ریشه شیار مذکور در لغت فرس اسدی طوسی مصحح عباس اقبال. شیار زمین گاو آهن زده باشد، معروفست[فرالاوی گوید: صحرای سنگ روی و کُه سنگلاخ را از ستم آهوان و گَوَزنان شیار کرد

 در کتاب لغت فرس اثر اسدی طوسی، واژهٔ «شیار» (و ترکیب‌های وابسته به آن) در زمرهٔ واژگان کهن زبان فارسی است که ریشه و پیشینهٔ آن در متون و فرهنگ‌های کهن‌تر ایرانی (مانند پهلوی و اوستایی) ریشه دارد.

بررسی ریشه‌شناختی و معنایی این واژه در لغت فرس و سنجش آن با متون ریشه‌شناختی (مانند یادداشت‌های پاول هور و لغت‌نامه‌های تطبیقی) به شرح زیر است:

۱. ریشه و معنا در لغت فرس اسدی طوسی

در لغت‌نامهٔ لغت فرس، واژهٔ «شیار» و ریشه‌های هم‌خانوادهٔ آن عمدتاً ناظر بر مفهوم شکافتن، خط‌افکندن، شیار کردن زمین (شخم زدن) و اثرِ شکاف یا خراش بر روی سطوح است. اسدی طوسی این‌گونه واژگان کهن دری را با استناد به ابیات شعراء و گویش‌های باستانی منطقهٔ خراسان و پیرامون آن تبیین کرده است.

۲. ریشه‌شناسی تاریخی و تطبیقی (Etymology)

از دیدگاه زبان‌شناسی تاریخی و واژه‌گزینی‌های تطبیقی (مانند بررسی‌های پاول هور در Grundriss der neupersischen Etymologie):

• این واژه با ریشه‌های هندواروپاییِ مربوط به شکافتن، بریدن و شیار دادن پیوند دارد.
  
  
• در زبان‌های ایرانی میانه (پهلوی ساسانی)، شکل‌های مشابهی برای مفهوم خط‌کشی، خط افتادگی، و شکافتن زمین به کار می‌رفته است که به مرور در فارسی دری با پسوند یا ساختار «-ار» به صورت «شیار» تثبیت شده است.
  
  
• فعل «شیار کردن» نیز از همین ریشه برای شخم زدن و شیار انداختن در زمین کشاورزی در متون کهن به فراوانی استفاده شده است.
• 
  

///////////////////

نگارش پهلوی شیار؟

نگارش پهلوی واژهٔ شیار (در خط پهلوی کتابی یا شکسته) با توجه به ریشه‌ها و معادل‌های آن در زبان پهلوی (Middle Persian) معمولاً به صورت‌های زیر تحلیل و نوشته می‌شود:

۱. نگارش پهلوی (کتابی)

در خط پهلوی کتابی (پازند / هزوارش‌نویسی یا واژه‌نویسی مستقیم)، واژهٔ مربوط به شیار، خط، شیار زمین یا شکاف به صورت زیر نگاشته می‌شود:

• خط پهلوی کتابی: $\text{𐭠𐭩𐭫𐭠}$ یا متناسب با ریشهٔ آن $\text{𐭱𐭩𐭠𐭫}$ (بر اساس واژگان هم‌خانواده در پهلوی نظیر šigār یا ریشه‌های مرتبط با شکاف و شیار).

• حروف معادل لاتین/پازند:

  $$\text{sˇyʾl}$$

  یا به صورت آواشناسی پهلوی: šiyār / šigār.

۲. ریشه و معادل پهلوی

• در فرهنگ‌های ریشه‌شناختی زبان‌های ایرانی، واژهٔ «شیار» بازمانده یا دگرگون‌شدهٔ شکل‌های میانه است که در پهلوی با پسوند نسبت یا اسم‌ساز (-ār) و ریشهٔ دال بر شکافتن و خط‌کشی به کار می‌رفته است.

• در برخی متون پهلوی، واژگان هم‌معنای آن برای شیار زمین یا خط‌افکندن با پسوندها یا واژه‌هایی نظیر šigār (شِگار/شیار) و ریشه‌های مرتبط با šigāftan (شکافتن) سنجیده می‌شوند.