتهایی درباره غزلیات سعدی و حافظ - داستانی افریدی در میان یادداشتهای آندرئاس - معنی غزل فارسی - ساخت ارگتیو (فاعل فعل لازم) در زبانهای ایرانی - زبانهای دردی و ایرانی نو - سوژه " ناكفری " در شعر حافظ ( انتقاد از نهادهای محترم در شعر حافظ)، OLPف ج 12، 1981 - سوژههای ایرانی باستانی در غزلیات حافظ، Ac.Ir ، ج 24، 1984 - یادداشتهایی درباره واژه " دولت" در دیوان حافظ، Fo، ج 22، 1981 و 1984 - حافظ و شكسپیر : مواجهه
12- ماریا اسكادانكووا از اهالی لهستان در رشته زبانشناسی زبانهای تركی، فارسی و عربی در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو تحصیل كرد. پس از دریافت درجه فوق لیسانس به استخدام انستیتوی شرقشناسی درآمد و در 1964 دوره دكتری خود را در همانجا گذراند. با استفاده از بورس تحقیقاتی به ایران آمد و به مدت یكسال در دانشگاه تهران به تحقیق پرداخت. در 1981 دانشیار انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. خانم اسكادانكووا متخصص ادب و فرهنگ ایران میباشد و با كمك همسرش پروفسور بوگدان اسكادانك مدرسه ایرانشناسی ورشو را تأسیس كرده است. آثار وی در زمینه فرهنگ ایرانزمین و نظامهای فلسفی و دینی شرق است. در 1987 به نگارش كتابی درباره تاریخ اعتقادات دینی ایرانی پرداخت. آثار : - زرتشت و مغانشرق و غرب، Ac.Ir ، ج 25، 1985.
13- ویكتور آپتوویتزر متولد سال 1871، در شهر تارنوپل گالیسیا (لهستان) به دنیا آمد. وی در دانشگاه و مدرسه دینی یهودیان وین تحصیل كرد. از 1909 تا 1938 در مدرسه دینی یهودیان وین به تدریس فلسفه دینی و تفسیر تورات مشغول بود. از 1919 تا 1938 در دانشكده تربیت معلم یهودیان وین تلمود را تدریس میكرد. از 1938 در بیتالمقدس اقامت گزید. تألیفاتی در زمینه رابطه متون ارمنی و سوری دارد. سرانجام در سال 1942 چشم از جهان فروبست. آثار : - نهرهای بهشتی در قرآن - نظریههای آفرینش یهودی- اسلامی
14- یوزف بیلاوسكی استاد تاریخ اسلام و ادبیات عرب در دانشگاه ورشو. او به زبان عربی تسلط داشته و به زبان فارسی نیز آشنایی مختصری دارد.ایشان پیش از سال 1968 و هنگامی كه رشته ایران شناسی جزو بخش ترك شناسی بود، دروس دستور زبان و متون فارسی را تدریس می كرد. وی مترجم قرآن كریم به زبان لهستانی است.
15- آندره پیسوویچ متولد سال 1940 و دارای درجه فوق دكتری در رشته ایران شناسی و زبان فارسی و دكتری زبان ارمنی می باشند. وی همچنین معاون بخش شرق شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف و رئیس دانشكده ایران شناسی است. دكتر پیسوویچ به مدت 28 سال است كه دروس زبان شناسی و دستور زبان فارسی و مطالعات ایران پژوهی را تدریس می كنند. كتاب آموزش فارسی كه ایشان به زبان لهستانی برای نوآموزان فارسی آموز نوشته اند، اخیراً اصلاح و ویرایش شده و با صورت جدیدی آراسته و به طبع رسیده است. این كتاب در سال اول تحصیلی تدریس می شود. پیسوویچ همچنین از بورس تحصیلی زبان ارمنی در هلند در سال تحصیلی 93-1992 استفاده كرده اند و همچنان به تدریس و آموزش و مدیریت در بخش شرق شناسی و ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف ادامه می دهند.
16- دكتر باربارا منكارسكا دارای درجه دكتری در رشته ایران شناسی بوده و در سال 1355 به مدت یك سال از بورس رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد برخوردار بوده است. ایشان متولد سال 1942 است و 25 سال سابقه تدریس دارند و دروس دستور زبان فارسی، تاریخ ادبیات، تاریخ زبان اوستایی و فارسی باستان را تدریس می كنند. خانم منكارسكا رساله دكتری خود را درباره زبان فارسی كلاسیك انتخاب كرده است.
17- دكتر آنا كراسناولسكا ایران شناس متولد سال 1949بوده، وی دارای دكترای ایران شناسی در رشته زبان و ادبیات فارسی و حدود 23 سال سابقه تدریس در دروس ادبیات فارسی، تاریخ ادبیات، فرهنگ ایران و مردم شناسی ایران دارد. خانم كراسناولسكا به اتفاق خانم دكتر منكارسكا دو سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یك سال بورسیه رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد بوده اند. رساله دكتری خانم كراسناولسكا درباره ساختار اساطیری شاهنامه نوشته شده است. این را نیز باید درباره خانم كراسنا ولسكا افزود كه ایشان در سال 1371 به مدت یك ماه در ایران بسربرده و در دانشگاه تهران به مطالعه و بررسی متون فارسی مشغول بوده اند.
18- خانم ماچیوشاك دارای فوق لیسانس ایران شناسی بوده در سال 1991 فارغ التحصیل گردیده اند. در پی موافقت وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان، ایشان بورس 9 ماهه زبان و ادبیات فارسی در سال تحصیلی 73-1372 را بدست آوردند. وی در رشته زبان شناسی نیز مطالعاتی صورت داده و دارای 4 سال سابقه تدریس در بخش ایران شناسی دانشگاههای لهستان می باشد. از آن جا كه زمینه تدریس خانم ماچیوشاك بیشتر دستور زبان فارسی است. تالیف مهم او هم درباره مشخصات لغات زبان فارسی با در نظر گرفتن واژه های میهنی است. این اثر كه رساله فوق لیسانس خانم ماچیوشاك است. در سال 1991، از سوی انستیتوی شرق شناسی كراكف شرق شناسی كراكف در 199 صفحه انتشار یافت.
19- یولا شراکوفسکا - وی فوق لیسانس ایران شناسی خود را در سال 1977 و دكتری خود را در سال 1985 با موضوع ‹‹ محمد داود و تاریخ معاصر افغانستان›› نوشته است. شراكوفسكا كه 18 سال سابقه تدریس داشته و متاهل و دارای دو فرزند است، در سال 1976 به مدت یك سال در كشور افغانستان اقامت گزید و در آن سال به مدت دو هفته نیز به ایران سفر كرد. ایشان دروس تاریخ افغانستان، تاریخ معاصر ایران، جغرافیای ایران و افغانستان و دستور زبان فارسی را در دانشكده های ایران شناسی لهستان آموزش می دهند.
20- كاوره پوررهنما ، مدرس گروه مطالعات ایرانی در دانشگاه ورشو است. وی از سال 1976 با این دانشگاه همكاری می نماید. تحصیلات: كارشناسی ارشد، تئاتر،دانشگاه صوفیا، 1963-1959 2. كارشناسی ارشد دانشكده فیلم،دانشگاه لدز 1971-1966 استاد پوررهنما ایران شناس دارای مدرك فوق لیسانس كارگردانی سینما هستند، در دوران جوانی از ایران خارج و در كشورهای بلغارستان و لهستان ساكن شده اند و حدود 27 سال است كه در لهستان ساكن اند. همسر ایشان خانم ایزابلا پوروهنما لهستانی و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی و از اساتید این دانشكده هستند. آقای پوررهنما 20 سال سابقه تدریس در دروس رشته ایران شناسی را دارند، و تدریس مكالمه فارسی و آموزش زبان مطبوعاتی و اداری بر عهده ایشان است. وی سه جلد كتاب آموزش زبان فارسی تالیف كرده كه جلد دوم آن درباره زبان مطبوعاتی با همكاری خانم مونیكا حفیلچینسكا تهیه شده است. جلد سوم كتاب درباره موضوعات فلسفی و اخلاقی بوده و جلد چهارم كه با همكاری آقای آرتور اوژخ تهیه شده در خصوص زبان فنی و اداری است. آقای پوررهنما درباره فردوسی كتابی در سال 1990 نشر داده است. حوزه های مطالعاتی: 1. زبان فارسی 2. تدریس زبان فارسی 3. فرهنگ، زبان و مردم شناسی ایران 4. ادبیات فارسی رهنما به زبان های فارسی،بلغاری و لهستانی تسلط دارد و دوره های آموزشی را به زبان فارسی برگزار می كند. آثار: الف كتاب: 1. میترا ، 1988 2. فرهنگ ایران، 1978 3. زبان و ادبیات فارسی، 1997 ب. مقاله 1. روابط فرهنگی ایران و لهستان از دیدگاه ایرانی ها، مجله (Orez Perski indeuropejski) ، ش XVI-XIX- 2000، صص 85-80 2. مرگ مهاجرین، در حال تدوین نشانی www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1
21- آرتوراوژخ در 1989 موفق به دریافت مدرك فوق لیسانس ایران شناسی شده و در سال 1994 رساله دكتری خود را درباره گشتاسب نامه به پایان آورده است. آقای اوژخ 6 سال سابقه تدریس در دانشكده ایران شناسی ورشو دارد و دروس مكالمه فارسی و شعر فارسی را تدریس می كند. وی در تدریس كتابهای آزفا(آموزش زبان فارسی) كه از سوی وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان تهیه شده، تبحر فوق العاده ای كسب كرده است.
22- رضا رویان ایرانی الاصل بوده و دارای مدرك فوق لیسانس بیولوژی است. همسر ایشان لهستانی الاصل و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی ورشو است. آقای رویان حدود 11 سال است كه در لهستان ساكن و حدود 7 سال است كه در دانشكده ایران شناسی ورشو هفته ای 4 ساعت مكالمه فارسی تدریس می كند. او همچنین موفق به دریافت دكتری در رشته میكروبیولوژی شده است.
23- زوفیا جوزفوویچ ژاباك - ایشان در زمان جنگ جهانی دوم مدتی در ایران اقامت داشته اند. از این رو، به مكالمه فارسی كاملا مسلط هستند و كتاب نظم ونثر معاصر فارسی را كه جزو كتابهای درسی دانشكده ایران شناسی است، تالیف كرده اند. خانم جوزفوویچ هم اكنون در بخش اداری پارلمان لهستان اشتغال دارند و تا چند سال قبل در دانشكده ایران شناسی تدریس می كردند.
24- خانم مونیكا حفیلچینسكا در سال 1978 در رشته ایران شناسی فارغ التحصیل شده و مدت 12 سال است كه تدریس مكالمه فارسی و متون كلاسیك ادبی ایران اشتغال دارند. خانم مونیكا چند سالی را نیز در افغانستان بسر برده و در تهیه كتاب آموزش زبان مطبوعاتی با آقای پوررهنما و در كار تهیه كتاب آموزشی دستور زبان فارسی با پروفسور اسكوادانك همكاری داشته است. اكنون در سالهای اول و دوم رشته ایران شناسی ‹‹ كتاب زبان فارسی و دستور›› خانم مونیكا آموزش داده می شود.
25- دكتر یادویگا پستروشینسكا دارای مدرك دكتری در رشته ایران شناسی بوده و از متخصصان زبان فارسی افغانی به شمار می رود. پستروشینسكا در زبان پشتو، زبان شناسی و فرهنگ افغانستان نیز تخصص دارد. او كه متولد سال 1947، است و 25 سال سابقه تدریس دارد، سه سال در افغانستان اقامت داشته و در غیاب آقای دكتر پیسوویچ، ریاست بخش ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی را بر عهده دارد. مقالات بسیار از این ایران شناس نامور در خبرنامه افغانستان به چاپ رسیده است. تاكنون به طور مداوم انتشار آن در لهستان ادامه دارد و به همت و سردبیری دكتر یادویگا پستروشینسكا، دكتر آنا كراسناولسكا و كینگا ماچیوشاك منتشر می شود.
26- آنا جوانا بیلنسكا- نادری ، رئیس گروه مطالعات ایران دانشگاه ورشو است تحصیلات: 1. كارشناسی ارشد ، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی ، دانشگاه ورشو، 1993-1988 2. دكتری تخصصی، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،2000، 1995 حوزه های مطالعاتی 1. ادبیات و فرهنگ ایران 2. تاریخ و تئوری موسیقی كلاسیك فارسی 3. زبان فارسی دروس مورد تدریس 1. زبان فارسی 2. ادبیات فارسی نادری به زبان های فارسی، انگلیسی ، روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف) كتاب 1. موسیقی فارسی در دوره رنسانس،2000 ب) مقاله 1. موسیقی كلاسیك فارسی،2002 2. مسائل ترمینولوژی موسیقی فارسی، 2002 3. المهدی ابراهیم ، دایره المعارف موسیقی، 2000 4. محمد بن مسعود بن مسلح شیرازی، دایره المعارف موسیقی، 2000 5. المسكی، دایره المعارف موسیقی ،2000 6. المونادیم ابوالحمد یحیی بن علی ،دایره المعارف موسیقی، 2000 7. «عبدالقادر مراغی و تحلیل جایگاه وی در موسیقی» ، در دست تدوین نشانی http://www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1 E-mail:a.bylinska@chello.p1
27- سیلویا سوردیكوسكا - تحصیلات كارشناسی ارشد مطالعات ایرانی،گروه مطالعات ایرانی ،موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،1988-1994 همكار گروه مطالعات ایران، دانشگاه ورشو، 2000-1999 دانشجوی دكتری تخصصی مطالعات ایران، مؤسسه مطالعات شرقی ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی 1. تاریخ مدرن ایران 2. ادبیات و فرهنگ فارسی 3. مفاهیم خاص در سنت ایرانی نظیر شهادت ، جهاد 4. زبان فارسی دروس مورد تدریس زبان فارسی آثار 1. «نقش شهادت و قربانی در الگوی فرهنگ ایرانی: تحلیل ایده ی شهادت مبتنی بر اثار مذهبی و معاصر»، در دست تدوین 2. «ابعاد معنوی جهاد و دكترین (امام)خمینی» مجله(Acta Asistica Varsoviensia)، ش 13، ورشو 2000، صص 85-75 3. ایران-سرزمین مقدس: تأملی بر نمادگرایی در سخنرانی های «امام» خمینی، مجله(Hemispheres)، ش16، ورشو 2001، صص 51-39 4. ایرانیان: یادگیری دیدگاه های حماسی، مجله (Hemispheres)،ش18، ورشور 2003 تسلط به زبان ها فارسی، انگلیسی،روسی و فرانسوی نشانی http://www.orient.uw.edu.pl/iranistyka/faculty.html E.mail:sylwia-surdykowska@02.pl
28- جولانتا سایراكوسكا-دیندو،استاد گروه مطالعات ایران،مؤسسه مطالعات شرقی دانشگاه ورشو است. وی پیش از این با دانشگاه های زیر همكاری نموده است: 1.دانشگاه كابل،افغانستان ، 1978-1976 2. مؤسسه كشورهای آسیایی و آفریقایی ،دانشگاه مسكو،روسیه، 1982 3. مركز مطالعات افغانستان،سوئیس،1994 4. دانشگاه تهران،ایران، 1997 5.Inalco، فرانسه، 1998 6. رئیس موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 2002 7. معاون مؤسسه مطالعات شرقی،دانشگاه ورشو،2002-1999 تحصیلات 1. كارشناسی ارشد،گروه مطالعات ایران، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1977 2. دكتری تخصصی، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1985 3. مطالعات فوق دكتری(آماده ارائه تز)، 1999 تاكنون 4. دانشكده زبان های جدید ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی تاریخ و فرهنگ ایران و افغانستان دروس مورد تدریس 1. جغرافیای تاریخی و سیاسی ایران و افغانستان 2. سمینار مطالعات ایران دیندو،به زبان های فارسی،انگلیسی،روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف)كتاب 1. مسائل سیاسی افغانستان ، 1998 2. جمهوری افغانستان، 2002 ب)مقاله 1. دموكراسی پارلمانی افغانستان در تصور سیاسی محمد داوود و نتایج عملی آن، 1987 2. گذار افغانستان به دموكراسی ، 1989 3.دولت در نظام سیاسی و اقتصادی افغانستان و كودتای آوریل 1978،1990 4. غرابت پادشاهی در افغانستان، 1990 5. افغانستان، دایره المعارف تاریخ،2002 6. آذربایجان دایره المعارف تاریخ، 2002 7. ارائه مقاله در نخستین همایش ملی ایرانشناسی ، تهران، 2002 8. ارائه مقاله نخستین همایش بین المللی برخورد تمدن ها،آنكارا، 2002 نشانی http://www.orient.uw.edu.pl.en.iranistyka.faculty.html E.mail:JSD@orient.uw.edu.pl
29- ماریژان موله دانشمند جوان ایران شناس كه اصلاً لهستانی و موطنش فرانسه بود در پاریس به سنی كه از چهل نمی گذشت در گذشت. پدرش لهستانی بود. خود وی در زمان جنگ دوم به فرانسه آمد و تحصیلات خود را در رشته ی تحقیقات ایرانی به اتمام رسانید. پس از آن سه سال از عمر را در ایران گذراند و در دانشگاه تهران تحصیل و در مؤسسه ی ایران شناسی انستیتو ایارن و فرانسه تتبع و تحقیق كرد. پس از بازگشت به فرانسه درجه ی دكتری خود را گذرانید. تخصص وی در رشته ی ادبیات پهلوی و دین زرتشتی بود. رسالات و مقالات محققانه ی شایسته ای از او در مجلات شرق شناسی انتشار یافت در مدت توقف در ایارن به تحقیق در تصوّف پرداخت و با صوفیه مخصوصاًطریقه ی ذهبیه نشست و خاست داشت و به تحقیق و تتبع در تاریخ تصوّف و به ویژه عقاید صوفیه ی كبرویه و نقشبندیه پرداخت. وی موفق شد كه مجموعه ی انسان كامل از آثار عزیز نسفی(تهران،1341) و چند رساله از آثار نقشبندیان را در مجله ی فرهنگ ایران زمین به چاپ برساند. در گذشت وی برای ایران شناسی گران تمام شدو دانشمندی پركار و تیز هوش و نكته یاب از دست رفت . همچنین مقالات متعددو كتابی مفید و مهم به زبان فرانسه راجع به اصول آیین مزدیسنی تألیف و چاپ كرده است. 1. راهنمای كتاب،سال 5،شماره ی 7(مهر 1341)،ص 662
30- بوریس آپفل جوانترین ایرانشناس معاصر لهستانی ، صاحب تحقیقات درباره آثار ابوعلی سینا و مترجم منتخباتی از نوشته های او.
31- كنراد لیبیتسكی، استاد دانشگاه ورشو مترجم رباعیات خیام
32- آندری گاورنسكی ، آندری دارای مطالعات و تحقیقات درباره تاریخ ایران مؤلف «مطالعاتی در اشعار خیام»
33- آندرآس آكولوتوس- آندرآس در 16 مارس 1654 در برنشتات (آلمان، لهستان امروزی)به دنیا آمد. 1704 در گذشت. زبان عبری را خوب می دانست و علاوه بر آن به زبانهای كلدانی، عربی، فارسی، حبشی، ارمنی، مغربی، تركی و قطبی نیز آشنا بود. در 1680 بر حسب اتفاق به نسخه ای از تورات به زبان ارمنی دست یافت و براساس آن مصنفات النبی زبان عبادیة را به ارمنی منتشر كرد. درخلال جنگهای لهستان و تركها به نسخه ای از قرآ» دست یافت كه به دو زبان فارسی و تركی ترجمه شده بود. وی این نسخه رابه لاتینی ترجمه كرد. و چون موفق به انتشار كامل آن نشد فقط نمونههایی از آن را همراه با متن كامل عربی وترجمه ی فارسی وتركی و لاتینی با عنون نصوص من القرآن منتشر ساخت.آكولوتوس عضو آكادمی علوم برلین بود. در 1683 در برسلاو به مقام كشیشی رسید. وی با دانشمندان مشهوری چون لایپ نیتس، لانگرو و اشپانهایم مكاتبه داشت. 14نوامبر در برسلاو درگذشت.
34- هانس اشمیا 21 ژانویه 1934 در بیلسكو-بیالا(لهستان)به دنیا آمد. نزد ویلهلم براندن اشتاین به تحصیل زبان شناسی تطبیقی پرداخت و نزد هانس گرستینگر و اندره ایوانكا فقة للغة قدیم را در دانشگاه گراتس فرا گرفت امتحان معلمی در زبان های لاتین و یونانی را به موفقیت پشت سر گذاشت. در 1962 به اخذ درجه ی دكتری نایل آمد از 1961 تا 1966 در دبیرستانی در شهر گراتس به تدریس پرداخت 1967 در گراتس و 1968 در اینسبروك درجه ی استادی زبانهای هندو اروپایی را دریافت كرد. از اول ژانویه 1967 دستیار پروفسور ولفگانگ مید گردید. از 1975 به عنوان استاد زبانهای هند و اروپایی،بویژه هندو ایرانی،مشغول به كار بوده است آثار: «درباره ی واژه ی دوره» «تقسیم بندی زبانهای ژرمنی بر اساس مثال از قالبهای صرفی آنها»(نقد) «مقالاتی كوتاه درباره ی فقة اللغةقدیم»(نقد) «فوت ویلهلم براندن اشتاین» یادنامه ی براندن اشتاین(گردآوری ،با همكاری) اسطوره ی ژرمنهای آلپ «زبان ادبی هند و ژرمنی»(نقد) «واژه نامه ی تطبیقی و ریشه شناختی افعال قومی ژرمنی»(نقد) «مقالاتی درباره ی نام شناسی و جغرافیای زبانی»(با همكاری) «ویژگیهای اساسی نحو تطبیقی زبان های هند و ژرمنی »(گردآوری،باهمكاری) «ایرانی ها در نزد لوكیانوس» «پژوهشهایی درباره ی تاریخ و زبان سرمتها»(نقد) «یونانیان و ایرانیان 1. داریوش 2 . افسانه ی اصل و نسب سرمتها» «داریوش ،كسركسس (خشیارشا)،آرتاكسركسس(اردشیر)نام سه تن از پادشاهان ایرانی به زبان یونانی» «زبانهای ایرانی و یونانی در آیین میترا» «نام شناسی تخت جمشید»(نقد) «ورود آناهیتا» «آیا وجود آریاییها در خاور نزدیك یك اسطوره است؟»(نقد) «آیاazi اوستایی به معنای حرص همان aji هندی باستان به معنای نبرد است؟» (sprachwissenschaft,Universitat Klagenfurt,1)«درباره ی واژه ی هند و ژرمنی معادل دختر» «درباره ی بازسازی واژه ی هندو ژرمنی معادل دختر«واژه سازی و ریشه یابی» «قاعده ی لاخمان درباره ی زبان لاتین-یك تجدید نظر»(نقد) «ایران در اوایل حكومت هخامنشیار»(نقد) «آواشناسی تاریخی زبان لاتین در چارچوب زبانهای هندو اروپایی»(نقد) «بحث صرف و آواشناسی زبان لاتین»(نقد) «شلوارهای ایرانی» «كتابنامه ی آثار علمی یولیوس پوكرنی» «كتیبه ی داریوش در سوئز.تلاش برای خواندن قطعه ای فراموش شده» «آخرین زبان هند و ژرمنی»(نقد) درباره اش: «یادداشتی درباره ی زندگینامه ی خود نوشت»
35- یوسف یوسفوویچ پالیوكایتیس در 14 اكتبر 1886 در ورشو متولد شد.در 1913 از انستیتوی زبان های شرقی دانشگاه لازارف فارغ التحصیل گردید.در 1945 با ارائه رساله ای با عنوان راه های ارتباطی افغانستان و اهمیت اقتصادی آن ها، نامزد (دكتر) علوم اقتصادی شد. 1967 موفق به اخذ درجه ی دكتری گردید. 1911 و 1912 در تركیه به تحقیق پرداخت. 1913 و 1914 كارمند بانك استقراضی ایران در پترزبورگ بود و از 1914 تا 1918 در ایران به سر برد. از 1919 تا 1923 كارمند وزارت امور خارجه شوروی،از 1924تا 1938 كارمند وزارت بازرگانی خارجی شوروی،از 1936 تا 1954 استاد انستیتوی شرق شناسی مسكو،از 1954 استاد دانشكده دولتی روابط بین الملل وزارت امور خارجه شوروی و از 1958 رئیس انستیتوی شرق شناسی مسكو بود 1969 به مقام پروفسوری نایل گردید. آثار: اقتصاد ایران تعرفه های جدید گمركی در سین كیانگ (اویغورستان) راه های پیشرفت اقتصادی سین كیانگ مراحل توسعه ی اقتصادی افغانستان اهمیت كالا و بسته بندی آن برای صادرات شوروی به شرق بازتاب بحران اقتصادی جهان بر اقتصاد سین كیانگ صنایع دستی در استان كولجان(باهمكاری) دامپروری در سین كیانگ(باهمكاری) نظام گمركی سین كیانگ چایكاری در ایران برنامه ای پیرامون جغرافیای طبیعی ایران ایران پیشرفت اقتصادی ایران چكیده ی رساله ی علمی پیشرفت اقتصادی ایران(پایان نامه دكتری )
36- مارتین پلسنر در 1900 در بروسلاو (لهستان )به دنیا آمد و سرانجام در 27 نوامبر 1973 درگذشت. وی از1927 تا 1929 به عنوان دستیار روسكا در انستیتوی تحقیقات تاریخی و علوم طبیعی برلین كار كرد. 1933 استادیار مطالعات سامی در دانشگاه فرانكفورت گردید ودر همان سالبرای تدریس در دبیرستان ریلی در شهر حیفا،آلمان را به قصد فلسطین ترك كرد . 1945 در مدرسه ی معاعله در بیت المقدس،1949 در كتابخانه ی ملی یهود و سپس در كتابخانه ی مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری كار كرد . 1952مدرس خارجی و 1955 استاد مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری بود . تحقیقاتی در زمینه ی میراث تاریخی اسلام و تأثیرش بر یهودیت سده های میانه انجام داده و مدتی در هامبورگ در تصحیح كتاب جامعی درباره ی سحر و جادو- كه به غلط به مسلمه بن احمد مجریطی نسبت داده شده بود در حالی كه نگارش آن نزدیك به پنجاه سال دیرتر انجام گرفته -با هلموت ریتر همكاری داشته آثار: فهرست همگانی آثار پروفسور فیشر مطالب تازه درباره ی سرنوشت لوح زمردین اهمیت كشاورزی نبطیه .تلاشی برای بازنگری در كتاب ابن وحشیه(الفلاحة النّبطیه) كتاب بریسون فیثاغورسیان عهد جدید درباره ی اقتصاد و تأثیر آن بر علوم اسلامی(ویرایش ،ترجمه) كیمیاگری اعراب(مسلمانان)در آثار لاتینی مغرب زمین مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی1. پژوهش هایی در دستنوشته های عربی موجود در استانبول،قونیه و دمشق تاریخ علوم در اسلام به عنوان وظیفه ای بر دوش اسلام شناسی جدید درباره ی ترجمه ی عربی كتاب صناعت شعر ارسطو هرمس تریسمگیستوس و علوم عربی(اسلامی) ابن صاعد الاندلسی منجمن و تاریخنگار وكتاب تاریخ علوم او فهرست برداری از نسخ خطی عربی درباره ی طب وعلوم عمره ی سرنوشت ساز حضرت محمد(ص) در ذیعقده ی سال هشتم هجری و آیه ی اول از سوره ی هفدهم مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع 2. برخی نگاشته های ابن سینا و فارابی درباره ی روانشناسی و اخلاق ترجمه های اشتاین اشنایدر از زبان عربی به زبان های اروپایی اغاثوذیمون(بت یونانی-مصری) الماس عنبر الانبیق عتمه (صلاة العتمه یانماز مغرب) بلینوس بطلمیوس بیطار بادزهر سنت شرقی نوشته های ارسطو و فارابی در آثار اسپانیایی-عربی هدف فرزانه (ترجمه با همكاری) جابرین حیان جدول فیروزه جابرین حیان و زمان نگارش آثار عربی جابر گبر و جابرین حیان: عبارت معتبری از جابر متعلق به سده ی شانزدهم از اسلام شناسی تا تاریخ علوم كتاب فارابی درباره ی پزشكی ، منبعی ناشناخته كه به تازگی كشف شده است حجر حرم هرمس مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی4. ساموئل میكلوس اشترن،اخوان الصفا و دایرةالمعارف اسلام مقدمه ی فارابی بر مطالعه ی علم پزشكی شرح یك آزمایش علمی سده ی میانه به زبان عبری كهربا قرقوب(شهری درخوزستان نزدیك شرق) كوثا(شهری قدیمی در عراق) لمك(پدرجوبال مخترع موسقی به روایت تورات) مال معن بن اوس المزنی الماردینی ملك ناموس نیسان ربی رمضان سهرورد تموز تشرین
37- آلكساندر لوویچ پوپوف وی در 31 اوت سال 1888 در ورشو به دنیا آمد. 1913 تحصیلاتش را در رشته فیزیك و ریاضی بهپایان رسانید. 1917 از دانشكدههای تاریخ و فلسفه دانشگاه پترزبورگ فارغالتحصیل شد. 1935نامزد (دكتر) علوم تاریخ گردید. 1921 و 1922 مدیر بازرگانی دولتی آذربایجان، از 1923 تا 1930 تا 1935 رئیس هیئت كمیته اجرائیه مركزی اتحاد شوروی در امر انتشار اسناد دوران امپریالیسم و از 1935 تا 1943 كارمند علمی انستیتوی تاریخ آكادمی علوم اتحاد شوروی بود. سرانجام در سال 1943 درگذشت. آثار : - مناسبات بینالملل در عصر امپریالیسم - پیرامون تاریخ آغاز مناسبات میان دولتهای روسیه و سیام - برگی از تاریخ سیاست روسیه در ایران - رقابت دولتها در آسیای صغیر پیرامون خطوط آهن - رقابت انگلیس و روس بر سر راههای ایران - سیاست بریتانیا در هند و مناسبات روسیه و هندوستان در سالهای 1897 - 1905 - نخستین گامهای امپریالیسم روس در خاور دور - روسیه تزاری و ایران در دوران جنگ روس و ژاپن (مقدمه و تدارك امر چاپ) - رقابت انگلیس و روسیه در ایران طی سالهای 1890- 1906.
38- كورزینسكی خاورشناس قرن دوازدهم هجری كه اهل لهستان و از كشیش های آنجا به شمار رفته و در موقع محاصرۀ اصفهان از طرف افاغنه در آن حدود بوده اوضاع آن زمان را به چشم خود دیده ویادداشت هائی جمع و تألیف نموده و نگارشات خود را ضمن دو جلد در 1142 ، هفت سال بعد از سقوط شاه سلطان حسین صفوی و قتل او بدست اشرف افغان در دورۀ لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه به طبع رسانیده و كتاب او به نام «تاریخ آخرین انقلاب های ایران» موسوم است Histoire de la dernieres Rovolutions en perse(1724)
منبع : سایت بنیاد ایرانشناسی
2- تادئوس كوالسكی . وی در 21 ژوئن 1889 در كراكوی متولد شد،سرانجام وی پس از پنجاه و نه سال عمر در پنجم ماه مه 1948، بدرود حیات گفته است. وی از خاورشناسان بزرگ لهستانی بوده كه در ادبیات تركی قدیم و جدید و ادبیات فارسی تخصص داشته است تحصیلات عالیه را در دانشگاههای كراكوی، وین، ستراسبورگ و كیل به پایان رسانده و در سال 1911 به اخذ درجه دكترا در ادبیات از دانشگاه كراكوی نائل گردیده است. كوالسكی كه بیشتر ترك شناس و عرب شناس محسوب می شد به برخی مضامین كلی اسلامی در حماسه های ایرانی توجه داشت وظاهراً از سرچشمه های این آثار در ایران بیش از اسلام غافل بود. وی معروفترین نماینده مكتب فقه اللغه سه زبانه اسلامی بود. كه از 1919 تا زمان مرگ در 1948-با وقفه ای در دوران جنگ فعالیتهای آموزشی خود را با عنوان دانشیار فقه اللغه زبانهای شرقی اسلامی در دانشگاه كراكوی، بعد از مدتی پروفسور فوق العاده می شود. كوالسكی در كراكو درسهایی در زمینه زبان فارسی و ادبیات قدیم ایران می دادند از فعالیتهای دیگر كوالسكی عضویت در انجمنهای علوم و ادبیات لهستان،عضو پیوسته ی همان موسسه (1932) و مدیر كل آن در سال 1939 گردیده همچنین رئیس انجمن خاورشناسان لهستان، عضو محلی علمی عربی دمشق است. آثار: نوشته های كوالسكی به دویست فقره بالغ می گردد و مطالعات و بررسیهای او درباره عرب و ترك و ایران از سه فقره تجاوز می كند. چاپ دیوان قیس بن حاتم، متن و ترجمه ی آلمانی (لاپیزیگ 1914)،اسلام و مسیحیت (1929) ، تركی عثمانی در مقدونیه (1926)،لهجه های تركی(1931)، تركها و زبان تركی در شمال شرقی بلغارستان(1933)،مطالعات درباره ی زبان تركی عثمانی قدمیم(1932-34)،ترجمه غزلهای حافظ به زبان لهستانی(1957)، علوم شرقی در لهستان،تأثیر زبان شرقی در زبان لهستانی مطالعات فارسی كوالسكی : مقاله تحقیقی درباره ی حكیم عمر خیام نیشابوری(1936)، مطالعات درباره ی شاهنامه فردوسی در دو جلد (1925-53) تبصره-بررسیهای خاورشناس مزبور درباره ی عرب و ترك و ایران از صد فقره تجاوز میكند . دیگر از آثار او ترجمه دیوان كعب بن زهیر می باشد كه پس ازمرگش فریتز كرنكو (1872-1935) خاورشناس آلمانی آن را با مقدمه ای انتشار داد.
3- تادؤس لویسكی خاورشناس لهستانی می باشد. لویسكی تحصیلات عالیه خود را در موسسه فقه اللغات شرقی در دانشگاه (جاجیلونیا) در كراكوی، به اتمام رسانده است. وی ریاست مطالعات تركی همین دانشگاه را عهده دار می باشد. آثار: آثار با ارزشی از این استاد عالیقدر به یادگار مانده است. امثال و گفتارهای ملی قراقوروم(1947)،رویاهایی از قوروم(مجله خاورشناسی 1939 -49) ، افسانه هاو عادات قوروم (1950)،كتاب المشرفی تركیا الحدیثه(1950)، بیان الادب التركمانی(1952)،دو فیلسوف آسیای وسطی:فارابی و بیرونی (مجله ی خاورشناسی ،1952)،التعریف بتركیا فی القوروم (مجله ی خاورشناسی ، 1955) ،در راه مطالعه علم الاجناس نزد قفقازیها (مجله ی مزبور 1956)زندگینامه كوالسكی تادئوس(سالنامه خاورشناسی، 1951-52)
4- فرانسی سك ماخالسكی از ایران شناسان و هند شناسان و اسلام شناسان نامدار لهستانی بوده، كه در شهر برادوك از توابع ایالات متحده امریكا پا به عرصه وجود نهاده است. تحصیلات عالیه خود را در دانشگاه ژان كازیمیر در شهر لووو به پایان رسانده است. وی در زبانهای فارسی ،عربی،تركی،فرانسه،انگلیسی......تسلط داشته و به همین زبانهای كتاب و مقاله نوشته،مشارالیه با عنوان رئیس مطالعات فارسی در مدرسه زبانهای شرقی لهستان ،استاد دانشگاه (ژاكلون) در شهر كراكوی به فعالیت اشتغال داشته است. این دانشمند برای مطالعه در رشته خود به ایران ، شوروی، لبنان،دانمارك.....سفر كرده و كنفرانسهای علمی جالبی ایراد كرده است. وی عضو پیشین انجمن لهستانی مطالعات ایرانی در تهران، بود. او كه نخستین محقق لهستانی بود كه فارسی محاوره ای را در ایران آموخته بود، كار خود را یكسره پژوهشهای ایرانی قرار داد. از بركت كوششهای او، جریان مداوم رهایی مطالعات ایرانی از وابستگی آغاز شد. وجهه نظر ایرانشناسانه صرف ماخالسكی و سنت زبان شناسی هند و ایرانی كه در دانشگاه كراكو رونق داشت، هر دو در پیدایش بخش مطالعات ایرانی دانشگاه كراكو به صورت امروزی، كه هم شامل زبانشناسان است و هم شامل محققان ادبیات، دخالت داشته اند. پروفسور ماخالسكی كتابهای متعددی به رشته تحریر درآورده است. همچنین ماخالسكی به حماسه فردوسی پرداخت و گذشته از ترجمه قسمتهایی از آن رساله كوتاهی در این باره نوشت.
5- آرمی نیوس وامبری در 19 مارس 1832 در یكی از دهكده های كرانه رود دانوب متولد شده است. سرانجام پس از 82 سال عمر در 15 سپتامبر 1913 در بوداپست بدرود حیات گفته است. یكی از با پشتكارترین جهانگردان و كاشفان لهستانی بوده، كه این كاشف در میان صحراهای خطرناك در نقاط صعب العبور آسیای مركزی گذشته و در دیگر كشورهای آسیایی به صورت یك درویش ناشناخته به سیاحت پرداخته تا كسی او را نشناسد و مبادا جانش به خطر بیفتد. تحصیلات: وامبری در 12 سالگی در مدرسه كوچكی دهكده تحصیل می كرد و از آغاز جوانی برای فراگیری زبانهای مختلف در دانشگاه بوداپست از جمله مجاری، لاتینی، فرانسه، انگلیسی و آلمانی استعداد فوق العاده ابراز كرد. سفر اسالامبول: وامبری در بیست سالگی به اسلامبول سفر كرد و در آنجا به تدریس زبانهای اروپایی پرداخت. ضمناً نزدیك به بیست لهجه و زبان شرقی آشنایی پیدا كرد از جمله آن ایغوری، ازبكی، جغتایی، و غیر اینها. با مساعدت یكی از دوستان تركش به تابعیت دولت عثمانی درآمد و به سمت دبیر فوآد پاشا منصوب شد. شش سال در اسلامبول ماند و در این مدت یك فرهنگ تركی به آلمانی و چند كتاب دیگر درباره زبان شناسی منتشر ساخت. از نظر علاقه وافری كه به ادبیات شرقی داشت لذا داستانهای عامیانه آسیایی را جمع كرد و انتشار داد و در كشور عثمانی به قدری محبوبیت پیدا كرد كه به او رشید افندی نام نهادند. جهانگردی وامبری: وامبری علاقه دیگری هم داشت و آن جهانگردی در آسیای مركزی بود. از این رو در 27 سالگی سفر خود را آغاز كرد، و به مكه، تهران و اسلامبول سفرهایی انجام داد. مشارالیه در سال 1865 به عنوان پروفسور زبانهای شرقی در دانشگاه بوداپست به تدریس پرداخت، وی در 1876 به سمت عضو انجمن علوم مجارستان انتخاب شد. از آنجایی كه این جهانگرد مشهور به زبانهای فارسی ،عربی،هندی،پارسی قدیم تاتاری،تركستانی و تركی عثمانی تسلط داشت لذا با علمای مشرق زمین تماس دایمی برقرار كرد و به منظور تكمیل معلوماتش در فواصل معین به اسلامبول سفر می كرد، و در سالهای بد مشاور سلطان عبدالحمید پادشاه عثمانی گردید. وامبری در نتیجه فضائل علمی و ادبی سیاحتهای پرماجرایش در انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان مورد توجه شاهزاده ویلز و ادوارد پادشاه انگلستان واقع شد و نشان ویكتوریا به او تقدیم گردید.فضلای انگلیسی هم با خواندن كتابها و استماع سخنرانیهایش و نیز مكاتبه با وی مادام العمر قدرشناس او بودند. آثار: نوشته های او بسیار است.و مهمترین آنها عبارتند از: 1. مسافرتها در آسیای مركزی 443 صفحه 1864 2. درویش دروغین 1865 تبصره -این كتاب به سیزده زبان ترجمه شده و آقای فتحعلی خواجه نوریان آن را از روی ترجمه فرانسویش به فارسی برگردانده و در سال 1343 به هزینه ی بنگاه ترجمه و نشر كتاب در تهران انتشار یافته است. این كتاب دارای تصاویر جالبی می باشد ترجمه ی آلمانی آن هم از نظر چاپ مرغوب و عكسهای آن جالب در خور توجه می باشد. 3. سیاحتهای من و حوادث در ایران،364 صفحه ،1867 4. تاریخ بخارا از قدیمترین ادوار تا عصر حاضر، 2 جلد ، 1873 5. مسافرت در آسیای وسطی از تهران به سوی بیابانهای تركستان از سواحل بحر خزر به سوی خیوه و بخارا و سمرقند ، 352 صفحه ،1865 6. فرهنگ اشتقاقی زبانهای تركی و تاتاری ،228 صفحه ،1878 7. فرهنگ جیبی آلمای به تركی، 1858 8. اسلام در قرن نوزدهم ؛یك مطالعه تاریخی از نظر فرهنگ و تمدن ،322 صفحه ،1875 9. طرحهایی از آسیای وسطی،444صفحه ،1868 10. آداب و رسوم در ممالك مشرق زمین ،1876 11. زندگینامه وامبری آرمی نیوس و حوادث آن،لندن 1914 12. سیاحتهای من و خاطرات در ایران ،1867 13. زبانهای تركمنها،مندرج در اساس فقه الغه ایرانی،ج33-387- 444، 1879 14. مسافرتهای درویش دروغین در آسیای وسطی ،پاریس،1863، 402 صفحه
6- الكساندر خوچكووا از خاورشناسان معروف لهستانی در قرن نوزدهم و مسافر مشرق زمین بوده كه به مطالعات ایرانی در كشور لهستان رونق بسزا داده است. وی در سال 1824 در فرانسه اقامت گزیده است. در همان اوان به عنوان خاورشناس شهرت یافته است. چند سال هم به سمت مترجم سفارت فرانسه در تهران خدمت كرده، و در مراجعت به پاریس به سمت استاد كولژدوفرانس منصوب شده و تا پایان عمرش در همین سمت باقی بوده است. ایشان نخستین كسی است كه درباره ادبیات عامیانه و اقتصادیات كشور ایران به تحقیق و مطالعه پرداخته و آثار متعددی در این رابطه به یادگار گذارده است.كه مهمترین آنها عبارتند از: 1. نمونه ای ازاشعار عامیانه فارسی، (پاریس1842) ترحمه به فارسی به وسیله ژرژ ساندو ترجمه به آلمانی به وسیله ولف 2. تربیت كرم ابریشم در ایران، (پاریس1844) 3. تآتر در ایران، (مجله مستقل، پاریس 1844) 4. یادداشتهایی كه هنگام بر تخت نشستن محمد شاه قاجار در همان محل تنظیم شده است(لاترییون دوپویل، 1848) 5.گیلان ومردابهای بحرخزر،(پاریس 1850) 6. مسافرتی ازتهران تاسواحل بحر خزر به همراه سرهانری راولین سونف (نوول آنالده ویاژ1850) 7. خراسان و پهلوان ملی آن،(پاریس1852) 8. صنعت نوغان در ایران ، مجله ی شرق، مجله نوغان(ماگازن پیتورسك، پاریس 1854) 9. جنگ شهادت ،(پاریس 1855) 10. شهرهرات و پیدایش آن،(مجله ی شرق 1856) 11. عشقهای یكی از پریان،داستان بزرگی كه از فارسی ترجمه شده لومونیتور اونیورسل، پارس 1856) 12. دستور زبان فارسی ،چاپ اول،پاریس 1852.
7- یان رایش من در تاریخ 19 فوریه 1910 در ورشو به دنیا آمده است. وی اسلام شناس و ترك شناس لهستانی تحصیلات عالیه خود را در موسسه شرق شناسی ورشو و دانشكده ادبیات دانشگاه ورشو با درجه لیسانس در ادبیات به پایان رسانیده (1935) و در همین سال به اخذ دیپلم موسسه شرق شناسی نائل گردیده است. وی در سال 1948درجه دكترا در موضوع مطالعات خاورشناسی دریافت داشته است. مشاغل: دكتر اریش من در سال 1945 دانشیار مطالعات شرقی در دانشگاه ورشو گردیده و بعدها در 1955به درجه استادی دانشگاه مزبور رسید. ضمناً ریاست شركت لهستانی مطالعات شرقی و سردبیری مجله لهستانی و ریاست شورای موسسه خاوری دانشگاه ورشو را عهده دار بود. دانشمند مزبور در سال 1969 به عضویت كمیته بررسیهای شرقی فرهنگستان علوم لهستان درآمده است. آثار: آثار ارزشمندی نیز در زمینه زبانهای شرقی و تاریخ به رشته تحریر درآورده است. 1. آموزش و شناخت زبانهای شرقی در لهستان از قرن هجدهم به بعد (1950) 2. محمد(ص) و جهان اسلام، 1958 3. زندگی لهستانی ها دراستانبول در قرن هجدهم، 1959 4. مشرق زمین در تمدن لهستانی قرن علم و دانش ، 1964 5. از برج بابل تا زبان شناسی مقایسه ای ،1969 6. مسافران لهستانی به خاورنزدیك در قرن نوزدهم،1970 7.تاریخ تركیه، 1971 8. آثار الاسلامیه فی بولونیا(به زبان عربی 1958) تبصره -هفت كتاب آقای رایش من به زبان لهستانی است.
8- شارل رویچسكی در چهارم نوامبر 1736 در (رویس نی) واقع در هنگری قدیم، كه امروز اسلواكی نام دارد به دنیا آمده،سرانجام پس از پنجاه و هفت سال عمر در 1793 در لندن بدرود حیات گفته است. وی از ایران شناسان مشهور لهستانی در قرن هجدهم بوده وی تحصیلات خود را در فرهنگستان علوم شرقی وین در رشته زبانهای فارسی، عربی و تركی به پایان رسانیده، و پس از آن به عنوان وابسته سفارت اتریش در اسلامبول مامور شده، ضمناً فارسی را هم در آنجا تكمیل كرده به طوری كه اشعار حافظ را به خوبی ترجمه كرده است. رویچسكی به عنوان سفیر ورشو در دربار انگلستان مامور شده ودر آنجا با ایران شناسان مشهور ویلیام جونز آشنا شده و از معلومات او بهره مند گردیده و باعث تسلط او به زبان تركی شده است. زبان دانی: البته به زبانهای دیگری همچون فارسی، عربی، فرانسه، انگلیسی، آلمانی، روسی و پرتغالی مسلط بوده است. آثار: ایران شناس مزبور آثار متعددی در زمینه ادبیات ایران انتشار داده و اروپاییان را با عارف نامور ایرانی خواجه شمس الدین حافظ شیرازی آشنا كرد. دیگر از آثار او «نمونه ای از اشعار آسیایی » چاپ وین 1771 بود كه با انتشار آ» مردم اروپا را با اشعار شرقی آشنا ساخت دو دیگر از آثار او «دستور زبان تركی» است كه ترك شناسان در تعلیم زبان تركی از آن استفاده می كنند. و دیگر مكاتباتی به زبان تركی بین رویچسكی می باشد كه پروفسور رایش من خاورشناس لهستانی آن را در مجله ی «آكتا اوریانتالیا» در ورشو به چاپ رسانده است. تبصره-این مجله به زبانهای فرانسه،انگلیسی و آلمانی انتشار می یابد. دانشمندان لهستانی همواره از ایارن شناس عالیقدرشان خشنودند به خصوص كه در فراهم آوردن مجموعه نفیسی كه چارتوریسكی از باسمه های شرقی سهم بزرگی داراست ،كه در حال حاضر برای بررسی دانشمندان ذینفع در موزه ورشو نگهداری می شود
9- آنا نیاز زاجازكوفسكی در 12 نوامبر 1903 در ویلنو از توابع لهستان پا به عرصه وجود نهاده است. وی از ایران شناسان و ترك شناسان لهستانی و متخصص در زبانهای اورالی،آلتایی، تركی و مغولی بوده تحصیلات وی در دانشكده فلسفه و مطالعات شرقی بوده و زبان شناسی خاورنزدیك و میانه را در دانشگاه كراكوی فرا گرفته و به اخذ درجه دكترا از دانشگاه مزبور نائل گردیده است. ایران شناس مزبور در سال 1932 به سمت پروفسور در دانشگاه ورشو و استاد فقه اسلامی و مدیر بخش خاور نزدیك و میانه در دانشگاه تركیه بوده است. مشارالیه در فرهنگستان مطالعات شرقی و انجمن زبان شناسی تركیه و گروه تحقیقات ملی یونسكو عضویت داشته و فعالیت می كرده، و همچنین عضو فرهنگستان علوم لهستان و رئیس كمیته ی مطالعات شرقی و مدیر مركز مطالعات شرقی همین فرهنگستان و عضو افتخاری انجمن زبان شناسان در تركیه و عضو انجمن های دیگر بین المللی و رئیس گروه تحقیقات ملی یونسكو در هلستان و سردبیر سالنامه خاورشناسی ورشو میباشد. وی همچنین دارنده نشان سپاس درجه دوم و مدال فردوسی و مدال ابن سینا و مدال خواجه نصیرالدین طوسی از دولت ایران و جایزه دولتی لهستان در 1955 می باشد.آثار او بالغ بر 280 جلدو 1925 تا 1964در رابطه با ایران و ادبیات ملت ترك به طبع رسیده است. آثار : 1. مطالعات آینده برای ایران و همسایگانش 2. مسأله ی دریافت ادبیات ایرانی در ادبیات ملت ترك 3. ترجمه ی تركی آناتولی كلیله و دمنه از روی ترجمه فارسی ابوالمعالی نصر الله منشی غزنوی كراكوی،1934 4. ترجمه بسیار قدیمی تركی حكایات گزیده فارسی مرزبان نامه ، (مجله ی بین المللی فرهنگستان علوم و ادبیات لهستان،كراكوی 1947، شماره 7-10) 5. ترجمه بسیار قدیمی تركی خسرو شیرین نظامی(ورشو،1958،ج اول-3) 6. منظومه ایرانی خسرو و شیرین ، ترجمه ی تركی عثمانی شیخی ،ورشو 1963 7. ترجمه تركی شاهنامه از مصر دوره ممالیك،ورشو 1964 8. ترجمه ادبیات ایرانی یا مطالعات درباره ی شعرای بزرگ و دانشمندان ایرانی و غیره 9. غزلیات خواجه شمس الدین حافظ شیرازی به زبان لهستانی 10. ترجمه شصت غزل منتخب حافظ شیرازی به زبان لهستانی با مقدمه تفسیری و غیره ،ورشو،1957 11. مقاله سعدی در دایرة المعارف معاصر لهستانی،ورشو، 1958 12.رباعیات ابن سینا،ترجمه به زبان لهستانی با متن فارسی،ورشو ، 1952 13. آثار ابن سینا در لهستان در ارتباط با كنگره تهران،ورشو، 1954-1956 14. آدام مسكیه ویچ و شرق :تأثیر ادبیات فارسی در وی ،كنفرانس ایراد شده در دانشگاه آنقوره به تاریخ 25 نوامبر 1955 به مناسبت صدمین سال مرگ شاعر بزرگ لهستانی 15. مقالات متعدد درباره ی ادبیات فارسی و شاعران و نویسندگان خاورنزدیك در دایرة المعارف بزرگ لهستانی درج شده و زیر چاپ می باشد.
10- بوگدان اسكلادانك 21 اوت سال 1931، در ورشو به دنیا آمد. وی متخصص در نظامهای مذهبی و فلسفی شرق، جنبشهای سیاسی و اجتماعی ایران و افغانستان بوده است. در سال 1951 وارد دانشگاه ورشو شد و به مطالعه زبانشناسی شرقی (زبانهای فارسی، عربی و تركی) در انستیتوی شرقشناسی آن دانشگاه پرداخت و سپس با ارائه رسالهای با عنوان ملی شدن نفت ایران در پرتو كمیسیون ویژه نفت مجلس، فوق لیسانس گرفت. همچنین با دریافت بورس از انستیتوی یاد شده،. در دانشگاه لنینگراد و دانشگاه تهران به تحقیق پیرامون مشكلات زمینهای فئودالی و نهضتهای استقلالطلبانه، در ارتباط با موقعیت اقتصادی ایران پرداخت. در 1965 ضمن ارائه رسالهای با عنوان شكل قدرتهای فئودالی در ایران از آغاز تا دوره تهاجم سلاجقه موفق به دریافت درجه دكتری از دانشگاه ورشو گردید. سال 1976 بهعنوان معاون شعبه انجمن شرقشناسی لهستان در شهر ورشو انتخاب گردید. در سال 1969 از سوی كنگره این انجمن به عضویت در هیئت رئیسه انجمن و در 1971 به سمت خزانهدار آن برگزیده شد. در 1980 دانشیار و در 1985 مدیر انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. اسكلادانك بنیانگذار مدرسه ایرانشناسی ورشو و استاد راهنمای رشته تاریخ ایران در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو و عهدهدار كلاس درس اسلامشناسی برای دانشجویان گروه آموزشی شرق میانه بوده است. آثار : - رئوس مطالب قانون اسلامی، اثر فیضی ( نقد و بررسی) - ایران 1951- 1953، نفت، ملیگرایی، امپریالیسم ( نقد و بررسی) - ایران كنونی، كتاب راهنما (نقد و بررسی) - تاریخ جهانگشای جوینی، ترجمه بویل ( نقد و بررسی) - ایران در 1951- 1953 ( نقد و بررسی) - مزدك ( نقد و بررسی) - ناصرخسرو و اسماعیلیه ( نقد و بررسی) - قیام خوارج ، حمزه خارجی در سیستان - سلطاننشین دهلی، اثر اشرفیان ( نقد و بررسی) - اسناد تاریخی،دو جنگ مقدس در شرق نزدیك - اسناد تاریخی، سرزمینهای اسلامی - اسناد تاریخی، كتابچه راهنمای نشانهها - مسئله تاریخ و ادبیات كشورهای ماوراء شرق ( نقد و بررسی) - مقدمهای بر فقهاللغه ایرانی ( نقد و بررسی) - كشاورزی و مناسبات ارضی در ایران طی سدههای 12- 14 ( نقد و بررسی) - ایران در روزگار ساسانیان ( نقد و بررسی) - پیرامون یادداشتهای روزانه سرهنگ كاساكوفسكی در تهران ( نقد و بررسی) - كنفرانس زبانشناسی ایرانی در لنینگراد - امثال و حكم فارسی ( نقد و بررسی) - شكل مالكیت فئودالی در سرزمینهای اسلامی - به مناسبت شصتمین سالروز تولد آنانیاس زایونكوفسكی - ساختار مالكیت زمین در ایران - سالگرد یك محقق - كردستان و مسئله اكراد ( نقد و بررسی) - تاریخ مردم تاجیك ( نقد و بررسی) - مناقشههای ایران ( ویرایش) - درباره فلسفه و دین اسلام - روایت مجعول اسماعیلی - معتقدات قرقیزها - آیا خلیفه هارونالرشید به حمزه خارجی سیستانی نامه نوشته بود؟ - مسائل لهجهشناسی ایرانی در تاجیكستان - دستور زبان فارسی - تاریخ مسعودی - آبادیهای گرجستان در عصر صدر اسلام ( تا سده یازدهم میلادی) - مجموعه نسخههای خطی شرقی در فرهنگستان علوم جمهوری شوروی ازبكستان ( نقد و بررسی) - ساختار سیادت ایرانیان - تاجیكستان در ادبیات خارجی سالهای 1961- 1965( نقد و بررسی) - فهرست دستنویس آونز از نسخههای خطی فارسی - مناسبات ارضی در شرق ارمنستان طی سدههای 16 و 17( نقد و بررسی) - ابن سینا - سیاست خارجی و روابط درون سلسلهای در عصر صفاریان - طرح كلی ساختار حكومتی ایران - ابن سینا تجدید حیات ایرانی
11- وایتسیخ اسكالموفسكی سال 1933 در شهر پوزنان لهستان به دنیا آمد. وی تحصیلاتش را از 1951 تا 1956 در دانشگاه یاگیلویی (واقع در شهر كراكوف لهستان) در رشته زبانشناسی شرقی و از 1956 تا 1958 در دانشگاه هومبولت برلین در رشته زبانشناسی ایرانی زیر نظر استادانی چون یونكر و علوی گذراند. سپس از 1959 تا 1960 به تحقیق پیرامون رساله دكتری خود با عنوان تحقیقات آماری - كمی زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی پرداخت و به اخذ درجه دكتری از دانشگاه هومبولت برلین نائل آمد. در 1962 از دانشگاه یاگیلویی درجه دكتری دریافت كرد. از ژانویه تا ژوئن 1968 با استفاده از بورس تحصیلی دولت ایران مطالعات فوق دكتری خود را در دانشگاه تهران به پایان رساند. از 1960 تا 1968 بهعنوان استادیار در بخش زبانشناسی عمومی دانشگاه یاگیلویی به تدریس پرداخت. در 1968 و 1969 مدرس زبان فارسی و لهستانی و عضو تحقیقاتی انستیتوی زبانشناسی دانشگاه لوون بلژیك بود. در 1969 و 1970 بهعنوان استاد میهمان در انستیتوی مطالعات خاورمیانه دانشگاه هاروارد آمریكا به خدمت اشتغال داشته است. از 1977 به بعد استادی بخش مطالعات شرقی و اسلاوی دانشگاه لوون بلژیك و تدریس زبانهای قدیم و جدید ایرانی، ادبیات لهستان و زبانشناسی نظری را عهدهدار بوده است. آثار ارزنده ای نیز در زمینه تحقیقاتش به رشته تحریر درآورده است. آثار : - وضعیت كنونی تحقیق درباره زبان پارتی - نمونه آماری ارتباط زبانی و برخی از پارامترهای زبان فارسی نو - مقالهای درباره آمار وام واژههای عربی در فارسی نو - ترجمههای لهستانی آثار حافظ در پرتو قانون [زبانشناسی] زیپف - ماندل برت - تحقیقات آماری زبانی در زمینه چگونگی تكامل زبان فارسی - درباره برخی ویژگیهای بارز آماری درباره گسترش زبان فارسی - رساله پهلوی یادگار بزرگمهر - یادداشتی درباره توزیع ریشههای فعلی عربی - یادداشتی درباره وام واژههای فارسی و عربی در زبان پشتو - وضعیت تحقیق درباره زبانهای ایرانی میانه - ساختار گروه اسمی در زبان فارسی - اسم در زبان پارتی - ساختار ارگتیو ( فاعل فعل لازم) در زبان پشتو - ساختار فعل متعدی در زبانهای پامیری و دردی - دو داستان به لهجه افریدی از مجموعه آندرئاس - ترجمههای اكدی و عیلامی صورتهای غیرصرفی فارسی باستان - ضربالمثلهای افریدی بهیادگار مانده از آندرئاس - اصطلاحات خویشاوندی در لهجه افریدی بر پایه یادداشتهای آندرئاس - یادداشتهایی درباره غزلیات سعدی و حافظ - داستانی افریدی در میان یادداشتهای آندرئاس - معنی غزل فارسی - ساخت ارگتیو (فاعل فعل لازم) در زبانهای ایرانی - زبانهای دردی و ایرانی نو - سوژه " ناكفری " در شعر حافظ ( انتقاد از نهادهای محترم در شعر حافظ)، OLPف ج 12، 1981 - سوژههای ایرانی باستانی در غزلیات حافظ، Ac.Ir ، ج 24، 1984 - یادداشتهایی درباره واژه " دولت" در دیوان حافظ، Fo، ج 22، 1981 و 1984 - حافظ و شكسپیر : مواجهه
12- ماریا اسكادانكووا از اهالی لهستان در رشته زبانشناسی زبانهای تركی، فارسی و عربی در انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو تحصیل كرد. پس از دریافت درجه فوق لیسانس به استخدام انستیتوی شرقشناسی درآمد و در 1964 دوره دكتری خود را در همانجا گذراند. با استفاده از بورس تحقیقاتی به ایران آمد و به مدت یكسال در دانشگاه تهران به تحقیق پرداخت. در 1981 دانشیار انستیتوی شرقشناسی دانشگاه ورشو گردید. خانم اسكادانكووا متخصص ادب و فرهنگ ایران میباشد و با كمك همسرش پروفسور بوگدان اسكادانك مدرسه ایرانشناسی ورشو را تأسیس كرده است. آثار وی در زمینه فرهنگ ایرانزمین و نظامهای فلسفی و دینی شرق است. در 1987 به نگارش كتابی درباره تاریخ اعتقادات دینی ایرانی پرداخت. آثار : - زرتشت و مغانشرق و غرب، Ac.Ir ، ج 25، 1985.
13- ویكتور آپتوویتزر متولد سال 1871، در شهر تارنوپل گالیسیا (لهستان) به دنیا آمد. وی در دانشگاه و مدرسه دینی یهودیان وین تحصیل كرد. از 1909 تا 1938 در مدرسه دینی یهودیان وین به تدریس فلسفه دینی و تفسیر تورات مشغول بود. از 1919 تا 1938 در دانشكده تربیت معلم یهودیان وین تلمود را تدریس میكرد. از 1938 در بیتالمقدس اقامت گزید. تألیفاتی در زمینه رابطه متون ارمنی و سوری دارد. سرانجام در سال 1942 چشم از جهان فروبست. آثار : - نهرهای بهشتی در قرآن - نظریههای آفرینش یهودی- اسلامی
14- یوزف بیلاوسكی استاد تاریخ اسلام و ادبیات عرب در دانشگاه ورشو. او به زبان عربی تسلط داشته و به زبان فارسی نیز آشنایی مختصری دارد.ایشان پیش از سال 1968 و هنگامی كه رشته ایران شناسی جزو بخش ترك شناسی بود، دروس دستور زبان و متون فارسی را تدریس می كرد. وی مترجم قرآن كریم به زبان لهستانی است.
15- آندره پیسوویچ متولد سال 1940 و دارای درجه فوق دكتری در رشته ایران شناسی و زبان فارسی و دكتری زبان ارمنی می باشند. وی همچنین معاون بخش شرق شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف و رئیس دانشكده ایران شناسی است. دكتر پیسوویچ به مدت 28 سال است كه دروس زبان شناسی و دستور زبان فارسی و مطالعات ایران پژوهی را تدریس می كنند. كتاب آموزش فارسی كه ایشان به زبان لهستانی برای نوآموزان فارسی آموز نوشته اند، اخیراً اصلاح و ویرایش شده و با صورت جدیدی آراسته و به طبع رسیده است. این كتاب در سال اول تحصیلی تدریس می شود. پیسوویچ همچنین از بورس تحصیلی زبان ارمنی در هلند در سال تحصیلی 93-1992 استفاده كرده اند و همچنان به تدریس و آموزش و مدیریت در بخش شرق شناسی و ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی كراكف ادامه می دهند.
16- دكتر باربارا منكارسكا دارای درجه دكتری در رشته ایران شناسی بوده و در سال 1355 به مدت یك سال از بورس رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد برخوردار بوده است. ایشان متولد سال 1942 است و 25 سال سابقه تدریس دارند و دروس دستور زبان فارسی، تاریخ ادبیات، تاریخ زبان اوستایی و فارسی باستان را تدریس می كنند. خانم منكارسكا رساله دكتری خود را درباره زبان فارسی كلاسیك انتخاب كرده است.
17- دكتر آنا كراسناولسكا ایران شناس متولد سال 1949بوده، وی دارای دكترای ایران شناسی در رشته زبان و ادبیات فارسی و حدود 23 سال سابقه تدریس در دروس ادبیات فارسی، تاریخ ادبیات، فرهنگ ایران و مردم شناسی ایران دارد. خانم كراسناولسكا به اتفاق خانم دكتر منكارسكا دو سال پیش از پیروزی انقلاب اسلامی به مدت یك سال بورسیه رشته زبان و ادبیات فارسی در دانشگاه مشهد بوده اند. رساله دكتری خانم كراسناولسكا درباره ساختار اساطیری شاهنامه نوشته شده است. این را نیز باید درباره خانم كراسنا ولسكا افزود كه ایشان در سال 1371 به مدت یك ماه در ایران بسربرده و در دانشگاه تهران به مطالعه و بررسی متون فارسی مشغول بوده اند.
18- خانم ماچیوشاك دارای فوق لیسانس ایران شناسی بوده در سال 1991 فارغ التحصیل گردیده اند. در پی موافقت وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان، ایشان بورس 9 ماهه زبان و ادبیات فارسی در سال تحصیلی 73-1372 را بدست آوردند. وی در رشته زبان شناسی نیز مطالعاتی صورت داده و دارای 4 سال سابقه تدریس در بخش ایران شناسی دانشگاههای لهستان می باشد. از آن جا كه زمینه تدریس خانم ماچیوشاك بیشتر دستور زبان فارسی است. تالیف مهم او هم درباره مشخصات لغات زبان فارسی با در نظر گرفتن واژه های میهنی است. این اثر كه رساله فوق لیسانس خانم ماچیوشاك است. در سال 1991، از سوی انستیتوی شرق شناسی كراكف شرق شناسی كراكف در 199 صفحه انتشار یافت.
19- یولا شراکوفسکا - وی فوق لیسانس ایران شناسی خود را در سال 1977 و دكتری خود را در سال 1985 با موضوع ‹‹ محمد داود و تاریخ معاصر افغانستان›› نوشته است. شراكوفسكا كه 18 سال سابقه تدریس داشته و متاهل و دارای دو فرزند است، در سال 1976 به مدت یك سال در كشور افغانستان اقامت گزید و در آن سال به مدت دو هفته نیز به ایران سفر كرد. ایشان دروس تاریخ افغانستان، تاریخ معاصر ایران، جغرافیای ایران و افغانستان و دستور زبان فارسی را در دانشكده های ایران شناسی لهستان آموزش می دهند.
20- كاوره پوررهنما ، مدرس گروه مطالعات ایرانی در دانشگاه ورشو است. وی از سال 1976 با این دانشگاه همكاری می نماید. تحصیلات: كارشناسی ارشد، تئاتر،دانشگاه صوفیا، 1963-1959 2. كارشناسی ارشد دانشكده فیلم،دانشگاه لدز 1971-1966 استاد پوررهنما ایران شناس دارای مدرك فوق لیسانس كارگردانی سینما هستند، در دوران جوانی از ایران خارج و در كشورهای بلغارستان و لهستان ساكن شده اند و حدود 27 سال است كه در لهستان ساكن اند. همسر ایشان خانم ایزابلا پوروهنما لهستانی و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی و از اساتید این دانشكده هستند. آقای پوررهنما 20 سال سابقه تدریس در دروس رشته ایران شناسی را دارند، و تدریس مكالمه فارسی و آموزش زبان مطبوعاتی و اداری بر عهده ایشان است. وی سه جلد كتاب آموزش زبان فارسی تالیف كرده كه جلد دوم آن درباره زبان مطبوعاتی با همكاری خانم مونیكا حفیلچینسكا تهیه شده است. جلد سوم كتاب درباره موضوعات فلسفی و اخلاقی بوده و جلد چهارم كه با همكاری آقای آرتور اوژخ تهیه شده در خصوص زبان فنی و اداری است. آقای پوررهنما درباره فردوسی كتابی در سال 1990 نشر داده است. حوزه های مطالعاتی: 1. زبان فارسی 2. تدریس زبان فارسی 3. فرهنگ، زبان و مردم شناسی ایران 4. ادبیات فارسی رهنما به زبان های فارسی،بلغاری و لهستانی تسلط دارد و دوره های آموزشی را به زبان فارسی برگزار می كند. آثار: الف كتاب: 1. میترا ، 1988 2. فرهنگ ایران، 1978 3. زبان و ادبیات فارسی، 1997 ب. مقاله 1. روابط فرهنگی ایران و لهستان از دیدگاه ایرانی ها، مجله (Orez Perski indeuropejski) ، ش XVI-XIX- 2000، صص 85-80 2. مرگ مهاجرین، در حال تدوین نشانی www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1
21- آرتوراوژخ در 1989 موفق به دریافت مدرك فوق لیسانس ایران شناسی شده و در سال 1994 رساله دكتری خود را درباره گشتاسب نامه به پایان آورده است. آقای اوژخ 6 سال سابقه تدریس در دانشكده ایران شناسی ورشو دارد و دروس مكالمه فارسی و شعر فارسی را تدریس می كند. وی در تدریس كتابهای آزفا(آموزش زبان فارسی) كه از سوی وزارت فرهنگ و آموزش عالی كشورمان تهیه شده، تبحر فوق العاده ای كسب كرده است.
22- رضا رویان ایرانی الاصل بوده و دارای مدرك فوق لیسانس بیولوژی است. همسر ایشان لهستانی الاصل و از فارغ التحصیلان دانشكده ایران شناسی ورشو است. آقای رویان حدود 11 سال است كه در لهستان ساكن و حدود 7 سال است كه در دانشكده ایران شناسی ورشو هفته ای 4 ساعت مكالمه فارسی تدریس می كند. او همچنین موفق به دریافت دكتری در رشته میكروبیولوژی شده است.
23- زوفیا جوزفوویچ ژاباك - ایشان در زمان جنگ جهانی دوم مدتی در ایران اقامت داشته اند. از این رو، به مكالمه فارسی كاملا مسلط هستند و كتاب نظم ونثر معاصر فارسی را كه جزو كتابهای درسی دانشكده ایران شناسی است، تالیف كرده اند. خانم جوزفوویچ هم اكنون در بخش اداری پارلمان لهستان اشتغال دارند و تا چند سال قبل در دانشكده ایران شناسی تدریس می كردند.
24- خانم مونیكا حفیلچینسكا در سال 1978 در رشته ایران شناسی فارغ التحصیل شده و مدت 12 سال است كه تدریس مكالمه فارسی و متون كلاسیك ادبی ایران اشتغال دارند. خانم مونیكا چند سالی را نیز در افغانستان بسر برده و در تهیه كتاب آموزش زبان مطبوعاتی با آقای پوررهنما و در كار تهیه كتاب آموزشی دستور زبان فارسی با پروفسور اسكوادانك همكاری داشته است. اكنون در سالهای اول و دوم رشته ایران شناسی ‹‹ كتاب زبان فارسی و دستور›› خانم مونیكا آموزش داده می شود.
25- دكتر یادویگا پستروشینسكا دارای مدرك دكتری در رشته ایران شناسی بوده و از متخصصان زبان فارسی افغانی به شمار می رود. پستروشینسكا در زبان پشتو، زبان شناسی و فرهنگ افغانستان نیز تخصص دارد. او كه متولد سال 1947، است و 25 سال سابقه تدریس دارد، سه سال در افغانستان اقامت داشته و در غیاب آقای دكتر پیسوویچ، ریاست بخش ایران شناسی دانشگاه یاگیلونسكی را بر عهده دارد. مقالات بسیار از این ایران شناس نامور در خبرنامه افغانستان به چاپ رسیده است. تاكنون به طور مداوم انتشار آن در لهستان ادامه دارد و به همت و سردبیری دكتر یادویگا پستروشینسكا، دكتر آنا كراسناولسكا و كینگا ماچیوشاك منتشر می شود.
26- آنا جوانا بیلنسكا- نادری ، رئیس گروه مطالعات ایران دانشگاه ورشو است تحصیلات: 1. كارشناسی ارشد ، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی ، دانشگاه ورشو، 1993-1988 2. دكتری تخصصی، گروه مطالعات ایرانی، مؤسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،2000، 1995 حوزه های مطالعاتی 1. ادبیات و فرهنگ ایران 2. تاریخ و تئوری موسیقی كلاسیك فارسی 3. زبان فارسی دروس مورد تدریس 1. زبان فارسی 2. ادبیات فارسی نادری به زبان های فارسی، انگلیسی ، روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف) كتاب 1. موسیقی فارسی در دوره رنسانس،2000 ب) مقاله 1. موسیقی كلاسیك فارسی،2002 2. مسائل ترمینولوژی موسیقی فارسی، 2002 3. المهدی ابراهیم ، دایره المعارف موسیقی، 2000 4. محمد بن مسعود بن مسلح شیرازی، دایره المعارف موسیقی، 2000 5. المسكی، دایره المعارف موسیقی ،2000 6. المونادیم ابوالحمد یحیی بن علی ،دایره المعارف موسیقی، 2000 7. «عبدالقادر مراغی و تحلیل جایگاه وی در موسیقی» ، در دست تدوین نشانی http://www.orient.uw.edu.p1/en/iranistyka/faculty.htm1 E-mail:a.bylinska@chello.p1
27- سیلویا سوردیكوسكا - تحصیلات كارشناسی ارشد مطالعات ایرانی،گروه مطالعات ایرانی ،موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو،1988-1994 همكار گروه مطالعات ایران، دانشگاه ورشو، 2000-1999 دانشجوی دكتری تخصصی مطالعات ایران، مؤسسه مطالعات شرقی ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی 1. تاریخ مدرن ایران 2. ادبیات و فرهنگ فارسی 3. مفاهیم خاص در سنت ایرانی نظیر شهادت ، جهاد 4. زبان فارسی دروس مورد تدریس زبان فارسی آثار 1. «نقش شهادت و قربانی در الگوی فرهنگ ایرانی: تحلیل ایده ی شهادت مبتنی بر اثار مذهبی و معاصر»، در دست تدوین 2. «ابعاد معنوی جهاد و دكترین (امام)خمینی» مجله(Acta Asistica Varsoviensia)، ش 13، ورشو 2000، صص 85-75 3. ایران-سرزمین مقدس: تأملی بر نمادگرایی در سخنرانی های «امام» خمینی، مجله(Hemispheres)، ش16، ورشو 2001، صص 51-39 4. ایرانیان: یادگیری دیدگاه های حماسی، مجله (Hemispheres)،ش18، ورشور 2003 تسلط به زبان ها فارسی، انگلیسی،روسی و فرانسوی نشانی http://www.orient.uw.edu.pl/iranistyka/faculty.html E.mail:sylwia-surdykowska@02.pl
28- جولانتا سایراكوسكا-دیندو،استاد گروه مطالعات ایران،مؤسسه مطالعات شرقی دانشگاه ورشو است. وی پیش از این با دانشگاه های زیر همكاری نموده است: 1.دانشگاه كابل،افغانستان ، 1978-1976 2. مؤسسه كشورهای آسیایی و آفریقایی ،دانشگاه مسكو،روسیه، 1982 3. مركز مطالعات افغانستان،سوئیس،1994 4. دانشگاه تهران،ایران، 1997 5.Inalco، فرانسه، 1998 6. رئیس موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 2002 7. معاون مؤسسه مطالعات شرقی،دانشگاه ورشو،2002-1999 تحصیلات 1. كارشناسی ارشد،گروه مطالعات ایران، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1977 2. دكتری تخصصی، موسسه مطالعات شرقی، دانشگاه ورشو، 1985 3. مطالعات فوق دكتری(آماده ارائه تز)، 1999 تاكنون 4. دانشكده زبان های جدید ،دانشگاه ورشو حوزه های مطالعاتی تاریخ و فرهنگ ایران و افغانستان دروس مورد تدریس 1. جغرافیای تاریخی و سیاسی ایران و افغانستان 2. سمینار مطالعات ایران دیندو،به زبان های فارسی،انگلیسی،روسی و فرانسوی تسلط دارد آثار الف)كتاب 1. مسائل سیاسی افغانستان ، 1998 2. جمهوری افغانستان، 2002 ب)مقاله 1. دموكراسی پارلمانی افغانستان در تصور سیاسی محمد داوود و نتایج عملی آن، 1987 2. گذار افغانستان به دموكراسی ، 1989 3.دولت در نظام سیاسی و اقتصادی افغانستان و كودتای آوریل 1978،1990 4. غرابت پادشاهی در افغانستان، 1990 5. افغانستان، دایره المعارف تاریخ،2002 6. آذربایجان دایره المعارف تاریخ، 2002 7. ارائه مقاله در نخستین همایش ملی ایرانشناسی ، تهران، 2002 8. ارائه مقاله نخستین همایش بین المللی برخورد تمدن ها،آنكارا، 2002 نشانی http://www.orient.uw.edu.pl.en.iranistyka.faculty.html E.mail:JSD@orient.uw.edu.pl
29- ماریژان موله دانشمند جوان ایران شناس كه اصلاً لهستانی و موطنش فرانسه بود در پاریس به سنی كه از چهل نمی گذشت در گذشت. پدرش لهستانی بود. خود وی در زمان جنگ دوم به فرانسه آمد و تحصیلات خود را در رشته ی تحقیقات ایرانی به اتمام رسانید. پس از آن سه سال از عمر را در ایران گذراند و در دانشگاه تهران تحصیل و در مؤسسه ی ایران شناسی انستیتو ایارن و فرانسه تتبع و تحقیق كرد. پس از بازگشت به فرانسه درجه ی دكتری خود را گذرانید. تخصص وی در رشته ی ادبیات پهلوی و دین زرتشتی بود. رسالات و مقالات محققانه ی شایسته ای از او در مجلات شرق شناسی انتشار یافت در مدت توقف در ایارن به تحقیق در تصوّف پرداخت و با صوفیه مخصوصاًطریقه ی ذهبیه نشست و خاست داشت و به تحقیق و تتبع در تاریخ تصوّف و به ویژه عقاید صوفیه ی كبرویه و نقشبندیه پرداخت. وی موفق شد كه مجموعه ی انسان كامل از آثار عزیز نسفی(تهران،1341) و چند رساله از آثار نقشبندیان را در مجله ی فرهنگ ایران زمین به چاپ برساند. در گذشت وی برای ایران شناسی گران تمام شدو دانشمندی پركار و تیز هوش و نكته یاب از دست رفت . همچنین مقالات متعددو كتابی مفید و مهم به زبان فرانسه راجع به اصول آیین مزدیسنی تألیف و چاپ كرده است. 1. راهنمای كتاب،سال 5،شماره ی 7(مهر 1341)،ص 662
30- بوریس آپفل جوانترین ایرانشناس معاصر لهستانی ، صاحب تحقیقات درباره آثار ابوعلی سینا و مترجم منتخباتی از نوشته های او.
31- كنراد لیبیتسكی، استاد دانشگاه ورشو مترجم رباعیات خیام
32- آندری گاورنسكی ، آندری دارای مطالعات و تحقیقات درباره تاریخ ایران مؤلف «مطالعاتی در اشعار خیام»
33- آندرآس آكولوتوس- آندرآس در 16 مارس 1654 در برنشتات (آلمان، لهستان امروزی)به دنیا آمد. 1704 در گذشت. زبان عبری را خوب می دانست و علاوه بر آن به زبانهای كلدانی، عربی، فارسی، حبشی، ارمنی، مغربی، تركی و قطبی نیز آشنا بود. در 1680 بر حسب اتفاق به نسخه ای از تورات به زبان ارمنی دست یافت و براساس آن مصنفات النبی زبان عبادیة را به ارمنی منتشر كرد. درخلال جنگهای لهستان و تركها به نسخه ای از قرآ» دست یافت كه به دو زبان فارسی و تركی ترجمه شده بود. وی این نسخه رابه لاتینی ترجمه كرد. و چون موفق به انتشار كامل آن نشد فقط نمونههایی از آن را همراه با متن كامل عربی وترجمه ی فارسی وتركی و لاتینی با عنون نصوص من القرآن منتشر ساخت.آكولوتوس عضو آكادمی علوم برلین بود. در 1683 در برسلاو به مقام كشیشی رسید. وی با دانشمندان مشهوری چون لایپ نیتس، لانگرو و اشپانهایم مكاتبه داشت. 14نوامبر در برسلاو درگذشت.
34- هانس اشمیا 21 ژانویه 1934 در بیلسكو-بیالا(لهستان)به دنیا آمد. نزد ویلهلم براندن اشتاین به تحصیل زبان شناسی تطبیقی پرداخت و نزد هانس گرستینگر و اندره ایوانكا فقة للغة قدیم را در دانشگاه گراتس فرا گرفت امتحان معلمی در زبان های لاتین و یونانی را به موفقیت پشت سر گذاشت. در 1962 به اخذ درجه ی دكتری نایل آمد از 1961 تا 1966 در دبیرستانی در شهر گراتس به تدریس پرداخت 1967 در گراتس و 1968 در اینسبروك درجه ی استادی زبانهای هندو اروپایی را دریافت كرد. از اول ژانویه 1967 دستیار پروفسور ولفگانگ مید گردید. از 1975 به عنوان استاد زبانهای هند و اروپایی،بویژه هندو ایرانی،مشغول به كار بوده است آثار: «درباره ی واژه ی دوره» «تقسیم بندی زبانهای ژرمنی بر اساس مثال از قالبهای صرفی آنها»(نقد) «مقالاتی كوتاه درباره ی فقة اللغةقدیم»(نقد) «فوت ویلهلم براندن اشتاین» یادنامه ی براندن اشتاین(گردآوری ،با همكاری) اسطوره ی ژرمنهای آلپ «زبان ادبی هند و ژرمنی»(نقد) «واژه نامه ی تطبیقی و ریشه شناختی افعال قومی ژرمنی»(نقد) «مقالاتی درباره ی نام شناسی و جغرافیای زبانی»(با همكاری) «ویژگیهای اساسی نحو تطبیقی زبان های هند و ژرمنی »(گردآوری،باهمكاری) «ایرانی ها در نزد لوكیانوس» «پژوهشهایی درباره ی تاریخ و زبان سرمتها»(نقد) «یونانیان و ایرانیان 1. داریوش 2 . افسانه ی اصل و نسب سرمتها» «داریوش ،كسركسس (خشیارشا)،آرتاكسركسس(اردشیر)نام سه تن از پادشاهان ایرانی به زبان یونانی» «زبانهای ایرانی و یونانی در آیین میترا» «نام شناسی تخت جمشید»(نقد) «ورود آناهیتا» «آیا وجود آریاییها در خاور نزدیك یك اسطوره است؟»(نقد) «آیاazi اوستایی به معنای حرص همان aji هندی باستان به معنای نبرد است؟» (sprachwissenschaft,Universitat Klagenfurt,1)«درباره ی واژه ی هند و ژرمنی معادل دختر» «درباره ی بازسازی واژه ی هندو ژرمنی معادل دختر«واژه سازی و ریشه یابی» «قاعده ی لاخمان درباره ی زبان لاتین-یك تجدید نظر»(نقد) «ایران در اوایل حكومت هخامنشیار»(نقد) «آواشناسی تاریخی زبان لاتین در چارچوب زبانهای هندو اروپایی»(نقد) «بحث صرف و آواشناسی زبان لاتین»(نقد) «شلوارهای ایرانی» «كتابنامه ی آثار علمی یولیوس پوكرنی» «كتیبه ی داریوش در سوئز.تلاش برای خواندن قطعه ای فراموش شده» «آخرین زبان هند و ژرمنی»(نقد) درباره اش: «یادداشتی درباره ی زندگینامه ی خود نوشت»
35- یوسف یوسفوویچ پالیوكایتیس در 14 اكتبر 1886 در ورشو متولد شد.در 1913 از انستیتوی زبان های شرقی دانشگاه لازارف فارغ التحصیل گردید.در 1945 با ارائه رساله ای با عنوان راه های ارتباطی افغانستان و اهمیت اقتصادی آن ها، نامزد (دكتر) علوم اقتصادی شد. 1967 موفق به اخذ درجه ی دكتری گردید. 1911 و 1912 در تركیه به تحقیق پرداخت. 1913 و 1914 كارمند بانك استقراضی ایران در پترزبورگ بود و از 1914 تا 1918 در ایران به سر برد. از 1919 تا 1923 كارمند وزارت امور خارجه شوروی،از 1924تا 1938 كارمند وزارت بازرگانی خارجی شوروی،از 1936 تا 1954 استاد انستیتوی شرق شناسی مسكو،از 1954 استاد دانشكده دولتی روابط بین الملل وزارت امور خارجه شوروی و از 1958 رئیس انستیتوی شرق شناسی مسكو بود 1969 به مقام پروفسوری نایل گردید. آثار: اقتصاد ایران تعرفه های جدید گمركی در سین كیانگ (اویغورستان) راه های پیشرفت اقتصادی سین كیانگ مراحل توسعه ی اقتصادی افغانستان اهمیت كالا و بسته بندی آن برای صادرات شوروی به شرق بازتاب بحران اقتصادی جهان بر اقتصاد سین كیانگ صنایع دستی در استان كولجان(باهمكاری) دامپروری در سین كیانگ(باهمكاری) نظام گمركی سین كیانگ چایكاری در ایران برنامه ای پیرامون جغرافیای طبیعی ایران ایران پیشرفت اقتصادی ایران چكیده ی رساله ی علمی پیشرفت اقتصادی ایران(پایان نامه دكتری )
36- مارتین پلسنر در 1900 در بروسلاو (لهستان )به دنیا آمد و سرانجام در 27 نوامبر 1973 درگذشت. وی از1927 تا 1929 به عنوان دستیار روسكا در انستیتوی تحقیقات تاریخی و علوم طبیعی برلین كار كرد. 1933 استادیار مطالعات سامی در دانشگاه فرانكفورت گردید ودر همان سالبرای تدریس در دبیرستان ریلی در شهر حیفا،آلمان را به قصد فلسطین ترك كرد . 1945 در مدرسه ی معاعله در بیت المقدس،1949 در كتابخانه ی ملی یهود و سپس در كتابخانه ی مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری كار كرد . 1952مدرس خارجی و 1955 استاد مدرسه ی مطالعات شرقی دانشگاه عبری بود . تحقیقاتی در زمینه ی میراث تاریخی اسلام و تأثیرش بر یهودیت سده های میانه انجام داده و مدتی در هامبورگ در تصحیح كتاب جامعی درباره ی سحر و جادو- كه به غلط به مسلمه بن احمد مجریطی نسبت داده شده بود در حالی كه نگارش آن نزدیك به پنجاه سال دیرتر انجام گرفته -با هلموت ریتر همكاری داشته آثار: فهرست همگانی آثار پروفسور فیشر مطالب تازه درباره ی سرنوشت لوح زمردین اهمیت كشاورزی نبطیه .تلاشی برای بازنگری در كتاب ابن وحشیه(الفلاحة النّبطیه) كتاب بریسون فیثاغورسیان عهد جدید درباره ی اقتصاد و تأثیر آن بر علوم اسلامی(ویرایش ،ترجمه) كیمیاگری اعراب(مسلمانان)در آثار لاتینی مغرب زمین مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی1. پژوهش هایی در دستنوشته های عربی موجود در استانبول،قونیه و دمشق تاریخ علوم در اسلام به عنوان وظیفه ای بر دوش اسلام شناسی جدید درباره ی ترجمه ی عربی كتاب صناعت شعر ارسطو هرمس تریسمگیستوس و علوم عربی(اسلامی) ابن صاعد الاندلسی منجمن و تاریخنگار وكتاب تاریخ علوم او فهرست برداری از نسخ خطی عربی درباره ی طب وعلوم عمره ی سرنوشت ساز حضرت محمد(ص) در ذیعقده ی سال هشتم هجری و آیه ی اول از سوره ی هفدهم مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع 2. برخی نگاشته های ابن سینا و فارابی درباره ی روانشناسی و اخلاق ترجمه های اشتاین اشنایدر از زبان عربی به زبان های اروپایی اغاثوذیمون(بت یونانی-مصری) الماس عنبر الانبیق عتمه (صلاة العتمه یانماز مغرب) بلینوس بطلمیوس بیطار بادزهر سنت شرقی نوشته های ارسطو و فارابی در آثار اسپانیایی-عربی هدف فرزانه (ترجمه با همكاری) جابرین حیان جدول فیروزه جابرین حیان و زمان نگارش آثار عربی جابر گبر و جابرین حیان: عبارت معتبری از جابر متعلق به سده ی شانزدهم از اسلام شناسی تا تاریخ علوم كتاب فارابی درباره ی پزشكی ، منبعی ناشناخته كه به تازگی كشف شده است حجر حرم هرمس مقاله هایی درباره ی تاریخ منابع اسلامی4. ساموئل میكلوس اشترن،اخوان الصفا و دایرةالمعارف اسلام مقدمه ی فارابی بر مطالعه ی علم پزشكی شرح یك آزمایش علمی سده ی میانه به زبان عبری كهربا قرقوب(شهری درخوزستان نزدیك شرق) كوثا(شهری قدیمی در عراق) لمك(پدرجوبال مخترع موسقی به روایت تورات) مال معن بن اوس المزنی الماردینی ملك ناموس نیسان ربی رمضان سهرورد تموز تشرین
37- آلكساندر لوویچ پوپوف وی در 31 اوت سال 1888 در ورشو به دنیا آمد. 1913 تحصیلاتش را در رشته فیزیك و ریاضی بهپایان رسانید. 1917 از دانشكدههای تاریخ و فلسفه دانشگاه پترزبورگ فارغالتحصیل شد. 1935نامزد (دكتر) علوم تاریخ گردید. 1921 و 1922 مدیر بازرگانی دولتی آذربایجان، از 1923 تا 1930 تا 1935 رئیس هیئت كمیته اجرائیه مركزی اتحاد شوروی در امر انتشار اسناد دوران امپریالیسم و از 1935 تا 1943 كارمند علمی انستیتوی تاریخ آكادمی علوم اتحاد شوروی بود. سرانجام در سال 1943 درگذشت. آثار : - مناسبات بینالملل در عصر امپریالیسم - پیرامون تاریخ آغاز مناسبات میان دولتهای روسیه و سیام - برگی از تاریخ سیاست روسیه در ایران - رقابت دولتها در آسیای صغیر پیرامون خطوط آهن - رقابت انگلیس و روس بر سر راههای ایران - سیاست بریتانیا در هند و مناسبات روسیه و هندوستان در سالهای 1897 - 1905 - نخستین گامهای امپریالیسم روس در خاور دور - روسیه تزاری و ایران در دوران جنگ روس و ژاپن (مقدمه و تدارك امر چاپ) - رقابت انگلیس و روسیه در ایران طی سالهای 1890- 1906.
38- كورزینسكی خاورشناس قرن دوازدهم هجری كه اهل لهستان و از كشیش های آنجا به شمار رفته و در موقع محاصرۀ اصفهان از طرف افاغنه در آن حدود بوده اوضاع آن زمان را به چشم خود دیده ویادداشت هائی جمع و تألیف نموده و نگارشات خود را ضمن دو جلد در 1142 ، هفت سال بعد از سقوط شاه سلطان حسین صفوی و قتل او بدست اشرف افغان در دورۀ لوئی پانزدهم پادشاه فرانسه به طبع رسانیده و كتاب او به نام «تاریخ آخرین انقلاب های ایران» موسوم است Histoire de la dernieres Rovolutions en perse(1724)
منبع : سایت بنیاد ایرانشناسی
۱۳۹۰ آبان ۲۸, شنبه
سفرنامه کمپفر، "در دربار شاه ایران". چرا این کتاب و ترجمه کاملش کمی از ساینو ایرانیکای لوفر ندارد.
دكتر سیروس شفقی و دكتر مهدی روشن ضمیر
تعداد منابع و مآخذی كه درباره ایران نوشته شده و بچاپ رسیده است به هزاران جلد می رسد. ولی با وجود این معدودی از آنها دارای ارزش فوق العاده علمی است كه از آنجمله میتوان كتاب « در دربار شاهنشاه ایران » تألیف سیاح آلمانی انگلبرت كمپفر را نام برد. مؤلف در خلال سالهای (1716-1651) میزیسته، كتاب وی توصیف كامل وزنده و قابل اعتمادی از دربار و كاخ سلطنتی شاه ایران در نیمه دوم قرن هفدهم تشریح می كند.
از شاه و وزیرش گرفته تا پائین ترین اعضاء كاخ سلطنتی مانند مشعلدار باشی بدون آنكه كسی را از قلم بیندازد همه را در كتاب خویش وصف كرده است. شرحی كه كمپفر از كاخها و تفرجگاهها و حرمسراها و باغهای آن زمان به دست داده است چنان روشن و دقیق بیان گردیده كه نقاط از بین رفته را میتوان بر مبنی (مبنای) نوشته های وی دوباره مجسم نمود. تشكیلات اداری دربار و ارتباط تشكیلات شرعی و عرفی با همدیگر مورد توجه این سیاح دور نبوده و خواننده با مطالعه نوشته كمپفر وضع آنروز را در مقابل چشمان خویش مجسم مینماید.
این اخبار زنده كه بر اصل مشاهده تدوین گردیده كتابی است كه بزبان لاتین نوشته شده. در سال (1936-1935) پروفسور والتر هینس (Walter Heinz) كه در دانشگاه برلن مشغول تدریس بوده كتاب انگلبرت كمپفر را بعنوان مواد درسی برای رشته ایرانشناسی انتخاب و در مدت چندین نیمسال به ترجمه آن مبادرت می كند تا اینكه در سال 1937، بدانشگاه گتینگن Gottingenدعوت می شود و بدین وسیله تا بهار سال 1938 بر روی ترجمه نارسا و خام كار می كند تا بصورت آلمانی ساده و روان در آید و حتی در این راه عده ای بی شمار با وی همكاری می كنند كه از آن جمله پروفسور برتولد اشپولر Bertold Spuler را كه در آن زمان درجه دانشیاری داشته باید نام برد. بجز ایشان افراد دیگری نیز عهده دار ترجمه بخشی از كتاب مزبور بوده اند و چون ترجمه مورد نظر بمدت 5 نیمسال بعنوان مواد درسی در كلاس درس تدریس میشده لهذا تمام نقاط ضعف آن برطرف میگردد، در این مقاله از كتاب ترجمه شده نامبرده در بالا حداكثر استفاده بعمل آمده است.
در سیاحتنامه كمپفر باصطلاحات اداری و قوانین كشور ایران در عهد صفویه بیش از همه بر میخوریم كه این اصطلاحات را بدو زبان فارسی و تركی بكار برده است. چنین تصور میرود كه برگرداندن این اصطلاحات بزبان آلمانی كار آسانی نبوده است.
پروفسور هینتس در ترجمه سیاحتنامه كمپفر در مقدمه كتاب بدو موضوع اشاره می كند: اول آنكه ترجمه كتاب مزبور را كار شرق شناسان جوانی كه با وی همكاری داشته اند قلمداد نموده، دوم آنكه در ترجمه كتاب دخل و تصرفی جزئی شده و حتی الامكان بشرح كامل مطالب مبادرت گردیده است و اشتباهات مختصری را كه كمپفر در نوشتن كتاب خویش مرتكب شده بكلی رفع نموده است و در حقیقت میتوان گفت كه ترجمه سفرنامه وی دارای مطالب اصلی و مهم متن لاتین می باشد.
سفرنامه كمپفر ارزش فوق العاده تاریخی برای قرن شانزدهم و هفدهم ایران دارد كه البته در ترجمه آلمانی آن با گرفتن كمك از منابع فارسی تكمیل آن مقدور گردیده است.
انگلبرت كمپفر در شانزده سپتامبر 1651 در لمگو Lemgo متولد شد، پدرش از كشیشان این شهر بوده است. وی در شهرهای لِمگو، هاملن Hamelen ، لونه بورگ Luneburg و [16] لوبك Lubeck ، تحصیل كرده است.
در هفده سالگی اولین سفر خود را به هلند می كند و در دانزیك بعد از پایان تحصیلات دبیرستانی در دانشگاه آنجا به تحصیل فلسفه، تاریخ و زبانهای خارجی جدید و قدیم مبادرت می نماید و در سال 1674 موفق بادامه تحصیل در تورن Thorn و كراكاو Krakau میگردد. در سال 1676 در شهر ورشو با فرستادهدربار ایران (ایلچی) بنام محمد حسین باقر آشنا می شود. كمپفر چهار سال از اواخر دوران تحصیل خویش را در كونیگسبرگ K Konigsberg به تحصیل طب و علوم طبیعی می پردازد و در سال 1680 بزادگاه خود یعنی شهر لمگو Lemgo برمیگردد و در همان سال با برادر خویش بنام آندره آس Andreas به شهر ینا Jena مسافرت می كند ولی بواسطه تنگدستی می بایستی ترك تحصیل می كرد، در این موقع باتفاق برادر خویش از طریق هامبورگ به لوبك می آید و در آنجا از یكدیگر جدا می شوند.
كمپفر در سال 1681 در كونیكسپبرگ موفق بادامه تحصیل می شود و بعداً به تبعیت از برادر خویش به سوئد مهاجرت می كند. از اوت سال 1682 در اپسالا Uppsala و استكهلمStockholm اقامت داشته و در آن موقع طرح دوستی با استاد معروف حقوق بنام پفن دوزف S . Pufendorf می ریزد. در آن زمان كارل یازدهم كه مردی جوان بود تداركی برای مسافرت هیأتی بدربار شاه ایران می دید زیرا هدف اصلی وی روابط تجاری و تشویق شاه ایران علیه تركان عثمانی بود، در همین موقع بر اثر توصیه پفن دورف، كمپفر بعنوان منشی و طبیب هیأت مزبور كه ریاستش با لودویش فابریتیوس Ludwich Fabritius است پیشنهاد می شود. كمپفر دانشمند جوان آلمانی از فرصت استفاده نموده و پیشنهاد مزبور را با دل و جان می پذیرد زیرا وی مدتها تحصیلات خود را در زمینه هائی نموده بود كه بدرد سیر و سیاحت می خورد.
باید گفت كه كمپفر اولین سیاح نبوده كه در عصر صفویه بایران آمده بلكه در سال 1602 شخصی بنام گئورگ تكتاندر فان در یابل Georg Tectander van der Jabel بعنوان منشی محرمانه اولین سفر آلمان در زمان رودلف دوم قیصر آن كشور بدربار شاه عباس اول فرستاده می شود ولی متأسفانه در گیلان بر اثر ابتلاء بمرض وبا در 25 اكتبر سال 1603 فوت می كند.
اولئاریوس نیز یكی دیگر از سیاحانی است كه باتفاق هیأتی دو مسافرت مهم یكی در سال 1633 به مسكو و دیگری در سال 1636 از طریق مسكو بایران نموده، هدف اصلی این هیأت كه از هولشتاین بروسیه و ایران اعزام میگردیدند ایجاد روابط تجاری با آن دو كشور بوده است.
اولئاریوس از معلومات و هوش سرشاری برخوردار بوده بطوریكه گوته شاعر معروف آلمانی در دیوان شرقی بكرّات به ستایش و تمجید نامبرده پرداخته و از وی به نیكی یاد كرده است. اولئاریوس از خود سفرنامه پرارزشی بیادگار گذاشته كه هم از نظر كیفی و هم از نظر كمّی درخور تحسین می باشد. تا امروز ترجمه های بی شماری از سفرنامه وی بزبانهای مختلف فراهم شده و چاپهای متعددی از آن بعمل آمده است. وی تجزیه و تحلیل عاقلانه و واقع بینانه ای در سیاحتنامه خود نموده و آن را به زبان آلمانی قدیم نوشته ولی با وجود این در سراسر كشورهای اروپائی مخصوصاً آلمانی زبان بوفور گسترش یافته و كمتر كسانی پیدا می شوند كه سیاحتنامه مزبور را نشناسند.
علاوه بر دقتی كه در سفرنامه وی مشاهده می گردد چون نامبرده نقاش چیره دستی بوده توانسته با مهارت خاصی وضع اجتماعی و جغرافیائی ایران را تاحدودی بر خوانندگان روشن می نماید. ناگفته نماند نقاشی هائی كه از وی بیادگار مانده ارزش جغرافیای تاریخی فوق العاده ای دارد. در سفرنامه اولئاریوس اشعار و حكایات و ضرب المثلهای فارسی مخصوصاً از سعدی بخط فارسی بسیار آمده است. هنگامی كه اولئاریوس عازم ایران بود جوانی نجیب زاده از شلسویگ بنام یوحان البرشت فون ماندلسلو Johann Albercht von Mandelslo همراه وی بوده است و این همان شخصی است كه شاه صفی (1642-1629) میخواسته او را با حقوق سالیانه 7500 تالر Taler در دربار خویش بكار گمارد ولی او تمایلی برای این كار نشان نمیدهد و بالاخره در 31 سپتامبر سال 1637 موقعی كه هیأت هولشتاین اصفهان را بمقصد وطن خویش ترك می گفتند وی به سیاحت خویش بطرف جنوب تا سواحل خلیج فارس ادامه میدهد و بدینوسیله از اولئاریوس جدا می شود و در این موقع بود كه دوست و همراه وی یوهان واینبرگ Johann Weinberg براثر ابتلاء به مالاریا نتوانست با او همگام باشد و ماندلسلوMandelslo از اول مارس 1638 به تنهائی عازم هندوستان گردید.
سیاحتنامه او كتابی است بنام سفرنامه مشرق زمین Morgen Landische Reyse – Beschreibung كه مطالب چندانی دربارهایران ندارد و انتشارش بتوسط اولئاریوس در شلسویگ بسال 1658 صورت گرفته است.
هیأت دیگری از طرف تاجر هامبورگی بنام اوتوبوگمان Otto Bruggman كه ریاست آن بعهده شخصی بی تدبیر بود بایران اعزام می گردد. هیأت مزبور مركب بودند از چهارده كارمند و هشت نجیب زاده جوان ( pagen) و چهارده مستخدم (Kammandiener) و هشت سرباز محافظ مسلح به نیزه Hellebardier و 50 خدمتگزار كه شامل یك اكیپ دریانورد [17] برای گذشتن از دریای خزر.
این سفر در 22 اكتبر سال 1635 از هامبورك آغاز می گردد و پس از تحمل رنج فراوان در سال 1640 به هولشتاین پایان می یابد. اینها چند نفر از سیاحانی بودند كه قبل از انگلبرت كمپفر در مطالعات و تحقیقات ایران در زمان صفویه سهمی بسزا داشته و هر یك آثاری از خود بیادگار گذاشته اند.
توقف كمپفر در ایران (85 – 1683 میلادی)
سفیر سوئد با همراهانش از جمله كمپفر در 20 مارس 1683 استكهلم را ترك گفت. در سوم آوریل به آبو A bo رسید و پس از عبور از هلسینكفورس (هلسینكی امروز) Helseingfors و نروا Norwa بروسیه وارد شد.
كمپفر در دهم ژوئیه در مراسم رسمی كه جهت تسلیم اعتبار نامه سفیر سوئد به تزار روسیه تشكیل یافته بود شركت نموده و بدینوسیله به دربار آن كشور بار یافت . در این زمان دو شاهزاده بسیار جوان یعنی ایوان وپتر2 بعنوان تزار در روسیه حكومت داشتند . هیأت نمایندگی سوئد بزودی پایتخت روسیه را ترك كرده و بوسیله كشتی از راه آبی ولگا بطرف دریای خزر روانه شدند. در هفتم ماه نوامبر 1683 به هشتر خان وارد شند. كمپفر از آغاز مسافرت خود مشغول نوشتن كتابی بزبان آلمانی شده و كلیه حوادث و اتفاقاتی را كه ضمن سفر با آنها روبرو شده در آن مشروحاً ثبت كرده است. كتاب مزبور كه بصورت سفرنامه است در موزه بریتانیای لندن محفوظ میباشد.
سفیر سوئد و همراهانش در 8 نوامبر همان سال برای رفتن بحضور شاه ایران هشترخان را ترك كرد. در این سفر سفرای كشورهای روسیه و لهستان نیز همراه این هیأت بودند.
سفرای نامبرده در 17 دسامبر به شماخی، مركز شیروان كه در آنزمان حتی تا زمان قاجاریه جزو كشور ایران بود، رسیدند. در اینجا هیأت مزبور مدت یك ماه انتظار بار یافتن بدربار اصفهان را كشیده و پس از آنكه این اجازه از دربار صادر شد بسوی پایتخت صفویه حركت كردند.
كمپفر از توقف یك ماهه خویش در شیروان استفاده پژوهشی كرده و در اطراف و نواحی آن محل گردشهای تحقیقاتی كرده و گزارشاتی تهیه نمود. از جمله منطقه نفت خیز باكو را نیز از نزدیك دیده و شرح جامعی درباره وضع جغرافیائی و اقتصادی آن ناحیه نوشت. بجرأت میتوان گفت كه كمپفر اولین كسی است كه درباره این منطقه نفت خیز یادداشتهائی علمی از خود بیادگار گذاشته است.
هیأت نامبرده در 14 ژانویه 1684 شماخی را ترك كرده و یك ماه بعد به رشت و سپس به قزوین رسیدند. از نكات جالبی كه در این سفر برای كمپفر اتفاق افتاده است این بود كه در كاروانسرائی كه برای توقف آنان آماده كرده بودند نام آدام اولئاریوس Adam Olearius همشهری خود را كه برسم یادگاری بروی دیوار نوشته بود ملاحظه مینماید.
سفرای نامبرده و همراهانش پس از توقفی كوتاه قزوین را ترك نموده و بعد از گذشتن از ساوه، قم، كاشان و نطنز بالاخره بمقصد خود اصفهان نزدیك شده و در 29 مارس 1684 (یك هفته پس از نوروز سال 1096 هجری) بدان شهر وارد می شوند.
كمپفر كه تشنه اطلاعات جدید درباره اوضاع اجتماعی و جغرافیائی ایران بود از توقف در اصفهان حداكثر استفاده را كرد و با بازدید از نقاط مختلف شهر و تماس با طبقات مختلف مردم یادداشتهای بسیار دقیق و ذیقیمتی تهیه و حتی اسامی كوهها و ارتفاعات محلی را نیز ضبط نموده است. ضمن این یادداشتها اسامی كلیه بناهای مهم از جمله مدارس، كاروانسراها و غیره را در كتاب خود آورده است.
مدت اقامت كمپفر در اصفهان 20 ماه بوده و در این مدت موفق شد بخش اول كتابی را كه درباره گیاهان ایران3 نوشته بود تكمیل نماید.
از جمله یادداشتهای پرارزش كمپفر شرح كامل مشاغل و مناسب و سلسله مراتب اداری كارمندان و كاركنان درباری و كشوری ایران در قرن 17 میلادی میباشد.
كمپفر برای كسب اطلاعات دست اول و تماس مستقیم با طبقات مختلف مردم از بدو ورود خود به اصفهان مشغول فراگرفتن دو زبان ملی و درباری آن زمان یعنی فارسی و تركی شد و با كوششی كه در این راه بكار برد موفق بفرا گرفتن آن دو زبان گردید.
كسی كه بیش از همه در فراگرفتن این زبانها به كمپفر كمك نمود یكی از كشیشان مسیحی بنام رافائل دومان Raphael du Mans بود كه در آن زمان 38 سال از توقفش در شهر اصفهان میگذشت. رافائل كه نام اصلی او ژاك دوترتر Jacques Dutertre بوده اصلاً فرانسوی بوده و در سال 1613 در شهر مان Le Mans فرانسه متولد شده بود.این شخص در فوریه سال 1644 همراه جواهرفروش و سیاح معروف یعنی تاورنیه به حلب و بغداد مسافرت نموده و پس از آنكه وارد یكی از لژیونهای مذهبی شد نام رافائل را پذیرفته و بزودی در لژیون ارمنی های اصفهان مقام ریاست را بدست آورد.
تونو Thevenot كه در سال 1664 در ایران بوده، پتی دو لاكروا Petis de La Crois كه توسط كلبر Colbert وزیر لوئی چهاردهم بخاور زمین مأموریت یافته و در سال 1674 در اصفهان بسر میبرده و بالاخره شوالیه ژان شاردن Jean Chardin كه از سال 1665 تا 1680 در ایران زندگی میكرده همه خود را مرهون راهنمائی های رافائل دانسته و بارها [18] از او بنیكی یاد كرده اند.
كمپفر نیز در نوشته های خود اغلب از رافائل و كمكهای پرارزش او سپاسگزاری نموده و از شخصیت علمی وی مطالب زیادی برشته تحریر در آورده است.
رافائل برای كمك به كمپفر یك كتاب دستور زبان تركی نوشت و شش ماه بعد از اتمام آن یعنی در سپتامبر سال 1648 كتابی را كه درباره ایران مینوشت به پایان درآورد.
كمپفر در كتاب خود بنام Descriptio Persiae cemmunicata Dne Engelberto Kaempfero, Ispanane, 1684. بزبان لاتین كه درباره ایران برشته تحریر درآورده است از كتاب رافائل استفاده شایانی كرده است.
رافائل غیر از علوم دینی در رشته های ریاضیات نیز دست داشته بطوریكه بسیاری از علمای دربار صفوی برای محاسبات خود آلات و ادواتی را كه بدست او ساخته شده بود بكار می بردند.
كمپفر بواسطه آشنائی بزبان و آداب و فرهنگ ایرانیان اعتبار و محبوبیت خاصی در میان مردم پیدا كرده بود.
شاه صفی با نامبرده آشنائی زیادی داشته و از وجود او در مذاكرات خود با سفرا و نمایندگان اروپائی بعنوان مترجم دربار استفاده می كرد.
ادامه سفر كمپفر از سال 1685 تا 1694
پس از گذشت بیست ماه توقف در اصفهان ، كمپفر كه از وجود یك اسكادران كشتی هلندی در خلیج فارس اطلاع داشت تصمیم گرفت از انجام وظیفه در سفارت سوئد كناره گیری كرده بسفرهای تحقیقی و ایده الی خود بپردازد. پس از تماس با ناخدایان هلندی توانست بعنوان پزشك كشتی های آنان استخدام گردد.
كمپفر با قبول این شغل میخواست وسیله سفر به هندوستان كه آرزوی دیدنش را داشت، فراهم كرده باشد.
در دسامبر 1684 با فان هوی فل Van Heuvel رئیس شركت هلندی مقیم اصفهان قراردادی بسته و بعنوان پزشك باستخدام شركت هلندی در آمد. پس از امضاء قرار داد نزدیك یك سال در اصفهان مانده و بالاخره پس از انتظار زیاد و روز شماری در 21 نوامبر 1685 از راه تخت جمشید و شیراز بطرف خلیج فارس رهسپار گردید. كمپفر در این سفر از شهر باستانی دارابگرد دیدن كرده و یادداشتهای جالبی درباره نقش برجسته داراب كه موضوع آن پیروزی شاپور اول بر امپراطوران روم میباشد برداشت.
كمپفر در سال 1712 در شهر لمگو نتیجه تحقیقات و مشاهدات خود در دارابگرد را در كتابی بزبان لاتین تحت عنوان Amonitates extoticae (آسیای شگفت انگیز) چاپ كرده منتشر نمود4 .
كمپفر برخلاف آرزوی قلبی خود كه میل داشت هرچه زودتر بهندوستان برسد ناچار شده بود بنا بمیل و دستور رؤسای هلندی خود مدتها در نواحی بسیار گرم جزیره هرمز و بندرعباس بانجام وظیفه اشتغال ورزد. از این امر بسیار ناراحت بوده و در نوشته های خود از این توقف اجباری شكایت نموده است. توقف كمپفر در این محل از تاریخ 28 دسامبر 1685 تا 30 ژوئن 1688 بطول انجامید. از آن پس كمپفر بمسافرت ایده الی خود پرداخته و به هندوستان و جاوه و ژاپن رفته و در اواخر سال 1694 به میهن خود آلمان بازگشت. كمپفر در هنگام توقف خود در ژاپن نیز تحقیقات جالبی نموده و گزارشات مهمی جمع آوری كرده است و بهمین سبب عده ای او را از جمله ژاپن شناسان پیشقدم نیز میشناسند.
كمپفر امیدوار بود كه پس از بازگشت به میهن خود كتب و مقالاتی درباره سفرهای مشرق زمین خود بچاپ برساند ولی بواسطه مشكلاتی از جمله ناراحتیهای خانوادگی موفق بانجام آن نگردید. علاوه بر آن مطب وی همیشه شلوغ بوده و امر طبابت تمام وقت او را گرفته بود بهمین سبب بكارهای پژوهشی خود نمیرسید. چند ساعتی هم كه پس از تعطیل مطب برای او باقی میماند ناچار بود در خدمت دو نفر از اشراف محلی بنامهای گراف فن دتمولد Graf von Detmold و فریدریش آدولف Friedrich Adolf انجام وظیفه نماید.
كمپفر در هنگام اقامت در ایران و ژاپن نقاشیهای دقیقی كشیده بود تا در انتشار كتب خود از آنها استفاده نماید. اكنون ناچار بود برای چاپ نقاشیهای مزبور ابتدا آنها را بر روی لوحه های مسی كلیشه نماید ولی تهیه آنها با مشكلاتی روبرو شد و مستلزم وقت زیادی بود.
در نامه ای كه كمپفر بتاریخ اول نوامبر 1701 برای یكی از دوستان هلندی خود بنام پاروه Parve به لیدن مینویسد بدین امر اشاره می كند كه مدتها است مشغول تدوین كتابی بنام « دیدنیهای كشورهای خارجه Curiositates exoticae » میباشد. وی در این نامه شكایت میكند كه مدت دو سال است كه چاپ [19] كتابش به تأخیر افتاده و هنوز نتیجه آن معلوم نیست. كمپفر در این نامه علت عدم چاپ را در مشكلات تهیه كلیشه ها میداند. از طرفی مسافرت وی به هلند جهت تهیه كلیشه ها بواسطه نداشتن وقت امری واهی بود لذا ناچار شد كه از استادان محلی برای تهیه كلیشه ها و متون خطی فارسی و ژاپنی استفاده كند. ولی متأسفانه این آزمایش نتیجه بدی داد چون استادان محلی هنوز تجربه كافی در این زمینه نداشتند. سالها سپری شد ولی باز هم كمپفر موفق به چاپ و انتشار گنجینه ره آورد خود یعنی سفرنامه اش نشد. یادداشتهای وی سالها درون چند صندوق روی هم انباشته شده و رو بنابودی میرفت.
كمپفر در جائی مینویسد: « یادداشتهای من تا این اواخر درون این صندوقها دفن شده بودند تا اینكه چندی پیش هنگام فراغت چند ساعتی وقت پیدا كرده توانستم نسخه های خطی را كه در اثر گذشت زمان گرفتار كرم خوردگی شده بود از نابودی كامل نجات دهم».
بالاخره انتشار سفرنامه كمپفر كه بزبان آلمانی نوشته شده بود بدین طریق صورت گرفته است:
مؤلف ابتدا آنرا بزبان ادبی لاتین برگردانیده ومطالبی هم از سفرنامه های مؤلفین قدیم چون دلاواله D ella Valle تاورنیه Tavernier ، شاردن Chardin و غیره اقتباس كرده و سپس مقدمه ای بشرح زیر بدان افزود:
« من تنها تخیلات رؤیائی خود را بروی كاغذ نیاورده ام یعنی نوشته های من كار یك نویسنده پشت میز نشین و فانتزی نویس نیست بلكه من آنچه را می نویسم یا تازگی دارد و یا آنكه پیشینیان آنها را بطور كامل ننوشته اند. بعنوان یك مسافر محقق راه دیگری برای من غیر از دقت كامل در آنچه می دیدم و برای ما تازگی داشت موجود نبود … »
این اثر بزرگ كه در حدود 900 صفحه بود بالاخره پس از گذشت 17 سال از مراجعت كمپفر به میهنش یعنی در سال 1712 در شهر لمگو بچاپ رسید.
كمپفر 4 سال بعد در تاریخ 24 اكتبر 1716 در سن 65 سالگی جهان را بدرود گفت.
كتاب مزبور شامل پنج جلد و بیشتر آن درباره ایران است بدین ترتیب كه در جلد اول و چهارم آن تماماً و بخشهای زیادی از جلد دوم و سوم مختص ایران میباشد یا بهتر گفته شود از 61 بخش این پنج جلد 43 بخش آن راجع به ایران و بقیه درباره ژاپن نوشته شده است.
كمپفر در جلد دوم كتاب مطالب جالب و ارزنده ای درباره نواحی دریای مازندران از جمله باكو آورده است كه در آنزمان برای مردم دنیا كاملاً تازگی داشت. در این جلد مطالبی هم راجع به تخت جمشید، مقابر شاهان هخامنشی و آرامگاه سعدی و حافظ و منار شاخ گوزن اصفهان بمیان آورده است. وی در جلد سوم كتاب كوشش كرده است كه شمه ای درباره عقاید مردم ایران و تجربیات آنان در علم پزشكی بنظر خوانندگان برساند.
سون هدین Seven Hedin در كتاب « آثار نابود شده »5 كه بزبان آلمانی نوشته شده نام تمام اروپائیانی را كه در قرنهای 16 و 17 به ایران سفر نموده و درباره این كشور قلمفرسائی كرده اند ذكر كرده است ولی جای تعجب است كه نام كمپفر جزو آنان دیده نمیشود.
اولین بار شخصی بنام كارل مایر لمگو Karl Meier – Lemgo درباره كمپفر و سفرنامه اش داد سخن داده و باعث معرفی این ایران شناس معروف آلمانی گردیده و نام او را در كشور آلمان معروف خاص و عام نمود.
همانطور كه در بالا بدان اشاره شد درباره ایران قرن 16 و 17 میلادی كتب زیادی توسط جهانگردان اروپائی منتشر گردیده است ولی با جرأت میتوان سفرنامه كمپفر را یكی از بهترین آنها دانست.
بزرگترین و مهمترین سفرنامه های اروپائیان قرن هفدهم متعلق به شاردن میباشد كه اهمیت آن بدان پایه بوده كه گوته شاعر مشهور آلمانی در آثار خود از آن بنیكی یاد كرده است. با وجود این لانگله Louis-Mathieu Langlès انتشار دهنده كتاب ده جلدی شاردن هنگام چاپ آن از مطالب سفرنامه كمپفر استفاده كرده و مطالب زیادی از یادداشتهای شاردن را از روی آن اصلاح كرده است.
متأسفانه كمیابی و املاء سخت لاتینی سفرنامه كمپفر باعث شده بود كه این اثر پرارزش در كتابخانه ها بدون استفاده مانده كم كم از یاد برود.
كارل مایر لمگو یكبار بخشهائی از این سفرنامه را بزبان آلمانی ترجمه كرده منتشر نمود. نامبرده فقط موفق شد هشتاد صفحه از جلد اول را ترجمه و منتشر كند علت آن هم بطور یقین اشكال در ترجمه آن بوده است. كمپفر در این اثر خود اغلب اصطلاحات ایرانی را بخط فارسی یادداشت نموده كه خودبخود برای كسانیكه به خط و زبان فارسی آشنائی نداشته اند اشكال بزرگی بوده. مسلماً اگر ترجمه نامبرده با دقت مطالعه گردد اشتباهات زیادی در آن دیده خواهد شد. باوجود این بایستی اذعان كرد كه مترجم نامبرده باعمل خود كار شایسته ای انجام داده و دست كم توانسته این اثر گرانبها را بدنیای علم و دانش عرضه نماید. [20]
پاورقی ها:
1 – یك تومان برابر با 50/17 تالر بوده است.
2 – این شاهزاده بعدها بنام پتر كبیر معروف گردید.
3 – Plantarum Persicarum rudis tam delineatio quam descriptio Tom I 1685, Mens. May.
4 – نقل از كتاب « آثار و پژوهش های ایران باستان » Altiranische Funde und Forschungen اثر پروفسور دكتر والتر هینتس، ص 145.
5 – Verwhte Spuren
تعداد منابع و مآخذی كه درباره ایران نوشته شده و بچاپ رسیده است به هزاران جلد می رسد. ولی با وجود این معدودی از آنها دارای ارزش فوق العاده علمی است كه از آنجمله میتوان كتاب « در دربار شاهنشاه ایران » تألیف سیاح آلمانی انگلبرت كمپفر را نام برد. مؤلف در خلال سالهای (1716-1651) میزیسته، كتاب وی توصیف كامل وزنده و قابل اعتمادی از دربار و كاخ سلطنتی شاه ایران در نیمه دوم قرن هفدهم تشریح می كند.
از شاه و وزیرش گرفته تا پائین ترین اعضاء كاخ سلطنتی مانند مشعلدار باشی بدون آنكه كسی را از قلم بیندازد همه را در كتاب خویش وصف كرده است. شرحی كه كمپفر از كاخها و تفرجگاهها و حرمسراها و باغهای آن زمان به دست داده است چنان روشن و دقیق بیان گردیده كه نقاط از بین رفته را میتوان بر مبنی (مبنای) نوشته های وی دوباره مجسم نمود. تشكیلات اداری دربار و ارتباط تشكیلات شرعی و عرفی با همدیگر مورد توجه این سیاح دور نبوده و خواننده با مطالعه نوشته كمپفر وضع آنروز را در مقابل چشمان خویش مجسم مینماید.
این اخبار زنده كه بر اصل مشاهده تدوین گردیده كتابی است كه بزبان لاتین نوشته شده. در سال (1936-1935) پروفسور والتر هینس (Walter Heinz) كه در دانشگاه برلن مشغول تدریس بوده كتاب انگلبرت كمپفر را بعنوان مواد درسی برای رشته ایرانشناسی انتخاب و در مدت چندین نیمسال به ترجمه آن مبادرت می كند تا اینكه در سال 1937، بدانشگاه گتینگن Gottingenدعوت می شود و بدین وسیله تا بهار سال 1938 بر روی ترجمه نارسا و خام كار می كند تا بصورت آلمانی ساده و روان در آید و حتی در این راه عده ای بی شمار با وی همكاری می كنند كه از آن جمله پروفسور برتولد اشپولر Bertold Spuler را كه در آن زمان درجه دانشیاری داشته باید نام برد. بجز ایشان افراد دیگری نیز عهده دار ترجمه بخشی از كتاب مزبور بوده اند و چون ترجمه مورد نظر بمدت 5 نیمسال بعنوان مواد درسی در كلاس درس تدریس میشده لهذا تمام نقاط ضعف آن برطرف میگردد، در این مقاله از كتاب ترجمه شده نامبرده در بالا حداكثر استفاده بعمل آمده است.
در سیاحتنامه كمپفر باصطلاحات اداری و قوانین كشور ایران در عهد صفویه بیش از همه بر میخوریم كه این اصطلاحات را بدو زبان فارسی و تركی بكار برده است. چنین تصور میرود كه برگرداندن این اصطلاحات بزبان آلمانی كار آسانی نبوده است.
پروفسور هینتس در ترجمه سیاحتنامه كمپفر در مقدمه كتاب بدو موضوع اشاره می كند: اول آنكه ترجمه كتاب مزبور را كار شرق شناسان جوانی كه با وی همكاری داشته اند قلمداد نموده، دوم آنكه در ترجمه كتاب دخل و تصرفی جزئی شده و حتی الامكان بشرح كامل مطالب مبادرت گردیده است و اشتباهات مختصری را كه كمپفر در نوشتن كتاب خویش مرتكب شده بكلی رفع نموده است و در حقیقت میتوان گفت كه ترجمه سفرنامه وی دارای مطالب اصلی و مهم متن لاتین می باشد.
سفرنامه كمپفر ارزش فوق العاده تاریخی برای قرن شانزدهم و هفدهم ایران دارد كه البته در ترجمه آلمانی آن با گرفتن كمك از منابع فارسی تكمیل آن مقدور گردیده است.
انگلبرت كمپفر در شانزده سپتامبر 1651 در لمگو Lemgo متولد شد، پدرش از كشیشان این شهر بوده است. وی در شهرهای لِمگو، هاملن Hamelen ، لونه بورگ Luneburg و [16] لوبك Lubeck ، تحصیل كرده است.
در هفده سالگی اولین سفر خود را به هلند می كند و در دانزیك بعد از پایان تحصیلات دبیرستانی در دانشگاه آنجا به تحصیل فلسفه، تاریخ و زبانهای خارجی جدید و قدیم مبادرت می نماید و در سال 1674 موفق بادامه تحصیل در تورن Thorn و كراكاو Krakau میگردد. در سال 1676 در شهر ورشو با فرستادهدربار ایران (ایلچی) بنام محمد حسین باقر آشنا می شود. كمپفر چهار سال از اواخر دوران تحصیل خویش را در كونیگسبرگ K Konigsberg به تحصیل طب و علوم طبیعی می پردازد و در سال 1680 بزادگاه خود یعنی شهر لمگو Lemgo برمیگردد و در همان سال با برادر خویش بنام آندره آس Andreas به شهر ینا Jena مسافرت می كند ولی بواسطه تنگدستی می بایستی ترك تحصیل می كرد، در این موقع باتفاق برادر خویش از طریق هامبورگ به لوبك می آید و در آنجا از یكدیگر جدا می شوند.
كمپفر در سال 1681 در كونیكسپبرگ موفق بادامه تحصیل می شود و بعداً به تبعیت از برادر خویش به سوئد مهاجرت می كند. از اوت سال 1682 در اپسالا Uppsala و استكهلمStockholm اقامت داشته و در آن موقع طرح دوستی با استاد معروف حقوق بنام پفن دوزف S . Pufendorf می ریزد. در آن زمان كارل یازدهم كه مردی جوان بود تداركی برای مسافرت هیأتی بدربار شاه ایران می دید زیرا هدف اصلی وی روابط تجاری و تشویق شاه ایران علیه تركان عثمانی بود، در همین موقع بر اثر توصیه پفن دورف، كمپفر بعنوان منشی و طبیب هیأت مزبور كه ریاستش با لودویش فابریتیوس Ludwich Fabritius است پیشنهاد می شود. كمپفر دانشمند جوان آلمانی از فرصت استفاده نموده و پیشنهاد مزبور را با دل و جان می پذیرد زیرا وی مدتها تحصیلات خود را در زمینه هائی نموده بود كه بدرد سیر و سیاحت می خورد.
باید گفت كه كمپفر اولین سیاح نبوده كه در عصر صفویه بایران آمده بلكه در سال 1602 شخصی بنام گئورگ تكتاندر فان در یابل Georg Tectander van der Jabel بعنوان منشی محرمانه اولین سفر آلمان در زمان رودلف دوم قیصر آن كشور بدربار شاه عباس اول فرستاده می شود ولی متأسفانه در گیلان بر اثر ابتلاء بمرض وبا در 25 اكتبر سال 1603 فوت می كند.
اولئاریوس نیز یكی دیگر از سیاحانی است كه باتفاق هیأتی دو مسافرت مهم یكی در سال 1633 به مسكو و دیگری در سال 1636 از طریق مسكو بایران نموده، هدف اصلی این هیأت كه از هولشتاین بروسیه و ایران اعزام میگردیدند ایجاد روابط تجاری با آن دو كشور بوده است.
اولئاریوس از معلومات و هوش سرشاری برخوردار بوده بطوریكه گوته شاعر معروف آلمانی در دیوان شرقی بكرّات به ستایش و تمجید نامبرده پرداخته و از وی به نیكی یاد كرده است. اولئاریوس از خود سفرنامه پرارزشی بیادگار گذاشته كه هم از نظر كیفی و هم از نظر كمّی درخور تحسین می باشد. تا امروز ترجمه های بی شماری از سفرنامه وی بزبانهای مختلف فراهم شده و چاپهای متعددی از آن بعمل آمده است. وی تجزیه و تحلیل عاقلانه و واقع بینانه ای در سیاحتنامه خود نموده و آن را به زبان آلمانی قدیم نوشته ولی با وجود این در سراسر كشورهای اروپائی مخصوصاً آلمانی زبان بوفور گسترش یافته و كمتر كسانی پیدا می شوند كه سیاحتنامه مزبور را نشناسند.
علاوه بر دقتی كه در سفرنامه وی مشاهده می گردد چون نامبرده نقاش چیره دستی بوده توانسته با مهارت خاصی وضع اجتماعی و جغرافیائی ایران را تاحدودی بر خوانندگان روشن می نماید. ناگفته نماند نقاشی هائی كه از وی بیادگار مانده ارزش جغرافیای تاریخی فوق العاده ای دارد. در سفرنامه اولئاریوس اشعار و حكایات و ضرب المثلهای فارسی مخصوصاً از سعدی بخط فارسی بسیار آمده است. هنگامی كه اولئاریوس عازم ایران بود جوانی نجیب زاده از شلسویگ بنام یوحان البرشت فون ماندلسلو Johann Albercht von Mandelslo همراه وی بوده است و این همان شخصی است كه شاه صفی (1642-1629) میخواسته او را با حقوق سالیانه 7500 تالر Taler در دربار خویش بكار گمارد ولی او تمایلی برای این كار نشان نمیدهد و بالاخره در 31 سپتامبر سال 1637 موقعی كه هیأت هولشتاین اصفهان را بمقصد وطن خویش ترك می گفتند وی به سیاحت خویش بطرف جنوب تا سواحل خلیج فارس ادامه میدهد و بدینوسیله از اولئاریوس جدا می شود و در این موقع بود كه دوست و همراه وی یوهان واینبرگ Johann Weinberg براثر ابتلاء به مالاریا نتوانست با او همگام باشد و ماندلسلوMandelslo از اول مارس 1638 به تنهائی عازم هندوستان گردید.
سیاحتنامه او كتابی است بنام سفرنامه مشرق زمین Morgen Landische Reyse – Beschreibung كه مطالب چندانی دربارهایران ندارد و انتشارش بتوسط اولئاریوس در شلسویگ بسال 1658 صورت گرفته است.
هیأت دیگری از طرف تاجر هامبورگی بنام اوتوبوگمان Otto Bruggman كه ریاست آن بعهده شخصی بی تدبیر بود بایران اعزام می گردد. هیأت مزبور مركب بودند از چهارده كارمند و هشت نجیب زاده جوان ( pagen) و چهارده مستخدم (Kammandiener) و هشت سرباز محافظ مسلح به نیزه Hellebardier و 50 خدمتگزار كه شامل یك اكیپ دریانورد [17] برای گذشتن از دریای خزر.
این سفر در 22 اكتبر سال 1635 از هامبورك آغاز می گردد و پس از تحمل رنج فراوان در سال 1640 به هولشتاین پایان می یابد. اینها چند نفر از سیاحانی بودند كه قبل از انگلبرت كمپفر در مطالعات و تحقیقات ایران در زمان صفویه سهمی بسزا داشته و هر یك آثاری از خود بیادگار گذاشته اند.
توقف كمپفر در ایران (85 – 1683 میلادی)
سفیر سوئد با همراهانش از جمله كمپفر در 20 مارس 1683 استكهلم را ترك گفت. در سوم آوریل به آبو A bo رسید و پس از عبور از هلسینكفورس (هلسینكی امروز) Helseingfors و نروا Norwa بروسیه وارد شد.
كمپفر در دهم ژوئیه در مراسم رسمی كه جهت تسلیم اعتبار نامه سفیر سوئد به تزار روسیه تشكیل یافته بود شركت نموده و بدینوسیله به دربار آن كشور بار یافت . در این زمان دو شاهزاده بسیار جوان یعنی ایوان وپتر2 بعنوان تزار در روسیه حكومت داشتند . هیأت نمایندگی سوئد بزودی پایتخت روسیه را ترك كرده و بوسیله كشتی از راه آبی ولگا بطرف دریای خزر روانه شدند. در هفتم ماه نوامبر 1683 به هشتر خان وارد شند. كمپفر از آغاز مسافرت خود مشغول نوشتن كتابی بزبان آلمانی شده و كلیه حوادث و اتفاقاتی را كه ضمن سفر با آنها روبرو شده در آن مشروحاً ثبت كرده است. كتاب مزبور كه بصورت سفرنامه است در موزه بریتانیای لندن محفوظ میباشد.
سفیر سوئد و همراهانش در 8 نوامبر همان سال برای رفتن بحضور شاه ایران هشترخان را ترك كرد. در این سفر سفرای كشورهای روسیه و لهستان نیز همراه این هیأت بودند.
سفرای نامبرده در 17 دسامبر به شماخی، مركز شیروان كه در آنزمان حتی تا زمان قاجاریه جزو كشور ایران بود، رسیدند. در اینجا هیأت مزبور مدت یك ماه انتظار بار یافتن بدربار اصفهان را كشیده و پس از آنكه این اجازه از دربار صادر شد بسوی پایتخت صفویه حركت كردند.
كمپفر از توقف یك ماهه خویش در شیروان استفاده پژوهشی كرده و در اطراف و نواحی آن محل گردشهای تحقیقاتی كرده و گزارشاتی تهیه نمود. از جمله منطقه نفت خیز باكو را نیز از نزدیك دیده و شرح جامعی درباره وضع جغرافیائی و اقتصادی آن ناحیه نوشت. بجرأت میتوان گفت كه كمپفر اولین كسی است كه درباره این منطقه نفت خیز یادداشتهائی علمی از خود بیادگار گذاشته است.
هیأت نامبرده در 14 ژانویه 1684 شماخی را ترك كرده و یك ماه بعد به رشت و سپس به قزوین رسیدند. از نكات جالبی كه در این سفر برای كمپفر اتفاق افتاده است این بود كه در كاروانسرائی كه برای توقف آنان آماده كرده بودند نام آدام اولئاریوس Adam Olearius همشهری خود را كه برسم یادگاری بروی دیوار نوشته بود ملاحظه مینماید.
سفرای نامبرده و همراهانش پس از توقفی كوتاه قزوین را ترك نموده و بعد از گذشتن از ساوه، قم، كاشان و نطنز بالاخره بمقصد خود اصفهان نزدیك شده و در 29 مارس 1684 (یك هفته پس از نوروز سال 1096 هجری) بدان شهر وارد می شوند.
كمپفر كه تشنه اطلاعات جدید درباره اوضاع اجتماعی و جغرافیائی ایران بود از توقف در اصفهان حداكثر استفاده را كرد و با بازدید از نقاط مختلف شهر و تماس با طبقات مختلف مردم یادداشتهای بسیار دقیق و ذیقیمتی تهیه و حتی اسامی كوهها و ارتفاعات محلی را نیز ضبط نموده است. ضمن این یادداشتها اسامی كلیه بناهای مهم از جمله مدارس، كاروانسراها و غیره را در كتاب خود آورده است.
مدت اقامت كمپفر در اصفهان 20 ماه بوده و در این مدت موفق شد بخش اول كتابی را كه درباره گیاهان ایران3 نوشته بود تكمیل نماید.
از جمله یادداشتهای پرارزش كمپفر شرح كامل مشاغل و مناسب و سلسله مراتب اداری كارمندان و كاركنان درباری و كشوری ایران در قرن 17 میلادی میباشد.
كمپفر برای كسب اطلاعات دست اول و تماس مستقیم با طبقات مختلف مردم از بدو ورود خود به اصفهان مشغول فراگرفتن دو زبان ملی و درباری آن زمان یعنی فارسی و تركی شد و با كوششی كه در این راه بكار برد موفق بفرا گرفتن آن دو زبان گردید.
كسی كه بیش از همه در فراگرفتن این زبانها به كمپفر كمك نمود یكی از كشیشان مسیحی بنام رافائل دومان Raphael du Mans بود كه در آن زمان 38 سال از توقفش در شهر اصفهان میگذشت. رافائل كه نام اصلی او ژاك دوترتر Jacques Dutertre بوده اصلاً فرانسوی بوده و در سال 1613 در شهر مان Le Mans فرانسه متولد شده بود.این شخص در فوریه سال 1644 همراه جواهرفروش و سیاح معروف یعنی تاورنیه به حلب و بغداد مسافرت نموده و پس از آنكه وارد یكی از لژیونهای مذهبی شد نام رافائل را پذیرفته و بزودی در لژیون ارمنی های اصفهان مقام ریاست را بدست آورد.
تونو Thevenot كه در سال 1664 در ایران بوده، پتی دو لاكروا Petis de La Crois كه توسط كلبر Colbert وزیر لوئی چهاردهم بخاور زمین مأموریت یافته و در سال 1674 در اصفهان بسر میبرده و بالاخره شوالیه ژان شاردن Jean Chardin كه از سال 1665 تا 1680 در ایران زندگی میكرده همه خود را مرهون راهنمائی های رافائل دانسته و بارها [18] از او بنیكی یاد كرده اند.
كمپفر نیز در نوشته های خود اغلب از رافائل و كمكهای پرارزش او سپاسگزاری نموده و از شخصیت علمی وی مطالب زیادی برشته تحریر در آورده است.
رافائل برای كمك به كمپفر یك كتاب دستور زبان تركی نوشت و شش ماه بعد از اتمام آن یعنی در سپتامبر سال 1648 كتابی را كه درباره ایران مینوشت به پایان درآورد.
كمپفر در كتاب خود بنام Descriptio Persiae cemmunicata Dne Engelberto Kaempfero, Ispanane, 1684. بزبان لاتین كه درباره ایران برشته تحریر درآورده است از كتاب رافائل استفاده شایانی كرده است.
رافائل غیر از علوم دینی در رشته های ریاضیات نیز دست داشته بطوریكه بسیاری از علمای دربار صفوی برای محاسبات خود آلات و ادواتی را كه بدست او ساخته شده بود بكار می بردند.
كمپفر بواسطه آشنائی بزبان و آداب و فرهنگ ایرانیان اعتبار و محبوبیت خاصی در میان مردم پیدا كرده بود.
شاه صفی با نامبرده آشنائی زیادی داشته و از وجود او در مذاكرات خود با سفرا و نمایندگان اروپائی بعنوان مترجم دربار استفاده می كرد.
ادامه سفر كمپفر از سال 1685 تا 1694
پس از گذشت بیست ماه توقف در اصفهان ، كمپفر كه از وجود یك اسكادران كشتی هلندی در خلیج فارس اطلاع داشت تصمیم گرفت از انجام وظیفه در سفارت سوئد كناره گیری كرده بسفرهای تحقیقی و ایده الی خود بپردازد. پس از تماس با ناخدایان هلندی توانست بعنوان پزشك كشتی های آنان استخدام گردد.
كمپفر با قبول این شغل میخواست وسیله سفر به هندوستان كه آرزوی دیدنش را داشت، فراهم كرده باشد.
در دسامبر 1684 با فان هوی فل Van Heuvel رئیس شركت هلندی مقیم اصفهان قراردادی بسته و بعنوان پزشك باستخدام شركت هلندی در آمد. پس از امضاء قرار داد نزدیك یك سال در اصفهان مانده و بالاخره پس از انتظار زیاد و روز شماری در 21 نوامبر 1685 از راه تخت جمشید و شیراز بطرف خلیج فارس رهسپار گردید. كمپفر در این سفر از شهر باستانی دارابگرد دیدن كرده و یادداشتهای جالبی درباره نقش برجسته داراب كه موضوع آن پیروزی شاپور اول بر امپراطوران روم میباشد برداشت.
كمپفر در سال 1712 در شهر لمگو نتیجه تحقیقات و مشاهدات خود در دارابگرد را در كتابی بزبان لاتین تحت عنوان Amonitates extoticae (آسیای شگفت انگیز) چاپ كرده منتشر نمود4 .
كمپفر برخلاف آرزوی قلبی خود كه میل داشت هرچه زودتر بهندوستان برسد ناچار شده بود بنا بمیل و دستور رؤسای هلندی خود مدتها در نواحی بسیار گرم جزیره هرمز و بندرعباس بانجام وظیفه اشتغال ورزد. از این امر بسیار ناراحت بوده و در نوشته های خود از این توقف اجباری شكایت نموده است. توقف كمپفر در این محل از تاریخ 28 دسامبر 1685 تا 30 ژوئن 1688 بطول انجامید. از آن پس كمپفر بمسافرت ایده الی خود پرداخته و به هندوستان و جاوه و ژاپن رفته و در اواخر سال 1694 به میهن خود آلمان بازگشت. كمپفر در هنگام توقف خود در ژاپن نیز تحقیقات جالبی نموده و گزارشات مهمی جمع آوری كرده است و بهمین سبب عده ای او را از جمله ژاپن شناسان پیشقدم نیز میشناسند.
كمپفر امیدوار بود كه پس از بازگشت به میهن خود كتب و مقالاتی درباره سفرهای مشرق زمین خود بچاپ برساند ولی بواسطه مشكلاتی از جمله ناراحتیهای خانوادگی موفق بانجام آن نگردید. علاوه بر آن مطب وی همیشه شلوغ بوده و امر طبابت تمام وقت او را گرفته بود بهمین سبب بكارهای پژوهشی خود نمیرسید. چند ساعتی هم كه پس از تعطیل مطب برای او باقی میماند ناچار بود در خدمت دو نفر از اشراف محلی بنامهای گراف فن دتمولد Graf von Detmold و فریدریش آدولف Friedrich Adolf انجام وظیفه نماید.
كمپفر در هنگام اقامت در ایران و ژاپن نقاشیهای دقیقی كشیده بود تا در انتشار كتب خود از آنها استفاده نماید. اكنون ناچار بود برای چاپ نقاشیهای مزبور ابتدا آنها را بر روی لوحه های مسی كلیشه نماید ولی تهیه آنها با مشكلاتی روبرو شد و مستلزم وقت زیادی بود.
در نامه ای كه كمپفر بتاریخ اول نوامبر 1701 برای یكی از دوستان هلندی خود بنام پاروه Parve به لیدن مینویسد بدین امر اشاره می كند كه مدتها است مشغول تدوین كتابی بنام « دیدنیهای كشورهای خارجه Curiositates exoticae » میباشد. وی در این نامه شكایت میكند كه مدت دو سال است كه چاپ [19] كتابش به تأخیر افتاده و هنوز نتیجه آن معلوم نیست. كمپفر در این نامه علت عدم چاپ را در مشكلات تهیه كلیشه ها میداند. از طرفی مسافرت وی به هلند جهت تهیه كلیشه ها بواسطه نداشتن وقت امری واهی بود لذا ناچار شد كه از استادان محلی برای تهیه كلیشه ها و متون خطی فارسی و ژاپنی استفاده كند. ولی متأسفانه این آزمایش نتیجه بدی داد چون استادان محلی هنوز تجربه كافی در این زمینه نداشتند. سالها سپری شد ولی باز هم كمپفر موفق به چاپ و انتشار گنجینه ره آورد خود یعنی سفرنامه اش نشد. یادداشتهای وی سالها درون چند صندوق روی هم انباشته شده و رو بنابودی میرفت.
كمپفر در جائی مینویسد: « یادداشتهای من تا این اواخر درون این صندوقها دفن شده بودند تا اینكه چندی پیش هنگام فراغت چند ساعتی وقت پیدا كرده توانستم نسخه های خطی را كه در اثر گذشت زمان گرفتار كرم خوردگی شده بود از نابودی كامل نجات دهم».
بالاخره انتشار سفرنامه كمپفر كه بزبان آلمانی نوشته شده بود بدین طریق صورت گرفته است:
مؤلف ابتدا آنرا بزبان ادبی لاتین برگردانیده ومطالبی هم از سفرنامه های مؤلفین قدیم چون دلاواله D ella Valle تاورنیه Tavernier ، شاردن Chardin و غیره اقتباس كرده و سپس مقدمه ای بشرح زیر بدان افزود:
« من تنها تخیلات رؤیائی خود را بروی كاغذ نیاورده ام یعنی نوشته های من كار یك نویسنده پشت میز نشین و فانتزی نویس نیست بلكه من آنچه را می نویسم یا تازگی دارد و یا آنكه پیشینیان آنها را بطور كامل ننوشته اند. بعنوان یك مسافر محقق راه دیگری برای من غیر از دقت كامل در آنچه می دیدم و برای ما تازگی داشت موجود نبود … »
این اثر بزرگ كه در حدود 900 صفحه بود بالاخره پس از گذشت 17 سال از مراجعت كمپفر به میهنش یعنی در سال 1712 در شهر لمگو بچاپ رسید.
كمپفر 4 سال بعد در تاریخ 24 اكتبر 1716 در سن 65 سالگی جهان را بدرود گفت.
كتاب مزبور شامل پنج جلد و بیشتر آن درباره ایران است بدین ترتیب كه در جلد اول و چهارم آن تماماً و بخشهای زیادی از جلد دوم و سوم مختص ایران میباشد یا بهتر گفته شود از 61 بخش این پنج جلد 43 بخش آن راجع به ایران و بقیه درباره ژاپن نوشته شده است.
كمپفر در جلد دوم كتاب مطالب جالب و ارزنده ای درباره نواحی دریای مازندران از جمله باكو آورده است كه در آنزمان برای مردم دنیا كاملاً تازگی داشت. در این جلد مطالبی هم راجع به تخت جمشید، مقابر شاهان هخامنشی و آرامگاه سعدی و حافظ و منار شاخ گوزن اصفهان بمیان آورده است. وی در جلد سوم كتاب كوشش كرده است كه شمه ای درباره عقاید مردم ایران و تجربیات آنان در علم پزشكی بنظر خوانندگان برساند.
سون هدین Seven Hedin در كتاب « آثار نابود شده »5 كه بزبان آلمانی نوشته شده نام تمام اروپائیانی را كه در قرنهای 16 و 17 به ایران سفر نموده و درباره این كشور قلمفرسائی كرده اند ذكر كرده است ولی جای تعجب است كه نام كمپفر جزو آنان دیده نمیشود.
اولین بار شخصی بنام كارل مایر لمگو Karl Meier – Lemgo درباره كمپفر و سفرنامه اش داد سخن داده و باعث معرفی این ایران شناس معروف آلمانی گردیده و نام او را در كشور آلمان معروف خاص و عام نمود.
همانطور كه در بالا بدان اشاره شد درباره ایران قرن 16 و 17 میلادی كتب زیادی توسط جهانگردان اروپائی منتشر گردیده است ولی با جرأت میتوان سفرنامه كمپفر را یكی از بهترین آنها دانست.
بزرگترین و مهمترین سفرنامه های اروپائیان قرن هفدهم متعلق به شاردن میباشد كه اهمیت آن بدان پایه بوده كه گوته شاعر مشهور آلمانی در آثار خود از آن بنیكی یاد كرده است. با وجود این لانگله Louis-Mathieu Langlès انتشار دهنده كتاب ده جلدی شاردن هنگام چاپ آن از مطالب سفرنامه كمپفر استفاده كرده و مطالب زیادی از یادداشتهای شاردن را از روی آن اصلاح كرده است.
متأسفانه كمیابی و املاء سخت لاتینی سفرنامه كمپفر باعث شده بود كه این اثر پرارزش در كتابخانه ها بدون استفاده مانده كم كم از یاد برود.
كارل مایر لمگو یكبار بخشهائی از این سفرنامه را بزبان آلمانی ترجمه كرده منتشر نمود. نامبرده فقط موفق شد هشتاد صفحه از جلد اول را ترجمه و منتشر كند علت آن هم بطور یقین اشكال در ترجمه آن بوده است. كمپفر در این اثر خود اغلب اصطلاحات ایرانی را بخط فارسی یادداشت نموده كه خودبخود برای كسانیكه به خط و زبان فارسی آشنائی نداشته اند اشكال بزرگی بوده. مسلماً اگر ترجمه نامبرده با دقت مطالعه گردد اشتباهات زیادی در آن دیده خواهد شد. باوجود این بایستی اذعان كرد كه مترجم نامبرده باعمل خود كار شایسته ای انجام داده و دست كم توانسته این اثر گرانبها را بدنیای علم و دانش عرضه نماید. [20]
پاورقی ها:
1 – یك تومان برابر با 50/17 تالر بوده است.
2 – این شاهزاده بعدها بنام پتر كبیر معروف گردید.
3 – Plantarum Persicarum rudis tam delineatio quam descriptio Tom I 1685, Mens. May.
4 – نقل از كتاب « آثار و پژوهش های ایران باستان » Altiranische Funde und Forschungen اثر پروفسور دكتر والتر هینتس، ص 145.
5 – Verwhte Spuren
اشتراک در:
پستها (Atom)
