Khollan Vafa : اخوان صفا: چو کاسه بازگشاده دهان به جوع الکلب چو کوزه پیش نهاده شکم ز استسقاء. خاقانی. استسقاء نخاع از فرط مباشرت.

استسقاء. [ اِ ت ِ ] (ع مص ) آب خواستن . (زوزنی ) (تاج المصادر بیهقی ) (مجمل اللغه ). طلب آب کردن :

به پیش فیض تو زآن آمدم به استسقاء

که وارهانی از این خشکسال تیمارم .

خاقانی .

مگر که جانم از این خشکسال صرف زمان

گریخت در کنف او بوجه استسقا.

خاقانی .

|| باران خواستن . (غیاث ). باران بدعا خواستن . آب و نزول باران خواستن . (منتهی الارب ). باران خواستن امت هر گاه که باریدن وی بتأخیر افتد. (تعریفات جرجانی ). || سِقاء جستن . || گرد آمدن آب زرد در شکم : استسقی بطنه . (منتهی الارب ). || علت استسقاء گرفتن . (تاج المصادر بیهقی ) (مجمل اللغه ). علتی است که در بیمار ورم و آماس آورد. حبن ذیابیطس . نام مرضی که بیمار آب بسیارخواهد. خشکامار (خشک آماز). نام مرضی که در آن شکم روز به روز بزرگتر میشود. (غیاث ). این علت را در هند جلندر گویند. (آنندراج ). بیماری است مادی و آنرا سه نوع است : طبلی و زقی و لحمی . (منتهی الارب ). آماس کردن شکم و غیر آن از اعضاء. و آن بر سه گونه باشد: استسقای زقی ، استسقای طبلی ، استسقای لحمی . و استسقاء ازآن رو نامند که بیمار همیشه احساس تشنگی کند. رجوع به زقی ، طبلی ، لحمی شود. مؤلف کشاف اصطلاحات الفنون آرد: استسقاء؛ فی اللغة طلب السّقی . و اعطاء ما یشربه . و الاسم السُقیاء بالضم . و شرعاً طلب انزال المطر من اﷲ تعالی علی وجه مخصوص عند شدّة الحاجة بان یحبس المطر عنهم و لم تکن لهم اودیة و انهار و آبار یشربون منها و یسقون مواشیهم و زروعهم . کذا فی جامعالرموز. و عندالاطباء هو مرض ذومادة باردة غریبة تدخل فی خلل الاعضاء. فتربو بها الاعضاء. امّا الظّاهرة من الاعضاء کلها کما فی اللحمی . و امّا المواضع الخالیة من النّواحی الّتی فیها تدبیر الغذاء و الاخلاط کفضاء البطن التی فیها المعدة و الکبد و الامعاء و امّا فضاء مابین الثرب و الصفاق و اقسامه ثلاثة: اللحمی ّ و الزقی ّ و الطبلی المسمّی بالاستسقاءِ الیابس (خشک آماز) ایضاً. لان ّ المادة الموجبة لها اما ذات قوام او لا. الثانی . الطبلی و الاوّل اما ان یکون شاملة لجمیع البدن و هو اللحمی . و الاّ فهو الزقی و بالجملة فالزقی استسقاءتنصب فیه المائیة الی فضاءِ الجوف سمی به تشبیهاً لبطن صاحبه بالزق المملو ماء و لهذا یحس صاحبه خفخفة الماء عند الحرکة و اللحمی استسقاء یغشو فیه الماء مع الدّم الی جملة الأعضاء فیحتبس فی خلل اللحم فیربو. سمّی به لازدیاد لحم صاحبه من حیث الظّاهر بخلاف السمن فانه ازدیاد حقیقة و هذا تربل یشبه الازدیاد الحقیقی . و الطبلی ما یغشو فیه العادة الریحیة فی فضاء الجوف مجفّفة فیها. و لاتخلو تلک المواضع مع الرّیاح عن قلیل رطوبة ایضاً. و ایضاً الاستسقاء ینقسم الی مفردو مرکب . لان تحققه اما ان یکون من نوعین فصاعداً او لا. الثانی المفرد و الاوّل المرکب امّا من اللحمی و الزقی او من اللحمی و الطبلی او الزقی و الطبلی او من الثلاثة. هکذا یستفاد من بحرالجواهر و حدودالامراض - انتهی :

حیات را چه گوارنده تر ز آب ولیک

کسی که بیشترش خورد بکشد استسقاش.

سنائی.

بحرص ار شربتی خوردم مگیر از من که بد کردم

بیابان بود و تابستان و آب سرد و استسقا.

سنائی.

چون برد آب شور، استسقاء.

سنائی .

ز یاد صولت او خاک خواهد استغفار

ز تف هیبت او آب گیرد استسقاء.

انوری .

چو کاسه بازگشاده دهان به جوع الکلب

چو کوزه پیش نهاده شکم ز استسقاء.

خاقانی.

که آشامد کدوئی آب ازو سرد

کز استسقا نگردد چون کدو زرد.

نظامی .

سده و دیدان و استسقاء و سل

کسر و ذات الصدر و لدغ و درد دل .

مولوی .

|| تشنگی . (غیاث ).

- صلوة استسقاء ؛ نماز باران خواستن .

انواع استسقاء این است :

- استسقاءالدماغ ؛ ام الصبیان .

- استسقاءالعین ؛ استسقاء چشم .

- استسقاء بطن .

- استسقاء بیضه .

- استسقاء تخم دان .

- استسقاء جلدی .

- استسقاء جلدی عام ؛ استسقاء لحمی عام .

- استسقاء چشم . رجوع به استسقاءالعین شود.

- استسقاء خشکاماز .

- استسقاء خصیه ؛ آب در خصیه . اُدْره . قیل الماء. باد خصیه . آماس مائی در ضفن .

- استسقاءدماغ . رجوع به ترکیب استسقاءالدماغ شود.

- استسقاء دماغی .

- استسقاء دماغی مولودی ؛ ام الصّبیان .

- استسقاء رحم .

- استسقاء ریه .

- استسقاء زقی ؛ و آن استسقائی باشد که شکم بیمار به خیکی پر از آب ماند و آواز آب از آن آید گاه جنبش ویا انتقال از سوئی به سوئی و بیمار را تشنگی بسیار باشد.

- استسقاء شفاف .

- استسقاء صدری .

- استسقاء طبلی ؛ استسقاء یابس . و آن استسقائی است که شکم بیمار چون طبلی پر از باد باشد.

- استسقاء غشاء خارجی قلب .

- استسقاء کلیه .

- استسقاء لحمی ؛ وآن استسقائی باشد که شامل همه ٔ تن باشد یعنی جمله ٔ بدن بیمار بیاماسد.

- استسقاء لحمی جفن .

- استسقاء لحمی عام . رجوع به استسقاء جلدی عام شود.

- استسقاء مجرای فقرات .

- استسقاء محبن ؛ استسقاء یابس . رجوع به استسقاء طبلی شود.

- استسقاء مفصل .

- استسقاء مفصلی .

- استسقاء مقله . رجوع به استسقاء چشم و استسقاءالعین شود.

- استسقاء نخاع .

- استسقاء نخاع از فرط مباشرت.

- استسقائی .

- استسقاء یابس . رجوع به استسقاء طبلی شود.

/////////////////

در لغت نامه دهخدا استسقاء نخاع زاده افراط در مباشرت دانسته شده

در کتب طب سنتی و ارجاعات قدیمی مندرج در لغت‌نامه‌هایی مانند لغت‌نامه دهخدا، بیماری‌هایی تحت عنوان «استسقای نخاع» یا ضعف‌های مرتبط با تحلیل قوای نخاعی به افراط در عمل جنسی و مباشرت نسبت داده شده‌اند؛ نگاهی که بر پایه نظریات قدیم، قوا و رطوبت اصلی بدن را وابسته به اعتدال در این امور می‌دانست.

دیدگاه طب سنتی درباره استسقا و مباشرتتعریف استسقا: در متون کهن، استسقا به حالتی گفته می‌شود که با تورم، آماس یا تشنگی مداوم وریدی/مزاجی همراه است.

نقش افراط: زیاده‌روی در مباشرت را مسبب تحلیل حرارت غریزی و ضعف اعصاب و ارکان اصلی بدن (مانند مغز و نخاع) می‌دانستند.

نتایج ضعف قوا: افت توان سیستم عصبی و گوارشی از عوارض این افراط تلقی می‌شده است. [1, 2]

اگر مایلید، می‌توانیم بررسی کنیم که دیدگاه پزشکی مدرن درباره اثرات خستگی مفرط بر سیستم عصبی چیست یا به دنبال جزئیات بیشتری از اصطلاحات طب کهن هستید؟

استسقاء - معنی در دیکشنری آبادیس

بله

Quick results from the web:

Bale Web

با استفاده از نسخۀ وب «بله» می‌توانید به‌راحتی از طریق رایانۀ شخصی یا گوشی‌های iOS به این پیام‌رسان بانکی بپیوندید و از امکانات هیجان‌انگیز بله استفاده کنید.

بله·https://web.bale.ai

پیام‌رسان بله

مجله بله؛ اخبار، سرگرمی و پست های محبوب. پست‌ها و محتوای کانال‌ها را در اپلیکیشن بله مشاهده کنید.

ble.ir

پزشکی مدرن اصطلاحاتی مانند «استسقای نخاع» را که ریشه در نظریه اخلاط خسته از جفت‌گیری مفرط دارد، رد می‌کند؛ اما مکانیسم‌های علمی دقیقی را برای توصیف آسیب‌های سیستم عصبی و خستگی مفرط ارائه می‌دهد.

🔎 ۱. معادل‌سازی «استسقای نخاع» در پزشکی مدرن

در متون کهن، هرجا تجمع مایع غیرطبیعی، ورم یا تحلیل بافتی رخ می‌داد، از واژه استسقا استفاده می‌کردند. در نورولوژی امروز، پدیده‌های مشابهی در ستون فقرات شناسایی شده‌اند که هیچ ارتباطی به فعالیت جنسی ندارند:هیدرومیلیا و سیرین things (Syringomyelia): تجمع غیرطبیعی مایع مغزی-نخاعی (CSF) در درون کانال مرکزی نخاع که باعث ایجاد حفره و آسیب به اعصاب می‌شود.

تنگی کانال نخاعی (Spinal Stenosis): تنگ شدن فضای عبور نخاع که ناشی از آرتروز، کهولت سن یا فرسایش دیسک‌ها است.

ادم نخاعی (Spinal Cord Edema): تورم بافت نخاع که عموماً به دلیل تروما، ضربه، تصادف یا تومورها ایجاد می‌شود. [1]

🧠 ۲. خستگی مفرط و سیستم عصبی از دیدگاه علم روز

انزال و فعالیت جنسی مفرط در پزشکی مدرن باعث بیماری ساختاری مثل ورم نخاع نمی‌شود، اما می‌تواند به طور موقت سیستم عصبی را دچار فرسودگی عملکردی کند:تخلیه انتقال‌دهنده‌های عصبی: فعالیت جنسی شدید و مکرر باعث مصرف بالای دوزهای دوپامین، سروتونین و استیل‌کولین می‌شود. کاهش ناگهانی این مواد منجر به خستگی مفرط، بی‌حسی موقت عضلات و افت تمرکز خواهد شد.

تحریک بیش از حد سیستم پاراسمپاتیک: پس از ارگاسم، سیستم پاراسمپاتیک برای آرام‌سازی بدن فعال می‌شود. افراط در این وضعیت، ترشح پرولاکتین را بالا برده و سیگنال خواب و رخوت شدیدی به عضلات و اعصاب محیطی صادر می‌کند.

سندروم خستگی مزمن (CFS): خستگی‌های طولانی‌مدت عضلانی و اسکلتی در کمر، بیشتر به دلیل پوزیشن‌های فیزیکی نامناسب و کشیدگی عضلات فیله و تاندون‌های اطراف ستون فقرات است، نه آسیب به خودِ بافت اعصاب نخاع.

📊 مقایسه دیدگاه سنتی و مدرن

شاخصدیدگاه طب کهن (دهخدا)دیدگاه پزشکی مدرن

علت اصلی بیماری خروج بیش از حد رطوبت غریزی و منی ژنتیک، کهولت سن، ضربه فیزیکی و عفونت

مکانیسم اثر خستگی تحلیل رفتن مغز و نخاع به صورت ساختاری تخلیه موقت انتقال‌دهنده‌های عصبی و خستگی عضلانی

راهکار درمانی پرهیز کامل از مباشرت و تقویت با گرمی‌جات فیزیوتراپی، تنظیم سبک زندگی و در صورت نیاز جراحی

اگر تمایل دارید، می‌توانیم روی یکی از این بخش‌ها بیشتر تمرکز کنیم:بررسی بیماری سیرینگومیلیا (تجمع مایع در نخاع) و علائم آن

تأثیر تغذیه و خواب بر بازسازی سیستم عصبی پس از خستگی مفرط

ر لغت نامه دهخدا استسقاء نخاع زاده افراط در مباشرت دانسته شده