جایگاه قله دائیتی در اساطیر و جغرافیای اوستایی
ماهیت اساطیری:
موقعیت جغرافیایی در متون کهن: روایات دینی زرتشتی (مانند بندهش) نشان میدهند که ایرانویج و عناصر جغرافیایی آن در پهنهٔ اساطیری شرق ایران باستان یا مناطق شمالیتر (حوزهٔ فرارود، آسیای میانه، یا حوضههای آبریز ارس، ارسرود، و در نظریاتی رود جیحون/آموزیا) جای دارند.
معادلیابی و نامهای امروزی
ابهام در تطبیق جغرافیایی:
نظریات محققان درباره رود و کوه دائیتی:
برخی پژوهشگران اوستا (مانند جیمز دارلمستتر) رود دائیتی را با رود «سیردریا» (سیحون) یا رودخانههای قفقاز و گرجستان تطبیق دادهاند.
برخی دیگر از مفسران و دانشنامهنویسان (پیرو سنتهای جغرافیای اسلامی و تطبیقات سنتی) رود دائیتی را همان «جیحون» (آموزیا) دانستهاند.
بنابراین، «قله دائیتی» در جغرافیای واقعی و امروزی نام شناختهشدهای ندارد و وجود خارجیِ قابل رصد بر روی نقشههای جغرافیایی مدرن برای آن متصور نیست؛
