۱۴۰۵ شهریور ۱, یکشنبه

از خراسان بر دمد طاوس فَش سوی خاور می شتابد شاد و کش. رودکی، دوران آفتاب.

 «دوران آفتاب» نام یکی از مثنوی‌های منسوب به ابوعبدالله جعفر بن محمد رودکی سمرقند (پدر شعر پارسی) است.


بر اساس پژوهش‌های زنده‌یاد استاد سعید نفیسی و بررسی لغت‌نامه‌ها و فرهنگ‌های خطی و کهن، رودکی علاوه بر منظومه مشهور کلیله و دمنه، مثنوی‌های دیگری نیز داشته است که نام برخی از آن‌ها در کتب قدما ذکر شده؛ و «دوران آفتاب» یکی از همین منظومه‌هاست که امروزه تنها ابیاتی پراکنده از آن در فرهنگ‌ها و کتب لغت به جای مانده است.

از جمله معروف‌ترین ابیاتی که به این کتاب یا مثنوی نسبت دادهه‌اند، این دو بیت زیباست:

از خراسان بردمد طاوس‌فش

سوی خاور می‌خرامد شادکش

مهر دیدم بامدادان چون بتافت

از خراسان سوی خاور می‌شتافت

در متون تحقیقی ادبیات کهن (مانند آثار سعید نفیسی درباره احوال و اشعار رودکی)، گاه درباره استقلال مثنوی‌هایی چون سندبادنامه و دوران آفتاب بحث شده و این احتمال مطرح گشته است که رودکی چندین مثنوی در بحر رمل سروده بوده است.