۱۴۰۵ شهریور ۵, پنجشنبه

آهار چیزی باشد که در جامه مالند تا رنگ و صیقل گیرد، عماره گوید: سوار بود بر اسبان چو شیر بر سر کوه پیاده جمله بخون داده جامه را آهار

 آهار 

  چیزی باشد که در جامه مالند تا رنگ و صیقل گیرد، عماره گوید:

سوار بود بر اسبان چو شیر بر سر کوه

پیاده جمله بخون داده جامه را آهار

مطلوب است نگارش واژه های پارسی باستان این بیت بخط پهلوی؟

برای نگارش واژه‌های این بیت به خط پهلوی (کتیبه‌ای یا کتابی) و معادل‌پابی پارسی باستان آن‌ها، لازم است توجه داشته باشیم که بیت مذکور از شعر فارسی دری است و خود زبان پارسی باستان (خط میخی) یا پهلوی اشکانی و ساسانی دستور و واژگان متفاوتی دارد. با این حال، معادل واژگان کلیدی این بیت در خط پهلوی (سوانح کتابی/پازند) و آوانویسی آن‌ها به شکل زیر است:

واژگان کلیدی بیت به خط پهلوی (دین دبیره):

اسب (اسبان): 𐭠𐭮𐭯𐭠𐭭 (Asbān) - پهلوی ساسانی

شیر (جانور): 𐭫𐭩𐭥 (Šēr) - پهلوی ساسانی

کوه: 𐭪𐭥𐭯𐭠 (Kof / Kōh) - پهلوی ساسانی

پیاده: 𐭯𐭩𐭠𐭣𐭪 (Pyādag) - پهلوی ساسانی

خون: 𐭧𐭥𐭭 (Xōn) - پهلوی ساسانی

جامه: 𐭩𐭠𐭬𐭪 (Jāmag) - پهلوی ساسانی
بازنویسی واژگان به خط پارسی باستان (خط میخی):
زبان پارسی باستان (مربوط به کتیبه‌های هخامنشی) دارای ساختار متفاوتی است و واژگان آن شکل کهن‌تری دارند. معادل باستانِ برخی از این واژگان که در کتیبه‌ها یا ریشه‌شناسی اوستایی-باستان ثبت شده‌اند:

اسب: $asa$ (𐎠𐎿)

شیر: معادل مستقیم میخی برای شیر در دست نیست، اما در ریشه هندواروپایی شکل کهن دارد.

کوه: $kaufa$ (𐎣𐎢𐎳) به معنای کوه و برآمدگی.

خون: $uxšn$ یا ریشه‌های مرتبط با جریان حیوانی.
از آنجا که بیت مذکور متعلق به دوره اسلامی و زبان فارسی دری است، تبدیل دقیق کل مصرع‌ها به پارسی باستان به دلیل تحولات آوایی و دستوری (مانند حذف حالات دستوری اسم‌ها در گذر از باستان به میانه و دری) به صورت تحت‌اللفظی ممکن است با ساختار اصیل آن دوره همخوانی کامل نداشته باشد، اما واژگان مستقل آن در خط پهلوی کتابی (سیس اوستا / دین‌دبیره) به شکل پیوسته و با حروف مخصوص پهلوی ساسانی نگاشته می‌شوند.