۱۴۰۵ شهریور ۷, شنبه

تبیر دهل باشد [رودکی گوید: گرسنه روباه شد تا آن تبیر چشم زی او بر دمانده خیر خیر]

 تبیر دهل باشد [رودکی گوید:

  گرسنه روباه شد تا آن تبیر 

چشم زی او بر دمانده خیر خیر]                                                                              

 مطلوب است نگارش واژه های پارسی باستان این قطعه بخط پهلوی؟

واژه‌شناسی و معادل‌های پهلوی

تبیر (به معنای طبل، دُهل): در زبان فارسی میانه (پهلوی ساسانی) با واژگان تَبیر (tabīr) یا دَهل (dahl) شناخته می‌شود. ریشه این واژه در پهلوی به صورت tbyl یا tabīr ثبت شده است.

دهل (معادل تبیر): dhl (dahl)

باشد (فعل اسنادی): bwt' (bawād یا băšad)
نگارش به خط پهلوی کتابی (ساسانی)
خط پهلوی (کتابی) از راست به چپ نوشته می‌شود و حروف آن دارای اتصالاتی است. نگارش این واژگان به خط پهلوی ساسانی به شرح زیر است:

واژه تبیر (طبل):
𐭲𐭡𐭩𐭫 یا 𐭲𐭯𐭩𐭫 (T-B-Y-L / T-P-Y-L)

واژه دهل:
𐭣𐭧𐭫 (D-H-L)

واژه باشد:
𐭡𐭥𐭣 (B-W-D / bawād)
نکته متن‌شناختی: بیت یاد شده از رودکی به خوبی کاربرد کهن واژه «تبیر» را در معنای طبل نشان می‌دهد که در متون پهلوی میانه و مانوی نیز با همین ریشه (تـَبیر) برای سازهای کوبه‌ای به کار رفته است.