کودتای ۲۴ فوریه ۱۹۶۶ علیه قوام نکرومه، با همکاری مستقیم و پشتپرده سازمان اطلاعات مرکزی آمریکا (CIA) و بریتانیا (انگلیس) و توسط مهرههای نظامی و پلیس محلی غنا اجرا شد. [1, 2]
بر اساس اسناد محرمانه و تنزداییشده سالهای اخیر، جزئیات نقش این کشورها به شرح زیر است:
- نقش ایالات متحده (CIA): اسناد نشان میدهند که دولت لیندون جانسون، نکرومه را به دلیل سیاستهای ضدامپریالیستی و نزدیکی به شوروی و چین یک تهدید بزرگ میدانست. مأموران سیآیای (به ویژه هادسن بن، رئیس ایستگاه CIA در آکرا) ارتباط بسیار نزدیکی با کودتاچیان غنا داشتند، به آنها بودجه رساندند و اطلاعات لازم را برای سرنگونی نکرومه در اختیارشان گذاشتند. پس از موفقیت کودتا، مهرههای آژانس اطلاعاتی آمریکا پاداشهای کلانی دریافت کردند. [1, 2]
- نقش بریتانیا (انگلیس): اسناد افشاشده وزارت خارجه بریتانیا فاش ساخت که یک واحد جنگ روانی و پروپاگاندای مخفی انگلیسی (موسوم به IRD)، ماهها پیش از کودتا با پخش هزاران بیانیه جعلی و مقالات تند، فضا را برای بیثبات کردن دولت نکرومه و آمادهسازی افکار عمومی جهت پذیرش کودتا آماده کرده بود. همچنین بیشتر افسران کودتاچی در پادگانهای نظامی بریتانیا (مانند آکادمی سندهرست) آموزش دیده بودند و گرایشهای شدید متمایل به غرب داشتند. [1, 2]
مجریان داخلی کودتا:
در میدان عمل، کودتا توسط گروهی از فرماندهان ارتش و پلیس غنا به رهبری سرهنگ امانوئل کواسی کوتوکا، سرگرد آکواسی آفریفا و کمیسر پلیس جان هارلی انجام شد. آنها پس از سرنگونی نکرومه، ژوزف آرتور انکرا را به عنوان رئیس شورای آزادیبخش ملی (دولت نظامی جدید و متمایل به غرب) منصوب کردند. [1, 2, 3]
در میدان عمل، کودتا توسط گروهی از فرماندهان ارتش و پلیس غنا به رهبری سرهنگ امانوئل کواسی کوتوکا، سرگرد آکواسی آفریفا و کمیسر پلیس جان هارلی انجام شد. آنها پس از سرنگونی نکرومه، ژوزف آرتور انکرا را به عنوان رئیس شورای آزادیبخش ملی (دولت نظامی جدید و متمایل به غرب) منصوب کردند. [1, 2, 3]
