و ژاغر را حوصله خوانند [بهرامی گوید:                                                                                                                       بیفگنی تو خورش پاک را ز بی اصلی

بیاگنی بپلیدی ماهیان تو گژار 

مطلوب است معانی لعات پیشا اسلامی و نگارش واژه های پارسی باستان این قطعه بخط پهلوی یا دیگر خطوط پیشا اسلامی؟                معانی لغات پیشا اسلامی

• ژاغر (Žāɣar / Žāγar): به معنای حوصله، چینه دان مرغ و طیور و معده دوم پرندگان است. در این بیت به صورت کنایی و تمثیلی به کار رفته است. ریشه آن به زبان‌های ایرانی میانه (پهلوی ساسانی یا اشکانی) بازمی‌گردد.
  
  
• گژار (Gužār): به معنی مایه فساد، تباه‌کننده، آلوده‌کننده یا زشت‌کننده است. این واژه در ارتباط با «بپلیدی» (آلودگی) در بیت آمده و صفت فاعلی یا اسم مصدر است.
  
  
• خورش پاک (Xwarš-e pāk): به معنی خوراک پاک، روزی حلال یا طعام پاکیزه و اهورایی است. واژه «خورش» در پارسی میانه به صورت $xwaršn$ (خورشنی) یا $xwarag$ به کار می‌رفته است.
  
  
• بی اصلی (Bī-aslī): به معنی بی‌اصالتی، ناخالصی، ریشه نداشتن و تباهی گوهر است. ترکیب پیشوند عربی/فارسی «بی» با واژه «اصل» در متون کهن دیده می‌شود.
  
  
• بیاگنی (Byāgenī): از مصدر «آگنیدن» یا «آکندن» (در پهلوی $ākanom$ / $ākanīdan$) به معنی انباشتن، پر کردن، آکنده کردن و انباشتن از چیزی ناپاک.
  
  

نگارش واژه‌های پارسی میانه (خط پهلوی کتابی)

برگردان دقیق واژه‌های کلیدی این قطعه به خط و زبان پهلوی ساسانی (پارسیک کتابی):

• ژاغر (حوصله):
  نگارش پهلوی: 𐭠𐭩𐭥𐭤𐭠𐭥 (āywgān یا واژه‌های همسنگ مانند gēd یا chindān برای چینه دان، اما فرم اوستایی/پهلوی آن به صورت واژه‌گزینی‌های کهن čēdān ثبت شده است).
  
  
• خورش (خوراک):
  نگارش پهلوی: 𐭧𐭥𐭠𐭥𐭱𐭭 (xwarsn / xwaršn)
  
  
• پاک (خالص):
  نگارش پهلوی: 𐭯𐭠𐭪 (pāk)
  
  
• ماهی (ماهیان):
  نگارش پهلوی: 𐭬𐭠𐭧𐭩𐭪𐭠𐭭 (māhyān)
  
  

نگارش با خط اوستایی (دین‌دبیره‌)

برای نمایش دقیق‌تر واژه‌ها به شکل باستانی‌تر (پیشا اسلامی)، استفاده از خط اوستایی به دلیل داشتن واک‌های دقیق‌تر مناسب‌تر است:

• خورش پاک: 𐬵𐬎𐬎𐬀𐬭𐬆𐬛 𐬞𐬁𐬐 (Huxwar / Pāk)
  
  
• ماهیان: 𐬨𐬁𐬵𐬌𐬌𐬁 (Māhiyā)
  
  

از چه جنبه‌ای از این متن یا واژه‌شناسی شعر کهن ایرانی علاقه‌مند به بررسی بیشتر هستید؟